Zaburzenia rytmu i przewodzenia

Redaktor działu: dr hab. n. med. Radosław Lenarczyk Katedra Kardiologii, Wrodzonych Wad Serca i Elektroterapii SUM, Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze

Ablacja przezcewnikowa częstoskurczów nadkomorowych (część 2)

dr hab. n. med. Mariusz Pytkowski, prof. nadzw. IK

Oddział Zaburzeń Rytmu Serca II Kliniki Choroby Wieńcowej, Instytut Kardiologii, Warszawa

Adres do korespondencji: dr hab. n. med. Mariusz Pytkowski, prof. nadzw. IK, Oddział Zaburzeń Rytmu Serca II Kliniki Choroby Wieńcowej, Instytut Kardiologii, Warszawa, e-mail: mpytkowski@ikard.pl

Praca stanowi kontynuację artykułu, który ukazał się w „Kardiologii po Dyplomie” w zeszłym roku [2017;16(9-10):56-66].

Wprowadzenie

Po krótkim okresie stosowania prądu stałego pod koniec lat 80. XX wieku wprowadzono energię prądów zmiennych o częstotliwości radiowej (RF – radiofrequency) jako czynnik niszczący struktury arytmogenne w sercu. Właśnie energia RF jest nadal najszerzej stosowana podczas zabiegów ablacji (RFA – radiofrequency ablation). Uszkodzenie tkanki podczas aplikacji RF powstaje na skutek destrukcji termicznej powodowanej opornością endokardium. Elektrody – cewniki do wykonywania zabiegów ablacji przeznaczyniowych dzielą się na standardowe i chłodzone. W przypadku standardowych cewników ilość energii dostarczana do miokardium jest limitowana temperaturą na styku elektroda – endokardium. Konieczność ograniczenia temperatury ablacji do 60°C często skutkuje niską energią aplikacji RF (np. temperatura 55°C osiągana jest przy energii RF 3-5 W) i zmniejszoną skutecznością zabiegu. Problem ten rozwiązano dzięki zastosowaniu elektrod chłodzonych. Chłodzenie końcówki elektrody zapobiega wzrostowi temperatury w miejscu zetknięcia z endokardium i daje możliwość aplikowania większych dawek energii.

Drugą formą energii stosowanej do ablacji przeznaczyniowych jest zimno. Podczas krioablacji energia aplikowana jest najczęściej przez kilka minut, a zamrożony cewnik jest stabilny, ponieważ przywiera do tkanki. Zabiegi krioablacji przy użyciu kriobalonów stosuje się szeroko u chorych z migotaniem przedsionków, natomiast krioablację punktową przy użyciu cewników – elektrod stosuje się najczęściej w obszarach, które leżą w pobliżu układu przewodzącego serca. W tych rejonach, aby nie uszkodzić trwale przewodzenia przedsionkowo-komorowego (p-k) stosuje się kriomapowanie, używając temperatury -30°C (np. przerwanie przewodzenia przez drogę dodatkową przedsionkowo-komorową leżącą w pobliżu łącza p-k bez upośledzenia przewodzenia poprzez łącze p-k). Podczas kriomapowania dobieramy optymalne miejsce dla krioablacji, gdzie używając temperatury -50°C, uszkodzimy trwale strukturę arytmogenną bez zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego.

W trakcie zabiegu ablacji podaje się środki uspokajające i przeciwbólowe (midazolam, fentanyl). Nadal w wielu ośrodkach elektrofizjologicznych podaje się kwas acetylosalicylowy w dawce 75 mg/24 h na 3-4 dni przed zabiegiem i 6 tygodni po nim. Heparynę niefrakcjonowaną stosuje się zawsze podczas ablacji w lewym sercu, a często także podczas zabiegów ablacji w sercu prawym.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Metodyka ablacji przeznaczyniowych u chorych z zespołem Wolffa-Parkinsona-White’a (WPW)

<<>>

Selektywna ablacja szlaku wolno przewodzącego u chorych z AVNRT

<<>>

Ablacja częstoskurczu przedsionkowego

<<>> <<>> <<>>

Omówienie

Obecnie brakuje przekonujących dowodów, że terapia lekami antyarytmicznymi w istotny sposób poprawia komfort życia u chorych z częstoskurczem nadkomorowym i zmniejsza [...]