Nowości w praktyce

Skuteczna i bezpieczna terapia antyarytmiczna – omówienie konsensusu EHRA 2018

lek. Irmina Urbanek1
lek. Michał Kałowski1
lek. Krzysztof Wranicz2,3
dr hab. n. med. Jerzy Krzysztof Wranicz, prof. UM w Łodzi1

1Klinika Elektrokardiologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

2Oddział Kardiologii, Szpital Powiatowy im. dr. Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem

3Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe

Adres do korespondencji: lek. Irmina Urbanek, Klinika Elektrokardiologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Centrum Kliniczno-Dydaktyczne, ul. Pomorska 251, 92-213 Łódź; e-mail: irminaurbanek@gmail.com

Niniejszy artykuł stanowi omówienie opublikowanego w 2018 roku konsensusu kilku towarzystw naukowych, w tym European Society of Cardiology (ESC) i European Heart Rhythm Association (EHRA), dotyczącego leczenia antyarytmicznego. Dokument ten zawiera kompleksowy przegląd wiadomości na temat wskazań do stosowania tych leków, ich skuteczności, bezpieczeństwa i możliwych działań niepożądanych. Autorzy dostarczają czytelnikom opracowanie warte uwagi każdego klinicysty mającego w swojej praktyce kontakt z chorymi z zaburzeniami rytmu serca.

Wprowadzenie

Leki antyarytmiczne (AAD – antiarrhythmic drugs) są dostępne na rynku farmaceutycznym od wielu lat. Wydaje się, że większym zainteresowaniem badaczy cieszy się rozwijanie inwazyjnych technik zwalczania arytmii, dlatego brakuje nowych molekuł dostępnych w leczeniu tej grupy chorych, choć badania nad nowymi lekami bądź połączeniami już obecnych w użyciu leków trwają. Stosowanie AAD pozostaje jednak sztuką trudną ze względu na różnorodność mechanizmów ich działania, liczne interakcje z innymi lekami, przeciwwskazania do stosowania oraz potencjalne działania niepożądane, w tym efekt proarytmiczny. Dlatego dokument przygotowany przez European Heart Rhythm Association (EHRA) we współpracy z grupą roboczą European Society of Cardiology (ESC) jest lekturą godną polecenia.1

Cele terapii z zastosowaniem leków antyarytmicznych

Podstawową kwestią związaną z leczeniem AAD jest odpowiedź na pytanie, jakie efekty terapeutyczne chcemy osiągnąć u naszego pacjenta. Choć dotychczasowe badania nie wykazały, aby stosowanie AAD przyczyniało się do zmniejszenia śmiertelności ogólnej,2 to jednak lista możliwych korzyści z ich stosowania jest długa i są to: zmniejszenie częstości występowania napadów arytmii i złagodzenie jej objawów, poprawa funkcji skurczowej, jeśli obserwujemy negatywny wpływ tachykardii lub dyssynchronii (liczna arytmia komorowa), a także unikanie akceleracji arytmii do postaci bardziej złośliwej. Pierwszoplanową rolę w ograniczeniu ryzyka nagłego zgonu sercowego (SCD – sudden cardiac death) odgrywają obecnie implantowane kardiowertery-defibrylatory (ICD – implantable cardioverter-defibrillator). Rolą leczenia AAD jest natomiast dążenie do zmniejszenia częstości nawrotów arytmii, a co za tym idzie – wyładowań wysokoenergetycznych ICD.

Klasyfikacja leków antyarytmicznych

Autorzy opracowania doszukują się licznych ograniczeń dotychczasowego podziału AAD, który opiera się na dobrze znanej klasyfikacji Vaughana Williamsa w modyfikacji Singha (tab. 1). Odnosi się ona do wybranych mechanizmów działania antyarytmiczneg...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Cele terapii z zastosowaniem leków antyarytmicznych

Podstawową kwestią związaną z leczeniem AAD jest odpowiedź na pytanie, jakie efekty terapeutyczne chcemy osiągnąć u naszego pacjenta. Choć dotychczasowe badania [...]

Bezpieczeństwo terapii antyarytmicznej

Podstawową kwestią związaną z bezpieczeństwem terapii antyarytmicznej jest potencjalna indukcja arytmii przez lek, który powinien mieć działanie przeciwne, czyli tzw. efekt [...]

Indywidualizacja farmakoterapii

Skuteczność stosowania AAD jest zbliżona u kobiet i mężczyzn. U kobiet występuje jednak większe ryzyko proarytmii, przede wszystkim TdP, przy stosowaniu [...]

Leczenie antyarytmiczne ektopii komorowej

W większości przypadków pojedyncze skurcze dodatkowe komorowe (VEBs – ventricular ectopic beats) nie są efektem organicznej choroby serca ani związane z [...]

Leczenie antyarytmiczne ektopii przedsionkowej

Pojedyncze skurcze dodatkowe nadkomorowe (APBs – atrial premature beats) i salwy APBs są często opisywane w zapisach EKG, zwłaszcza u osób [...]

Leczenie antyarytmiczne złożonych arytmii nadkomorowych, w tym migotania przedsionków

Arytmie nadkomorowe to pojęcie dość pojemne, zawierające wszystkie arytmie, w których mechanizmie powstania uczestniczą tkanki pęczka Hisa lub struktur serca położonych [...]

Leczenie antyarytmiczne złożonych arytmii komorowych

Monomorficzne VT, a także polimorficzne VT niezwiązane z wydłużeniem odstępu QT, występują najczęściej u pacjentów z organiczną chorobą serca, zwłaszcza z [...]

Farmakoterapia okołooperacyjna

Jednym z powtarzających się pooperacyjnych problemów klinicznych są napady AF. Jako leczenie prewencyjne zalecane są β-adrenolityki (leki pierwszego rzutu), amiodaron (lek [...]

Podsumowanie

Podsumowując, należy stwierdzić, że choć omawiany konsensus ESC i EHRA nie wprowadza rewolucyjnych zmian w dotychczasowej praktyce klinicznej, to jest dokumentem [...]