Temat numeru

Redaktor działu: dr hab. n. med. Radosław Lenarczyk Katedra Kardiologii, Wrodzonych Wad Serca i Elektroterapii SUM, Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze

Burza elektryczna – urządzenia wszczepialne i leczenie inwazyjne

lek. Stanisław Morawski
dr n. med. Patrycja Pruszkowska
dr hab. n. med. Radosław Lenarczyk
prof. dr hab. n. med. Beata Średniawa

Katedra Kardiologii, Wrodzonych Wad Serca i Elektroterapii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze

Adres do korespondencji: lek. Stanisław Morawski, Katedra Kardiologii, Wrodzonych Wad Serca i Elektroterapii SUM, Śląskie Centrum Chorób Serca, ul. M. Curie-Skłodowskiej 9, 41-800 Zabrze; e-mail: morawski.stan@gmail.com

Mimo potwierdzonej skuteczności poszczególnych grup leków w terapii pacjentów z burzą elektryczną nie należy zapominać o roli inwazyjnego leczenia, jakim jest ablacja bodźców wyzwalających częstoskurcze komorowe i migotanie komór lub substratu arytmii komorowej. Wykorzystywane są też metody inwazyjne pozwalające na blokadę współczulną i znajdujące zastosowanie w leczeniu pacjentów doświadczających burzy elektrycznej, wśród których wyróżnia się m.in. blokadę zwoju gwiaździstego, chirurgiczne odnerwienie współczulne serca z użyciem wideotorakoskopii (sympatektomia chirurgiczna), denerwację tętnic nerkowych oraz znieczulenie zewnątrzoponowe.

Wprowadzenie

Postępowanie kliniczne w burzy elektrycznej (ES – electrical storm) ukierunkowane jest w pierwszej kolejności na usunięcie potencjalnie odwracalnych przyczyn niestabilności elektrycznej oraz intensyfikację leczenia farmakologicznego. W części drugiej opracowania dotyczącego diagnostyki i leczenia burzy elektrycznej autorzy na podstawie wyników najnowszych badań naukowych, konsensusów ekspertów i aktualnie obowiązujących wytycznych przedstawiają zagadnienia dotyczące leczenia inwazyjnego, tj. terapii za pomocą ablacji i zabiegowych metod modyfikacji wpływu układu autonomicznego na mięsień sercowy, oraz możliwości, jakie niosą ze sobą metody mechanicznego wspomagania krążenia, zastosowanie pozaustrojowego natlenowania krwi oraz optymalnego programowania detekcji i terapii implantowanych wysokoenergetycznych urządzeń pozwalających niejednokrotnie na osiągnięcie dalszej poprawy niekorzystnego rokowania odległego u pacjentów z ES.

Leczenie inwazyjne – ablacja

Mając świadomość skuteczności poszczególnych grup leków w terapii pacjentów z burzą elektryczną, nie należy zapominać o roli inwazyjnego leczenia, jakim jest ablacja bodźców wyzwalających częstoskurcze komorowe (VT – ventricular tachykardia) lub migotanie komór (VF – ventricular fibrillation) bądź substratu arytmii komorowej. Aktualne zalecenia bardzo wysoko pozycjonują ablację jako skuteczną metodę leczenia w przypadku nawracających komorowych zaburzeń rytmu.1 Jednokształtny i wielokształtny idiopatyczny częstoskurcz z lewej komory (LV – left ventricular) może wystąpić zarówno u pacjentów ze strukturalną chorobą serca, jak i u osób bez takiej choroby.

Wytyczne zalecają ablację przezcewnikową wykonywaną przez doświadczonych operatorów już jako leczenie pierwszego rzutu u pacjentów z objawami z idiopatycznym VT pochodzącymi z lewej komory (klasa zaleceń Ib). U chorych z niedokrwiennym uszkodzeni...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Programowanie urządzeń wszczepialnych

Kontrola implantowanego urządzenia przez osobę doświadczoną w zakresie programowania takich wysokoenergetycznych urządzeń powinna być bezwzględnie dokonywana u każdego chorego, który doświadczył [...]

Mechaniczne wspomaganie krążenia i systemy do pozaustrojowego natlenowania krwi

Coraz szersza dostępność urządzeń służących do mechanicznego wspomagania krążenia (VAD – ventricular assist device) oraz systemów do pozaustrojowego natlenowania krwi (ECMO [...]

Blokada układu współczulnego

W ostatnich latach zwraca się większą uwagę na rolę autonomicznego układu nerwowego w patogenezie zaburzeń arytmogennych (ryc. 2).42,43

Podsumowanie

Wystąpienie burzy elektrycznej stanowi bezwzględne wskazanie do hospitalizacji. Konieczny jest intensywny nadzór kardiologiczny w zabezpieczaniu dostępnego defibrylatora zewnętrznego z ciągłym monitorowaniem [...]