Opis przypadku

Powikłania ogólnoustrojowe, oczne i psychiatryczne źle kontrolowanej cukrzycy

Lek. Robert Mazur1

Lek. Weronika Świerkosz1,2

Prof. dr hab. med. Edward Wylęgała3

1Poradnia Podstawowej Opieki Zdrowotnej AVIMED, Kliniczny Oddział Okulistyki SUM Okręgowego Szpitala Kolejowego w Katowicach
2Oddział Psychosomatyki i Psychiatrii ZOZ Oświęcim
3Śląski Uniwersytet Medyczny Katowice, Centrum Medyczne Wylęgała Katowice

Adres do korespondencji: Dr n. med. Robert Mazur, Poradnia Podstawowej Opieki Zdrowotnej AVIMED, Kliniczny Oddział Okulistyki SUM Okręgowego Szpitala Kolejowego w Katowicach, e-mail: robert.m.mazur88@gmail.com

PRZYPADEK KLINICZNY

66-letnia pacjentka przyjęta na oddział okulistyczny w celu leczenia operacyjnego zaćmy wikłającej jądrowej, podtorebkowej tylnej oka lewego. Ze względu na wysokie wartości glikemii oraz podwyższone RR nie została zakwalifikowana do znieczulenia miejscowego oraz zabiegu fakoemulsyfikacji zaćmy ze wszczepieniem sztucznej soczewki. Leczona przewlekle za pomocą insuliny z powodu cukrzycy insulinozależnej od ponad 25 lat (podczas przyjęcia na oddział w schemacie: insulina ludzka/insulina dwafazowa 30/70 – 20 jednostek rano oraz 20 jednostek wieczorem).

Wywiad

Nikotynizm od ok. 50 lat, stan po amputacji palca II stopy prawej, stopa cukrzycowa, regularnie kontrolowana w poradni chirurgii ogólnej (gdzie kilkakrotnie w ciągu ostatniego roku wykonano opracowanie chirurgiczne owrzodzenia wraz z usunięciem mas martwiczych okolicy przyśrodkowej palucha stopy prawej). Pacjentka obecnie stosuje 2 × dziennie opatrunki z octenilinu w żelu oraz sól srebrową sulfatiazolu × dziennie. W wywiadzie wahania glikemii na poziomie 130-250 mg/dl oraz ciśnienie tętnicze stale podwyższone do około 150/85 mm Hg; wywiad rodzinny odnośnie do występowania cukrzycy dodatni (siostra). Dotychczas nieregularnie kontrolowana w poradni okulistycznej i poradni POZ/diabetologicznej. 9 miesięcy wcześniej operowana z powodu zaćmy jądrowej oka prawego. W czasie przyjęcia do oddziału okulistycznego OSK zgłaszała pogorszenie widzenia w oku lewym od około 12 miesięcy, przewlekły ból stopy prawej, okresowo występującą polidypsję, bezsenność (przyjmuje na stałe zopiclonum 7,5 mg 1 raz na dobę), ponadto nie zgłaszała innych istotnych dolegliwości.

Zaburzenia nieadherencji

Podczas pierwszego badania uwagę zwróciły zaburzenia zachowania w postaci nieadherencji, rozkojarzenia, trudności w wykonywaniu prostych poleceń (fiksacja wzroku na określony punkt). W badaniu okulistycznym: visus OP: 5/10 knp, tonus: 20 mmHg, PCIOL in situ, wgląd dobry, fundus: tarcza nerwu wzrokowego bladoróżowa, okrągła w poziomie dna c/d 0,3, makulopatia cukrzycowa, mikrotętniaki, wokół plamki i w dołku liczne wysięki twarde, ogniska waty oraz krwotoczki śródsiatkówkowe zajmujące wszystkie kwadranty siatkówki, siatkówka przylega. OL: visus 2/25 knp, tonus 18 mmHg, zaćma jądrowa, podtorebkowa tylna, z powodu ograniczonego wglądu fundus praktycznie nie do oceny. Widoczny zarys tarczy nerwu wzrokowego, bez możliwości oceny wnęki oraz krwotoczki w plamce, siatkówka przylega.

Wykonano badania dodatkowe: OCT (Optical Coherence Tomography), które wykazało zmiany typowe dla długo trwającej, źle kontrolowanej cukrzycy – OP: obrzęk plamki grubość centralna 401 μm (przy grubości prawidłowej około 250 μm), liczne wysięki twar...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

OMÓWIENIE

Cukrzyca jest główną przyczyną ślepoty, niewydolności nerek, zawału serca, udaru mózgu i amputacji kończyn dolnych u osób dorosłych.[1] Powoduje około 2-3-krotny [...]

Komponenta psychiatryczna

Wróćmy do opisanych wcześniej zaburzeń zachowania zaobserwowanych u naszej pacjentki. Niedoceniony jest aspekt komponenty psychiatrycznej u chorych na cukrzycę. Udowodniono, że [...]

Niechęć do terapii

Powyższe zaburzenia lękowe mogą bezpośrednio wpływać na proces leczenia, wywołując u pacjenta niechęć do terapii. Stosowanie się do zaleceń lekarza może [...]

PODSUMOWANIE

Ważnym aspektem leczenia cukrzycy jest zwrócenie uwagi w sposób holistyczny na pacjenta z uwzględnieniem wszystkich możliwych powikłań choroby, edukacja chorego oraz [...]