Temat numeru

Kaszel poinfekcyjny

dr hab. n. med. Szczepan Cofta1
lek. Paweł Zienkiewicz2

1 Katedra i Klinika Pulmonologii Alergologii i Onkologii Pulmonologicznej/Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

2Wojewódzki Specjalistyczny ZZOZ Chorób Płuc i Gruźlicy w Wolicy

Adres do korespondencji: dr hab. n. med. Szczepan Cofta , Klinika Pulmonologii Alergologii i Onkologii Pulmonologicznej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, ul. Szamarzewskiego 84, 60-569 Poznań; e-mail: s.cofta@gmail.com, szczepan.cofta@skpp.edu.pl

Kaszel poinfekcyjny to przewlekający się kaszel, który nie ustępuje po ostrej infekcji dróg oddechowych i trwa zwykle od 3 do 8 tygodni. Cechuje się prawidłowym obrazem radiologicznym klatki piersiowej i samoograniczającym się przebiegiem.

CELE ARTYKUŁU

Po przeczytaniu artykułu Czytelnik powinien umieć:

  • rozpoznać kaszel występujący po infekcji dróg oddechowych
  • rozpoznać przypadki kaszlu po infekcji dróg oddechowych wymagające rozszerzonej diagnostyki i przeprowadzić taką diagnostykę
  • rozpoznać przypadki kaszlu po infekcji dróg oddechowych niewymagające rozszerzonej diagnostyki
  • wdrożyć leczenie objawowe kaszlu po infekcji dróg oddechowych

Wprowadzenie

Kaszel jest jednym z podstawowych mechanizmów obronnych układu oddechowego. Umożliwia oczyszczanie dróg oddechowych z wydzieliny i ciał obcych. To jednocześnie podstawowy objaw chorób układu oddechowego. Z powodu kaszlu pacjenci najczęściej odwiedzają lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, a często są kierowani do specjalistów chorób płuc.1 Krótkotrwały nie stanowi problemu, przewlekający się bądź przewlekły jest wielodyscyplinarnym problemem medycznym. Powoduje często obniżenie jakości życia chorych oraz generuje znaczne koszty diagnostyki i leczenia.

Kaszel może być skutkiem stymulacji nabłonka dróg oddechowych – zapalnej (wirusy, bakterie, grzyby), mechanicznej (przez dym tytoniowy, pyły, pary, pasożyty), chemicznej (farmaceutyki, środki ochrony roślin) bądź termicznej (zimne lub gorące powietrze). Często jest następstwem reakcji alergicznej i nadwrażliwości poinfekcyjnej układu oddechowego. Po wykluczeniu wszystkich czynników w niektórych sytuacjach można uznać jego tło psychogenne. Przyczyny kaszlu mogą nakładać się w ok. 50% przypadków.2

Kaszel to zjawisko dźwiękowe zapoczątkowane wdechem powietrza do dróg oddechowych z następowym gwałtownym wydechem przy początkowo zamkniętej (faza sprężania powietrza), a następnie otwartej (faza eksplozywnego wydechu) głośni. Gwałtowny skurcz mięśni brzucha i klatki piersiowej generuje znaczny wzrost ciśnienia w drogach oddechowych oraz przepływ powietrza zbliżony do prędkości dźwięku. Następstwem przewlekającego się kaszlu i trudności terapeutycznych z nim związanych u kaszlącego są poczucie bycia chorym (wywołujące bezsenność, zmęczenie, nieraz lęk przed rozwijającym się nowotworem) oraz ewentualne powikłania, takie jak: omdlenia kaszlowe, bóle głowy, ściany klatki piersiowej, złamania żeber, wybroczyny dospojówkowe, nietrzymanie moczu czy nasilenie objawów refluksu żołądkowo-przełykowego.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Rozpoznanie

Rozpoznanie kaszlu poinfekcyjnego jest diagnozą z wykluczenia. Chociaż nie trwa on zwykle >8 tygodni (poza krztuścem) to kaszel utrzymujący się kilka tygodni [...]

Kaszel poinfekcyjny

Po wykluczeniu powyższych przyczyn kaszlu przedłużającego się po przebytej ostrej infekcji dróg oddechowych z prawidłowym obrazem radiologicznym klatki piersiowej można rozpoznać kaszel [...]

Podsumowanie

Należy pamiętać o istnieniu kaszlu poinfekcyjnego. W przypadku jego rozpoznania trzeba wykonać zdjęcie radiologiczne klatki piersiowej, uspokoić pacjenta, a czasami zastosować krótkotrwałe leczenie [...]