Zespół Antona-Babińskiego

lek. Magdalena Derebecka

Oddział Okulistyczny, Wojewódzki Szpital Zespolony w Elblągu

Adres do korespondencji: lek. Magdalena Derebecka, Oddział Okulistyczny, Wojewódzki Szpital Zespolony w Elblągu, ul. Królewiecka 146, 82-300 Elbląg; e-mail: magda.derebecka@op.pl

Zespół Antona-Babińskiego jest przykładem anozognozji związanej ze ślepotą korową. W zespole tym pacjent mimo obiektywnych dowodów ślepoty wypiera się jej i konfabuluje. W artykule przedstawiono przypadek 19-letniej pacjentki z przemijającym zespołem Antona-Babińskiego, spowodowanym niedokrwieniem płatów czołowych, ciemieniowych i potylicznych.

Wprowadzenie

Zespół Antona-Babińskiego to stan, w którym pacjenci zaprzeczają swojej ślepocie mimo obiektywnych dowodów utraty wzroku, a ponadto zmyślają, aby wspierać swoje stanowisko. Jest rzadką chorobą spotykaną w uszkodzeniach płata potylicznego mózgu. Przy całkowitym zniszczeniu pola 17 Brodmanna występuje ślepota korowa, jeśli jednak zniszczone są dodatkowo pola 18 i 19, pacjent może zaprzeczać temu faktowi i utrzymywać, że cały czas widzi. Zespół opisali Gabriel Anton w 1899 i Józef Babiński w 1914 roku.1 Natomiast pierwszy, dostępny w piśmiennictwie, opis tej choroby przedstawił francuski pisarz renesansu Montaigne (1533-1592), opisując w swojej drugiej książce „Les Essais” przypadek szlachcica, który nie wierzył, że jest ślepy, mimo oczywistych dowodów.2 Choroba jest formą anozognozji, czyli braku wiedzy, świadomości i dostrzegania obiektywnie istniejących deficytów.3,4

W artykule przedstawiono przypadek 19-letniej pacjentki z przemijającym zespołem Antona, spowodowanym niedokrwieniem płatów czołowych, ciemieniowych i potylicznych. Podobny opisany przypadek zdarzył się w szpitalu klinicznym San Carlos w Madrycie.5 W piśmiennictwie światowym zespół Antona najczęściej jest powikłaniem udaru lub uszkodzenia płatów potylicznych. Ta rzadka choroba doczekała się nawet ekranizacji w jednym z odcinków popularnego serialu „Dr House” oraz była przedmiotem rozważań w anglojęzycznych powieściach Ruperta Thomsona i Petera Wattsa.

Opis przypadku

Dziewiętnastoletnia pacjentka została przyjęta na SOR z powodu podejrzenia zatrucia propranololem. Z wywiadu wynika, że 3 lata wcześniej wszczepiono jej stymulator serca. Na SOR-ze pacjentka była nieprzytomna, z bradykardią. Wykonano płukanie żołądka, podłączono pompę infuzyjną z norepinefryną. Nastąpiło zatrzymanie krążenia. Pacjentkę zaintubowano, rozpoczęto reanimację zgodnie ze schematem ALS, którą kontynuowano aż do powrotu rytmu serca, przez 50 minut. Następnie kobietę przyjęto na oddział intensywnej opieki medycznej.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Komentarz

Zespół Antona jest zwykle związany z obustronnym udarem potylicy, która jest zaopatrywana w krew przez tylne tętnice mózgowe, a niedokrwienie z reguły obejmuje zarówno pierwotną [...]

Podsumowanie

Zespół Antona jest rzadkim stanem zazwyczaj związanym z udarem niedokrwiennym mózgu. Jego podejrzenie powinno być brane pod uwagę w każdym przypadku obiektywnych objawów [...]