Gastroenterologia

Leczenie przewlekłego zapalenia trzustki

dr n. med. Agnieszka Rogowska

Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Onkologii Klinicznej, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie

Klinika Gastroenterologii Onkologicznej, Centrum Onkologii w Warszawie

Adres do korespondencji: dr n. med. Agnieszka Rogowska, Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Onkologii Klinicznej CMKP, Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, ul. Roentgena 5, 02-781 Warszawa, e-mail: arogowska@wp.pl

  • Rozpoznanie przewlekłego zapalenia trzustki należy ustalić na podstawie łącznej interpretacji obrazu klinicznego, wyników badań obrazowych, a czasem również testów czynnościowych; wynik pojedynczego badania często nie wystarcza do zdiagnozowania wczesnego PZT
  • Farmakologiczne leczenie bólu, głównego objawu PZT, należy prowadzić zgodnie z zasadami drabiny analgetycznej
  • W przypadku niewydolności zewnątrzwydzielniczej stosuje się suplementację enzymów trzustkowych, które są dobrze tolerowane, przynoszą poprawę kliniczną i optymalizują jakość życia
  • W postępowaniu zabiegowym jako pierwszą linię zaleca się leczenie endoskopowe, ponieważ jest mniej inwazyjne, tańsze i bardziej dostępne od innych metod

Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) prowadzi do powstania zmian strukturalnych w tym narządzie i jego otoczeniu, które wywołane są zapaleniem, postępującym włóknieniem i niszczeniem miąższu trzustki. Klinicznie może się objawiać bólem oraz niewydolnością zewnątrz- i wewnątrzwydzielniczą trzustki, ale też np. żółtaczką mechaniczną czy upośledzeniem drożności przewodu pokarmowego. Rozpoznanie przewlekłego zapalenia trzustki, zwłaszcza na wczesnym etapie choroby, może wymagać zastosowania specjalistycznych badań obrazowych (np. endosonografii czy rezonansu magnetycznego), rzadziej wykonania testów oceniających funkcję czynnościową trzustki. Leczenie (poza rzadką postacią autoimmunologicznego przewlekłego zapalenia trzustki) jest postępowaniem paliatywnym, ukierunkowanym na zniesienie określonych objawów klinicznych, ponieważ nie ma skutecznej terapii przyczynowej odwracającej rozpoczęty proces zapalny w trzustce. W prowadzeniu chorego z przewlekłym zapaleniem trzustki istotne jest wdrożenie zaleceń dietetycznych i dotyczących stylu życia, stosuje się też leczenie farmakologiczne oraz zabiegowe (endoskopowe i chirurgiczne).

Rozpoznanie przewlekłego zapalenia trzustki

Rozpoznanie przewlekłego zapalenia trzustki, gdy dojdzie do powstania typowych zmian morfologicznych (np. zwapnień w miąższu trzustki, torbieli, poszerzenia przewodu Wirsunga ze złogami w jego świetle, zaniku miąższu trzustki), zwykle nie nastręcz...

Ultrasonografia (USG) jamy brzusznej jest słabym testem służącym do rozpoznania przewlekłego zapalenia trzustki. Często z powodu gazów jelitowych nie udaje się uwidocznić trzustki w sposób wystarczający, jej ocena jest orientacyjna i może być pomo...

Testy badające funkcję zewnątrzwydzielniczą trzustki stosunkowo rzadko mają zastosowanie w diagnostyce PZT. Z jednej strony są zwykle trudno dostępne lub kłopotliwe w wykonaniu, z drugiej ich czułość w mało zaawansowanym stadium choroby jest niska...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Zalecenia dotyczące stylu życia i diety

Alkohol jest najczęstszą znaną przyczyną przewlekłego zapalenia trzustki, odpowiedzialną za około 50% przypadków choroby2. Chociaż PZT powstaje u jedynie 5-15% osób nadużywających [...]

Farmakologiczne leczenie bólu

Ból brzucha jest jednym z głównych objawów przewlekłego zapalenia trzustki wymagających interwencji lekarskiej. Ból ma różną charakterystykę, może być przewlekły, czasem bywa [...]

Leczenie niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki w PZT

Niewydolność zewnątrzwydzielnicza w przewlekłym zapaleniu trzustki (PEI – pancreatic exocrine insufficiency) rozwija się w zaawansowanej postaci choroby, gdy dochodzi do zniszczenia znacznej części [...]

Leczenie zabiegowe PZT (endoskopowe i chirurgiczne)

Celem zabiegów inwazyjnych (endoskopowych i chirurgicznych) jest leczenie bólu niedającego się opanować metodami farmakologicznymi, jak też innych objawów powikłań przewlekłego zapalenia trzustki, [...]