Onkologia

Cykl „Onkologia” koordynowany przez prof. dr. hab. n. med. Wiesława Wiktora Jędrzejczaka, Kierownika Katedry i Kliniki Hematologii, Onkologii i Chorób Wewnętrznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Immunoterapia nowotworów

prof. dr hab. n. med. Joanna Domagała-Kulawik

Klinika i Katedra Chorób Wewnętrznych, Pneumonologii i Alergologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Adres do korespondencji: prof. dr hab. n. med. Joanna Domagała-Kulawik, Klinika i Katedra Chorób Wewnętrznych, Pneumonologii i Alergologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny, 02-097 Warszawa, ul. Banacha 1a; e-mail: domagalakulawik@gmail.com

Zwiększa się częstość występowania nowotworów oraz rośnie śmiertelność z powodu chorób nowotworowych. Proces ten ma wiele przyczyn, wśród nich: starzenie się społeczeństwa, szkodliwy wpływ czynników zewnętrznych działających bezpośrednio oraz wywołujących zmiany genetyczne, występowanie chorób stanowiących czynniki ryzyka rozwoju nowotworu. Wpływają na to także skuteczne metody rozpoznawania.

Wprowadzenie. Zasady terapii nowotworów litych

Opracowano liczne klasyfikacje chorób nowotworowych (m.in. kliniczne, patomorfologiczne) w celu optymalizacji postępowania i leczenia. Podział na guzy lite i rozrosty limfoproliferacyjne wynika nie tylko z innego pochodzenia tych nowotworów, odrębnej charakterystyki biologicznej, ale także z odmiennego sposobu leczenia. Istnieją także różnice w zasadach immunoterapii w dwóch głównych typach rozrostów nowotworowych, dlatego w poniższym opracowaniu skupiono się jedynie na leczeniu złośliwych nowotworów litych.

Główne typy histologiczne nowotworów związane są z rodzajem tkanki, z jakiej się one wywodzą. Raki to nowotwory pochodzenia nabłonkowego, natomiast guzy wywodzące się z tkanek mezenchymalnych to mięsaki. Największą grupą nowotworów złośliwych są raki. Wyróżnia się ich dwa zasadnicze typy histologiczne: płaskonabłonkowe i gruczołowe. Te ostatnie tworzą bardzo zróżnicowaną grupę w zależności od pochodzenia narządowego. Dane epidemiologiczne wskazują na znaczne odmienności w występowaniu różnych nowotworów i śmiertelności z ich powodu.

Największy problem stanowi rak płuca – to pierwsza przyczyna zgonów z powodu nowotworu złośliwego u mężczyzn i kobiet. W dalszej kolejności u mężczyzn odnotowuje się najwięcej zachorowań na raka gruczołu krokowego, jelita grubego, pęcherza moczowego, żołądka i nerki. U kobiet występuje najczęściej rak piersi, jelita grubego, trzonu macicy, jajnika i szyjki macicy (onkologia.org.pl).

Na skuteczność leczenia wpływa bardzo istotnie stopień zaawansowania nowotworu w chwili rozpoznania. Niestety, liczne guzy rozpoznawane są w stadium znacznego zaawansowania klinicznego. Najbardziej podstępny przebieg ma rak płuca – podobnie jak rak trzustki, żołądka, jajnika długo rozwija się bezobjawowo. Skuteczne badania przesiewowe umożliwiają wczesne wykrycie niektórych nowotworów. Dzięki temu można osiągnąć lepszą skuteczność leczenia, a nawet wygrać walkę z pewnymi guzami, np. z rakiem szyjki macicy. Wczesne wykrycie stwarza możliwość skutecznej resekcji guza, a tym samym całkowitego wyleczenia. W części przypadków można je uzyskać dzięki napromienianiu.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Przeciwnowotworowa funkcja układu odporności

Układ odpornościowy w naturalny sposób chroni organizm gospodarza przed rozwojem nowotworu. Po rozpoznaniu nowotworów złośliwych uruchamiany jest szlak jego aktywacji zmierzający do [...]

Mechanizmy osłabienia odporności przeciwnowotworowej

Osłabienie funkcji obronnej układu odporności w przebiegu choroby nowotworowej następuje w wielu etapach reakcji cytotoksycznej.3 Guzy ukrywają się poprzez swego rodzaju utratę antygenowości [...]

Zasady immunoterapii nowotworów

Mechanizmy immunologicznej obrony przeciwnowotworowej oraz jej hamowania są o wiele bardziej skomplikowane niż opisane ogólnie powyżej. Od dawna trwały próby stosowania środków [...]

Perspektywy

Immunoterapia nowotworów stała się niezwykle cennym uzupełnieniem klasycznych sposobów terapii. Liczne badania wskazują na coraz szersze możliwości stosowania tego typu leczenia [...]