Tajniki ultrasonografii

Prenatalne rozpoznanie krwawienia do ośrodkowego układu nerwowego u płodu

lek. Michał Chojnacki
prof. dr hab. n. med. Piotr Węgrzyn

Klinika Położnictwa i Perinatologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Adres do korespondencji: prof. dr hab. n. med. Piotr Węgrzyn

Klinika Położnictwa i Perinatologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny

ul. Żwirki i Wigury 63A, 02-091 Warszawa; e-mail: piotr.wegrzyn@wum.edu.pl

  • Jak rozpoznawać i monitorować prenatalne krwawienia do OUN? Ultrasonografia i inne metody obrazowania
  • Klasyfikacja krwawień do OUN
  • Czynniki ryzyka krwawień do OUN, ewolucja zmian w trakcie trwania ciąży, obraz kliniczny i rokowanie

Opis przypadku

Dwudziestodwuletnia pacjentka (CIII, PI) w 28 tygodniu ciąży została skierowana do ośrodka III stopnia referencyjności z powodu nieprawidłowego obrazu ultrasonograficznego ośrodkowego układu nerwowego (OUN) płodu. W przesiewowym badaniu ultrasonograficznym (USG) stwierdzono hiperechogenną strukturę w świetle prawej komory bocznej mózgu. Do momentu wykrycia zmiany ciąża przebiegała prawidłowo, a dotychczasowe wyniki badań USG nie ujawniły żadnych nieprawidłowości.

 

Na podstawie testu złożonego w I trymestrze ciąży ryzyko trisomii 21, 18 i 13 oceniono jako małe. Wywiad położniczy obciążony był dwoma poronieniami w 6 i 10 tygodniu ciąży przebytymi w roku poprzedzającym zajście w obecną ciążę. Ze względu na prz...

Omówienie i przegląd piśmiennictwa

Krwawienie do OUN jest zwykle kojarzone z wcześniactwem, jednak może wystąpić również w okresie prenatalnym. Częstość występowania krwotoków do OUN szacowana jest na 0,9 na 1000 ciąż1. Inni autorzy piszą o 17-35 przypadkach na 100 000 żywych urodzeń2. Rzeczywista częstość jest jednak trudna do określenia, gdyż większość doniesień z piśmiennictwa opiera się na próbie o małej liczebności lub wręcz opisach przypadków. Najbardziej zauważalne są najcięższe zmiany powstałe wskutek incydentu krwotocznego, takie jak wentrikulomegalia i wodogłowie pokrwotoczne oraz jamy porencefaliczne. Wynaczyniona krew jest wyraźnie hiperechogenna. Wraz z naturalnym postępem zmiany obserwuje się retrakcję oraz resorpcję skrzepu widoczną jako zmniejszająca się niejednorodna echogenność w części środkowej zmiany z hiperechogenną otoczką3-5. Jedynym śladem po krwawieniu do układu komorowego może być jego umiarkowane poszerzenie z nierównymi, pogrubiałymi ścianami (ryc. 4, 7, 11). Między 20 a 27 tygodniem ciąży mózg płodu reaguje na uszkodzenie martwicą rozpływną z całkowitą resorpcją martwiczych tkanek, co w przypadku masywnego ogniska krwotocznego prowadzi do wodogłowia. W późniejszym okresie ciąży wodogłowie w przebiegu krwotoku powstaje w wyniku zamknięcia III komory lub wodociągu mózgu przez skrzep i spowodowanego w ten sposób utrudnionego odpływu płynu mózgowo-rdzeniowego. Ognisko krwotoczne po 27 tygodniu ciąży ze względu na reakcję astrogleju skutkuje pojawianiem się jam porencefalicznych różnej wielkości (ryc. 9, 10), które wtórnie mogą przebijać się do układu komorowego mózgu6.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Omówienie i przegląd piśmiennictwa

Krwawienie do OUN jest zwykle kojarzone z wcześniactwem, jednak może wystąpić również w okresie prenatalnym. Częstość występowania krwotoków do OUN szacowana [...]