Przegląd piśmiennictwa

Znaczenie wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3

Dr hab. inż. Dariusz Włodarek

Katedra Dietetyki, Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji, SGGW w Warszawie

Adres do korespondencji: Dr Dariusz Włodarek, Katedra Dietetyki Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji, SGGW w Warszawie, tel. 22 593 70 24, e-mail: dariusz_włodarek@sggw.pl

Badania wskazują na korzystny wpływ wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (WNKT) omega-3 na stan zdrowia oraz możliwy wpływ na ryzyko wystąpienia cukrzycy i jej powikłań oraz na przebieg choroby.

Kwas α-linolenowy (ALA), dostarczany z produktami pochodzenia roślinnego, jest konwertowany do kwasów eikozapentaenowego (EPA) i dokozaheksaenowego (DHA). Jednak taka konwersja w organizmie człowieka nie jest wystarczająca, aby osiągnąć ilości kwasów EPA i DHA mające korzystny wpływ na zdrowie. Dlatego też, aby takie oddziaływanie osiągnąć, konieczne staje się ich dostarczenie wraz z dietą (Siriwardhana i wsp. 2012). Eksperci zalecają, aby spożywać tłuste ryby przynajmniej dwa razy w tygodniu, a gdy to nie jest możliwe, włączenie suplementacji WNKT omega-3. Liczne korzyści zdrowotne przypisywane kwasom EPA i DHA sprawiają, że tłuszcz rybi stał się najczęściej stosowanym suplementem diety (Siriwardhana i wsp. 2012wany do kwasów eikozapentaenowego (EPA) i dokozaheksaenowego (DHA). Jednak taka konwersja w organizmie człowieka nie jest wystarczająca, aby osiągnąć ilości kwasów EPA i DHA mające korzystny wpływ na zdrowie. Dlatego też, aby takie oddziaływanie osiągnąć, konieczne staje się ich dostarczenie wraz z dietą (Siriwardhana i wsp. 2012). Eksperci zalecają, aby spożywać tłuste ryby przynajmniej dwa razy w tygodniu, a gdy to nie jest możliwe, włączenie suplementacji WNKT omega-3. Liczne korzyści zdrowotne przypisywane kwasom EPA i DHA sprawiają, że tłuszcz rybi stał się najczęściej stosowanym suplementem diety (Siriwardhana i wsp. 2012).

Wpływ WNKT omega-3 na insulinooporność

Jednym z opisywanych działań WNKT omega-3 jest ich wpływ na insulinooporność, jednak wyniki randomizowanych badań z udziałem pacjentów nie są jednoznaczne. Udupa i wsp. (2013) oceniali wpływ suplemenacji antyoksydantów takich jak: kwas α-liponowy, WNKT omega-3 (180 mg EPA + 120 mg DHA) oraz witamina E jako wskaźniki wrażliwości na insulinę (poziom glukozy we krwi oraz HbA1c) u pacjentów z cukrzycą typu 2 z udokumentowaną insulinoopornością.

W badaniu uczestniczyły 104 osoby, które podzielono na 4 grupy, otrzymujące wymienione powyżej antyoksydanty lub placebo przez 90 dni. Stwierdzono istotne zmniejszenie stężenia HbA1c w grupach interwencyjnych. Obserwowano również zmniejszenie stężenia glukozy na czczo, jednak nie było to istotne statystycznie. Autorzy wnioskowali, że kwas α-liponowy, WNKT omega-3 oraz witamina E mogą być przydatne w terapii pacjentów z cukrzycą typu 2 w poprawie wrażliwości na insulinę.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Wpływ WNKT omega-3 na insulinooporność

Jednym z opisywanych działań WNKT omega-3 jest ich wpływ na insulinooporność, jednak wyniki randomizowanych badań z udziałem pacjentów nie są jednoznaczne. [...]

Wpływ WNKT omega-3 na ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2

Niejednoznaczne są również wyniki badań dotyczące spożywania ryb lub kwasów DHA i EPA na ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2. Virtanen i [...]

Wpływ WNKT omega-3 na wystąpienie powikłań

Zachorowanie na cukrzycę wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia schorzeń układu krążenia, a WNKT omega-3 wydają się wpływać na to ryzyko. [...]

W różnorodności siła

Badania dotyczące wpływu kwasów omega-3 na cukrzycę typu 2 są jednak bardzo niejednorodne, na co zwracają uwagę autorzy metaanaliz, co może [...]

Podsumowanie

Badania dotyczące znaczenia ryb, jak również WNKT omega-3 w prewencji i przebiegu cukrzycy typu 2 nie dają jednoznacznych wyników. Zatem nie [...]