Ostry dyżur

Bezwzględne wskazania do hospitalizacji z powodu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego

dr n. med. Ewa Magdalena Koźmińska

Praktyka Lekarska, Kruszyniany

Adres do korespondencji: dr n. med. Ewa Magdalena Koźmińska
e-mail: e.m.kozminska@wp.pl

  • Wskazanie zaburzeń występujących w przebiegu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, które wymagają pilnej interwencji urologa
  • Dokładne opisanie procedury cewnikowania
  • Rola badania ultrasonograficznego w diagnostyce i leczeniu zaburzeń w obrębie dróg moczowych

Chorzy zgłaszający się na ostry dyżur z powodu zaburzeń występujących w przebiegu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH – benign prostatic hyperplasia) stosunkowo rzadko wymagają przyjęcia do szpitala w trybie pilnym. Najczęstszą przyczyną pojawienia się ich na dyżurze jest zatrzymanie moczu, a wówczas wystarczy odbarczenie pęcherza moczowego za pomocą cewnika. Wprowadzenie cewnika do pęcherza moczowego jest czynnością, którą powinien umieć wykonać każdy lekarz. Jeśli zatem w szpitalu nie ma oddziału urologicznego, nie trzeba kierować chorego na ostry dyżur urologiczny, lecz po opróżnieniu pęcherza zalecić mu zgłoszenie się do poradni urologicznej. Zazwyczaj wykorzystuje się cewnik Foleya nr 16 lub 18 Charr, a balonik wypełnia 10 ml jałowego płynu.

Są jednak sytuacje, gdy pilna interwencja urologa staje się konieczna. Należą do nich:

• zatrzymanie moczu ze znacznym zastojem w górnych drogach moczowych i niewydolnością nerek

• obfite krwawienie z gruczołu krokowego/dolnych dróg moczowych

• zwężenie cewki moczowej uniemożliwiające wprowadzenie cewnika do pęcherza u chorego z zatrzymaniem moczu

• znaczne zaburzenia mikcji lub zatrzymanie moczu z towarzyszącą gorączką

• powikłania operacji przeprowadzonej z powodu BPH.

Opis przypadku

Mężczyzna, 72 lata, zgłosił się do poradni urologicznej, w której pracuję, po trzech dniach od wizyty na SOR-ze, gdzie pojawił się z powodu zatrzymania moczu. Od kilku lat miał dolegliwości dyzuryczne, głównie częstomocz i osłabienie strumienia moczu, mimo to nie leczył się u urologa. Ostatnio dyzuria znacznie się nasiliła, a od kilku tygodni chory korzystał z pieluchomajtek z powodu bezwiednego wyciekania moczu z cewki moczowej. Podczas wykonanego na dyżurze badania USG narządów jamy brzusznej stwierdzono przepełnienie pęcherza moczowego, który sięgał poziomu pępka, a także obustronne poszerzenie górnych dróg moczowych i duży gruczoł krokowy. Do pęcherza wprowadzono cewnik Foleya, po czym odesłano chorego do domu z zaleceniem zgłoszenia się do poradni urologicznej.

W dniu przyjęcia w poradni chory był w stanie ogólnym średnim, spowolniały, nieco splątany. Z informacji uzyskanych od towarzyszących mu członków rodziny wynikało, że takie pogorszenie nastąpiło w ciągu ostatniego tygodnia. Objętość moczu wydalane...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Obfite krwawienie

Obfite krwawienie w przebiegu BPH zdarza się niekiedy u mężczyzn z dużym gruczołem krokowym zmienionym zapalnie. Sprzyjają mu wieloletnia cukrzyca i przyjmowanie leków przeciwkrzepliwych.

Zwężenie/uszkodzenie cewki moczowej

Przyczyną zgłoszenia się chorego na ostry dyżur bywa zatrzymanie moczu lub znaczne utrudnienie mikcji w następstwie zwężenia cewki moczowej w przebiegu BPH. Oprócz [...]

Gorączka w przebiegu BPH

Wystąpienie wysokiej gorączki z dreszczami u mężczyzny ze znacznymi zaburzeniami mikcji lub zatrzymaniem moczu w przebiegu BPH może świadczyć o współistnieniu ostrego stanu zapalnego dróg [...]

Powikłania operacji przeprowadzonej z powodu BPH

Przyczyną zgłoszenia się na ostry dyżur bywają również powikłania operacji przebytej z powodu BPH, zwłaszcza wczesne, tj. ujawniające się do 30 dni [...]

Podsumowanie

Zaburzenia występujące w przebiegu BPH stosunkowo rzadko są wskazaniem do przyjęcia chorego do szpitala w trybie pilnym. Decyduje o tym dyżurujący urolog. Z pewnością łatwiej [...]