Telemedycyna i sztuczna inteligencja przyszłością w okulistyce

lek. Agata Pietras1

prof. dr hab. n. med. Robert Rejdak2

1Klinika Okulistyki Ogólnej Katedry Okulistyki Uniwersytetu Medycznego w Lublinie
2Kierownik Kliniki Okulistyki Ogólnej Katedry Okulistyki Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. Mirosława Mossakowskiego PAN, European School for Advanced Studies in Ophthalmology (ESASO), Lugano, Szwajcaria

Adres do korespondencji: lek. Agata Pietras, Klinika Okulistyki Ogólnej Katedry Okulistyki Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, ul. Chmielna 1, 20-079 Lublin; e-mail: agatapie@gmail.com

  • Wydaje się, że wykorzystanie telemedycyny w okulistyce stwarza ogromny potencjał wczesnego rozpoznawania groźnych chorób narządu wzroku i leczenia dotkniętych nimi pacjentów

U podstaw rozwoju telemedycyny leży rozwój technologii informatycznych, kodowania i przesyłania danych. Jak w wielu przypadkach, tak i tu siłami napędowymi były wojsko i NASA. Rozwój sieci satelitarnej już w latach 60. XX wieku umożliwił astronautom i amerykańskim żołnierzom stacjonującym w bazach w wielu zakątkach świata kontakt z lekarzem w specjalistycznych ośrodkach USA.

Zaletą telemedycyny jest brak konieczności bezpośredniego kontaktu pacjenta z lekarzem. W skrajnych sytuacjach telemedycyna daje dostęp do diagnostyki w miejscach niedostępnych, gdzie nie ma lekarzy, np. w dżungli, w Arktyce, na terenach objętych działaniami wojennymi czy na statkach morskich i kosmicznych.

Dane medyczne mogą być gromadzone także przez indywidualne rejestratory znajdujące się w posiadaniu pacjentów (np. dane na temat epizodów migotania komór czy zwyżki ciśnienia wewnątrzgałkowego) i być przesyłane przez nich lub ich telefon komórkowy do nadzorującego specjalisty.

Dodatkowo dane z badań obrazowych mogą być przechowywane i przesyłane, dzięki czemu konsultacja specjalisty może być przesunięta w czasie w stosunku do samego badania. Dzięki systemom teleinformatycznym istnieje możliwość rozszerzonych konsultacji – konsylium w dużych zespołach, gdzie każdy lekarz jest w swoim ośrodku. Telemedycyna pozwala na transfer danych uzyskanych od pacjenta na podstawie badania i przesłanie ich do obróbki i analizy na bardziej zaawansowanym technologicznie komputerze w innym ośrodku. Pozwala także na użycie sztucznej inteligencji (AI – artificial intelligence) do analizy danych. Komputery mogą być szybsze niż człowiek, mogą użyć dużo większej liczby zmiennych, gromadzić dane z olbrzymiej biblioteki wiedzy medycznej, której nie jest w stanie przeczytać jeden człowiek, a AI pozwala na rozwiązywanie problemów, które nie podlegają (tak jak cała medycyna) algorytmizacji.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Telemedycyna – szansa dla pacjentów okulistycznych

Narastającym problemem populacji polskiej są okulistyczne powikłania cukrzycy. Zachorowalność na cukrzycę ciągle wzrasta. Obecnie na obydwa typy cukrzycy choruje w Polsce ok. [...]

Utrata widzenia w kolejce do okulisty

Ogromną rolę we współczesnej medycynie odgrywa czas, a wyniki leczenia w bardzo dużym stopniu zależą od szybkiego wykrycia zmian i ustalenia trafnego rozpoznania. Dążymy [...]

Optyczna koherentna tomografia jako element teleokulistyki

Ocena dna oka to podstawowa metoda diagnostyczna w okulistyce. Najprostszym badaniem do wykorzystania teleinformatycznego jest zdjęcie dna oka. Obecnie wiele gabinetów okulistycznych [...]

Podsumowanie

Jedyną wadą telemedycyny jest brak empatii. To my, lekarze, musimy ją mieć. Uchrońmy swoich pacjentów przed nieodwracalną ślepotą i twórzmy mechanizmy promujące [...]