Gastroenterologia

Leki prokinetyczne w terapii zespołów nakładania GERD i dyspepsji czynnościowej

dr n. med. Maria Janiak

Katedra i Klinika Gastroenterologii i Hepatologii, Gdański Uniwersytet Medyczny

Adres do korespondencji: dr n. med. Maria Janiak, Katedra i Klinika Gastroenterologii i Hepatologii, Gdański Uniwersytet Medyczny, ul. M. Smoluchowskiego 17, 80-214 Gdańsk, e-mail: maria.janiak@gumed.edu.pl

  • Mechanizmy prowadzące do rozwoju choroby refluksowej przełyku i dyspepsji czynnościowej
  • Grupy leków stosowane w terapii zaburzeń górnego odcinka przewodu pokarmowego
  • Itopryd – lek prokinetyczny wskazany w chorobie refluksowej przełyku i dyspepsji czynnościowej jednocześnie z terapią przeciwwydzielniczą  

W terapii przewlekłych chorób górnego odcinka przewodu pokarmowego poza stosowaniem m.in. inhibitorów pompy protonowej (PPI – proton pump inhibitors) poszukuje się innych metod postępowania, które mogłyby przynieść długotrwałą ulgę w dolegliwościach, zmniejszyć zapotrzebowanie na leczenie przeciwwydzielnicze oraz przyczynić się do zmniejszenia nawrotowości niektórych zaburzeń. W terapii takich schorzeń, jak choroba refluksowa przełyku (GERD – gastroesophageal reflux disease) czy dyspepsja czynnościowa (FD – functional dyspepsia), dużą nadzieję wiąże się ze stosowaniem leków prokinetycznych. Zapewniają one dobre rokowanie w zakresie życia chorych, niemniej problem poprawy skuteczności leczenia nadal jest niezwykle ważny. Dotyczy on dużej części społeczeństwa, często ludzi aktywnych zawodowo.

Epidemiologia

W krajach o wysokim statusie ekonomicznym dyspepsja czynnościowa występuje u 5-11% populacji, częściej u kobiet, palaczy papierosów i osób przyjmujących niesteroidowe leki przeciwzapalne1. Około 40% osób z objawami tej choroby udaje się po poradę do specjalisty2. Obliczono, że koszty absencji w pracy, leczenia dyspepsji oraz gorszego funkcjonowania tych chorych w społeczeństwie w ciągu jednego roku w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej wynosiły aż 18 mld dol.

W epidemiologii choroby refluksowej przełyku istotnym problemem spotykanym w codziennej praktyce lekarskiej jest nieuzyskiwanie poprawy lub nawrót dolegliwości po leczeniu. Schorzenie to ma charakter przewlekły, a w jego przebiegu występują okresy zaostrzeń i remisji. U większości pacjentów, bo u około 80%, dolegliwości pojawiają się ponownie w ciągu roku od zakończonej sukcesem terapii ostrej fazy choroby3. Nieleczona choroba refluksowa przełyku prowadzi do obniżenia jakości życia pacjentów oraz do poważnych powikłań, takich jak zwężenie przełyku czy rak gruczołowy przełyku.

Innym problemem w gastroenterologicznej opiece ambulatoryjnej jest wysoka zgłaszalność pacjentów z zespołem jelita drażliwego (IBS – irritable bowel syndrome). Objawy tej choroby stanowią powód aż 25-30% porad specjalistycznych i 12% wizyt u lekarza rodzinnego. Rokowanie dotyczące życia chorych z tym zespołem jest dobre. Stanowi on jednak poważną przyczynę pogorszenia jakości życia pacjentów. Koszty absencji w pracy spowodowanej objawami zespołu jelita drażliwego przekraczają na świecie ponad 200 mld dol. rocznie. Częściej dolegliwości zgłaszają kobiety niż mężczyźni4.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Dyspepsja czynnościowa

Od czasu opublikowania w 2016 r. IV kryteriów rzymskich dyspepsję czynnościową możemy rozpoznać na podstawie występowania objawów jako dwa syndromy:

Choroba refluksowa przełyku

Montrealska definicja choroby refluksowej przełyku pozwala ją rozpoznać w przypadku zarzucania treści żołądkowej do przełyku powodującego kłopotliwe objawy choroby i/lub powikłania. Aby [...]

Prokinetyki w terapii choroby refluksowej

Wśród powszechnie stosowanych w terapii GERD preparatów podstawę stanowią leki przeciwwydzielnicze, a wśród nich inhibitory pompy protonowej. W codziennej praktyce lekarza gastroenterologa zdarzają się [...]

Prokinetyki w leczeniu dyspepsji czynnościowej

Leczenie dyspepsji czynnościowej może nie być łatwym zadaniem dla lekarza praktykującego w gabinecie gastroenterologicznym. Szansa na trwałe ustąpienie dolegliwości jest w świetle dotychczasowych [...]

Zespoły nakładania

Złotym standardem w leczeniu choroby refluksowej przełyku pozostają inhibitory pompy protonowej. Należy jednak mieć na uwadze złożony patomechanizm choroby i uwzględnić w doborze leków [...]

Podsumowanie

Dodanie do terapii wymienionych chorób górnego odcinka przewodu pokarmowego leków prokinetycznych poprawia skuteczność leczenia. Wydaje się, że dzięki działaniu przyczynowemu leki [...]