Dostęp Otwarty

Zauważono natomiast znamienną statystycznie różnicę w powtórzeniach regionu CAG genu receptora androgenowego u zdrowych mężczyzn i u mężczyzn z trądzikiem. Średnia liczba powtórzeń tego regionu wynosiła 22,07 u mężczyzn z grupy kontrolnej i 20,61 u mężczyzn z trądzikiem. Różnica ta nie dotyczyła kobiet. Rezultaty sugerowały możliwość wykorzystania polimorfizmu powtórzeń regionu CAG genu receptora androgenowego, jako markera trądziku u mężczyzn.[4]

Zwrócono także uwagę na rolę polimorfizmu genu TNF-α w patogenezie trądziku. Podwyższony poziom TNF-α i IL-1 α jest jednym z elementów inicjujących reakcję zapalną i immunologiczną w acne po aktywacji receptora TLR2. Loci TNF-α znajduje się na wysoce polimorficznym regionie chromosomu 6p21.3. Obecnie znamy pięć miejsc polimorficznych dla genu TNF-α. Udowodniono, że nie wszystkie lokalizacje są związane ze zwiększoną częstością występowania trądziku. Genotypy TNF-α - 1031T>C, - 863C>A, - 238G>A nie były związane z acne vulgaris, natomiast genotyp TNF-α - 857C>T – tak.[7]

Czynniki środowiskowe

Warunki klimatyczne uważa się za jeden z czynników wpływających na stan zmian skórnych u chorych z trądzikiem, bowiem u 60 proc. obserwowano poprawę w okresie miesięcy letnich i wiosennych. Wyjątek pod tym względem stanowi trądzik wiosenny (acne Mallorca), w którym zmiany skórne pojawiają się wiosną i latem. Trądzik pospolity występuje częściej w obszarach zurbanizowanych, co może być związane z zanieczyszczeniem środowiska.

Odnotowano również większą częstość zachorowań w obszarach o klimacie tropikalnym i subtropikalnym, określanych jako tzw. trądzik tropikalny.[1]

Udział diety w etiologii trądziku wywołuje kontrowersje. Żywność insulinotropowa, zwłaszcza mleko i węglowodany o wysokim indeksie glikemicznym, oraz palenie papierosów wpływają na zmiany poziomu czynnika wzrostu, podobnie jak w okresie dojrzewania. Czynniki wzrostu aktywowane przez żywność pobudzają fosfoinozytydo-3-kinazę onkogenów, aktywują ścieżki sygnałowe, przez wzrost ilości receptorów dla androgenów, oraz uruchamiają zależne od Fox01 geny pobudzające proliferację keratynocytów i lipogenezę sebocytów [14].

Reakcja zapalna, cytokiny, mitogeny

Rola cytokin w patogenezie trądziku jest nie do końca poznana. Metodami immunohistochemicznymi w obrębie gruczołów łojowych wykazano ekspresję IL-1 α i β. W hodowlach gruczołów łojowych IL-1 α nasilała rogowacenie ujść przewodu wyprowadzającego gruczołów łojowych oraz nasilała produkcję naczyniowo-śródbłonkowego czynnika wzrostu (VEGF). W zaskórnikach u osób z trądzikiem stwierdzono wysoki poziom IL-1 α.

W etiologii trądziku rolę odgrywają wymieniane wcześniej receptory TLR2. Pobudzenie TLR2 przez Propionibacterium acnes powoduje wzrost stężenia IL-8 i IL-12. Makrofagi otaczające jednostkę włosowo-łojową z receptorami typu TLR2 były histologicznie opisywane w bioptatach pacjentów z trądzikiem. Retinoidy stosowane zewnętrznie (adapalen, kwas całkowicie trans-retinowy) powodują spadek ekspresji TLR2 na monocytach (kwas całkowicie trans-retinowy) oraz keratynocytach (adapalen).

TLR2 (Toll-like Receptor-2) znajdujący się w monocytach, identyfikuje składniki ścian bakterii Gram-dodatnich, m.in. Propionibacterium acnes. Aktywacja TLR2 w monocytach nasila produkcję TNF-α, IL-1 β, IL-8 i IL-12, co przyciąga do mieszka neutrofile i limfocyty. Podobne obserwacje dotyczyły inkubacji świeżo izolowanych obwodowych mononuklearów z supernatantem 72-godzinnych kultur Propionibacterium acnes. Uważa się więc, że to cytokiny prozapalne (badanie dotyczyło: IFN-γ, IL-8 i IL-12 p40), których poziomy wzrastają u pacjentów z acne pod wpływem Propionibacterium acnes, odpowiedzialne są za powstawanie wykwitów zapalnych, a nie, jak dotąd uważano, sama infekcja.

Badania dotyczące IL-1 α w trądziku dotyczyły głównie modeli komórkowych jednostki włosowo-łojowej. In vivo również zwracano uwagę na zwiększoną aktywność IL-1 α w mieszkach włosowych i krwi obowodwej osób ze zmianami typu acne. Już w postaciach subklinicznych obserwowano zwiększoną aktywność tej prozapalnej cytokiny w okolicy mieszka włosowego. Keratynocyty syntezują również antagonistów receptora IL-1 (IL-1ra), co ogranicza działanie IL-1 oraz przechowują preformowaną IL-1 α, a także produkują IL-1 β. IL-1 α jest pierwszym sygnałem stymulującym keratynocyty do produkcji keratyn K16, K6, K17, które odpowiadają m.in. za hiperkeratozę w obrębie mieszka włosowego. Wzrost poziomu IL-1 α powoduje także najprawdopodobniej zaburzenia regulacji czynników przylegania śródbłonkowego: ICAM-1, E-selektyny, VCAM-1 oraz migracji limfocytów T (CD4) i makrofagów we wczesnych stadiach komedogenezy. [1,2,3]

Terapia trądziku została zrewolucjonizowana w latach 80. XX wieku, kiedy po raz pierwszy zastosowano pochodne witaminy A w leczeniu ogólnym.

Konsensus z 2009 roku (aktualizacja 2012-2013) dotyczący leczenia trądziku zmienił znacznie podejście do terapii retinoidami: we wszystkich postaciach trądziku (z wyjątkiem kobiet w ciąży) terapia skojarzona, oparta o retinoidy miejscowe lub ogólne (trądzik skupiony), jest leczeniem pierwszego rzutu (tab. 1).

Small 2842

tabela 1. konsensus 2009

Poniżej przedstawimy przegląd większości metod terapii acne.

Leczenie trądziku

Stosuje się leczenie miejscowe i ogólne.

Leczenie miejscowe trądziku

W leczeniu tym wykorzystuje się środki różnego rodzaju: przeciwłojotokowe, komedolityczne, przeciwbakteryjne oraz przeciwzapalne.[2,4]