Nefrologia

Leukocyturia

dr n. med. Ewa Magdalena Koźmińska

Praktyka Lekarska, Kruszyniany

Adres do korespondencji: dr n. med. Ewa Magdalena Koźmińska, e-mail: e.m.kozminska@wp.pl

  • Omówienie rzadziej obserwowanych przyczyn występowania nadmiernej liczby krwinek białych w moczu
  • Utrzymująca się jałowa leukocyturia wskazaniem do wykonania posiewów moczu, których celem jest wykrycie zakażeń rzadszymi drobnoustrojami patogennymi
  • W moczu osób podejmujących intensywny wysiłek fizyczny możliwe występowanie erytrocyturii i jałowej leukocyturii

Liczba krwinek białych

Fizjologiczne wydalanie krwinek białych z moczem wynosi 1000-1500/min, co odpowiada wydalaniu 1,5-2,5 mln krwinek w ciągu doby. Podczas znormalizowanego badania mikroskopowego osadu moczu liczba krwinek białych nie przekracza 5 w polu widzenia. Wydalanie większej ich liczby to leukocyturia1.

Odnajdywane w moczu krwinki białe mogą pochodzić z każdego odcinka układu moczowego, a umiejscowienie źródła leukocyturii na podstawie ich morfologii jest niemożliwe. Występowanie wałeczków leukocytarnych niemal zawsze przemawia za zakażeniem nerek. Powstają one w następstwie połączenia zniekształconych krwinek białych z macierzą białkową, a w osadzie moczu leukocyturii towarzyszy białkomocz1-3.

Występowanie krwinek białych w moczu stwierdza się na podstawie badania aktywności esterazy leukocytów, głównie granulocytów obojętnochłonnych. Ocena za pomocą testu paskowego powinna nastąpić dość szybko po oddaniu próbki moczu, ponieważ w miarę upływu czasu następuje liza krwinek białych i czułość testu maleje. Wykrycie leukocyturii jest wskazaniem do analizy osadu moczu1,2,4,5.

Najczęstsze przyczyny nadmiaru krwinek białych w moczu to:

  • zakażenia bakteryjne – głównie występującą w moczu pałeczką okrężnicy (Escherichia coli), ale też innymi szczepami
  • zastój w drogach moczowych powodowany przez kamicę moczową, nowotwory nerek lub układu wyprowadzającego mocz, inne przyczyny utrudnienia odpływu moczu, np. zwężenie połączenia miedniczkowo-moczowodowego, uchyłki dróg moczowych.


Uzyskanie fałszywie dodatnich wyników świadczących o nadmiarze krwinek białych w badanej próbce moczu może być następstwem:

  • nieprawidłowego pobrania moczu
  • zanieczyszczenia upławami z dróg rodnych u kobiet
  • aktualnego lub przebytego niedawno leczenia antybiotykami stanów zapalnych niezwiązanych z układem moczowym2,4,6.

Rzadko spotykane przyczyny leukocyturii

Rzadziej spotykanymi przyczynami leukocyturii i uzyskania ujemnego wyniku posiewu moczu mogą być:

  • gruźlica układu moczowego
  • nietypowe zakażenia dróg moczowych wywołane przez:
    • prątki (szczepy Mycobacterium)
    • Chlamydia trachomatis
    • szczepy mykoplazmy (Mycoplasma)
    • dwoinkę rzeżączki (Neisseria gonorrhoeae)
    • Ureaplasma urealyticum
    • bakterie beztlenowe
    • grzyby
    • pasożyty
    • wirusy
  • cewkowo-śródmiąższowe zapalenia nerek wywołane różnymi czynnikami, m.in. działaniem niektórych leków
  • niewydolność serca
  • stany zapalne przewodu pokarmowego
  • intensywny wysiłek fizyczny2,3,6,7.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Podsumowanie

Wyniki badania ogólnego moczu dostarczają cennych informacji o stanie nerek i dróg moczowych, mogą też wskazywać na zaburzenia dotyczące innych układów i narządów. Zmiany [...]