Wytyczne w praktyce

Brytyjski model redukowania palenia tytoniu
Czy warto wdrożyć go w Polsce?

dr n. o zdrowiu Marzenna Broszkiewicz

Zakład Medycyny Zapobiegawczej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Adres do korespondencji dr n. o zdrowiu Marzenna Broszkiewicz
Zakład Medycyny Zapobiegawczej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, ul. Żeligowskiego 7/9, 90-752 Łódź
e-mail: marzenna.broszkiewicz@umed.lodz.pl, tel. 42 272 52 26

  • Omówienie wytycznych NICE dotyczących interwencji wspomagających zrywanie z nałogiem palenia tytoniu i wskazujących zadania personelu opieki medycznej i innych instytucji mających kontakt z osobami palącymi
  • Wskazanie niefarmakologicznych (poradnictwo, terapia behawioralna) i farmakologicznych (nikotynowa terapia zastępcza, bupropion, wareniklina) metod pomagających w zaprzestaniu palenia
  • Rola e-papierosów w zrywaniu z nałogiem palenia

Przedmiotem pracy jest omówienie zaleceń zawartych w wytycznych National Institute for Health and Care Excellence (NICE) „Stop smoking interventions and services”1 oraz rozważenie możliwości wdrożenia ich w systemie opieki zdrowotnej w Polsce. Wytyczne zostały zaktualizowane w marcu 2018 r. Poprzednia aktualizacja pochodziła z 2008 r. Finansowanie świadczeń pozostawiono na niezmienionym poziomie.

Wytyczne tytoniowe NICE reprezentują punkt widzenia wypracowany w następstwie uwzględnienia dostępnych dowodów. W uzasadnieniu aktualizacji eksperci NICE podali, że nowe wytyczne mają na celu wprowadzenie zmian w standardach szkoleń w praktyce lekarskiej w odpowiedzi na zahamowanie dynamiki spadku częstości zaprzestania palenia tytoniu w Wielkiej Brytanii. W Anglii liczba osób palących tytoń korzystających z oferowanych metod pomocy w zerwaniu z nałogiem znacząco spadła w ciągu roku (od kwietnia 2016 r. do marca 2017 r.)2. Ponadto liczba recept wystawianych na leki stosowane w celu zaprzestania palenia zmniejszyła się o >50% od 2011 r.3. Eksperci brytyjscy nie znajdują racjonalnego wytłumaczenia przyczyny redukcji obydwu tych wskaźników.

Omówienie

Wytyczne NICE dotyczą interwencji i świadczeń dostarczanych w opiece podstawowej i społecznościach lokalnych każdej osobie powyżej 12 lat. Ich celem jest:

• zagwarantowanie porady każdej osobie, która pali lub stosuje tytoń w inny sposób

• zachęcenie każdej osoby do zaprzestania palenia/używania tytoniu

• udzielenie wsparcia każdej osobie w procesie zrywania z nałogiem.


Wytyczne zostały pogrupowane w 12 bloków tematycznych i są kierowane do 4 grup adresatów:

• komisarzy i dostawców metod interwencji lub usług pomagających w zaprzestaniu palenia, włączając sektory wolontariatu i społeczności (wytyczne 1-3)

• personelu opieki zdrowotnej i społecznej lub innego personelu pierwszej linii powiązanego z usługami wspomagającymi zaprzestanie palenia (wytyczne 4-7)

• zarządów zdrowia i dobrego samopoczucia (health and well-being boards) (wytyczne 8-12)

• członków społeczeństwa, którzy chcą przestać palić tytoń, lub tych, którzy chcą pomóc innym w zerwaniu z nałogiem.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Wytyczne (4-7)

1. Zaangażowanie lekarzy i pozostałego personelu medycznego w kontakcie z osobami, które palą. Zaleca się, aby:

Wytyczne 8-12

Wytyczne NICE 8-12 nie zostały zaktualizowane w 2018 r. Poprzednia ich aktualizacja pochodzi z 2008 r. Poniżej zostanie pokrótce omówiona ich treść.

Podsumowanie

Eksperci NICE oprócz omówionego dokumentu opublikowali osobne wytyczne tytoniowe dla dostawców świadczeń, personelu i stosujących tytoń pacjentów opieki specjalistycznej, w tym: stanów ostrych, [...]