Choroidopatia punkcikowata wewnętrzna

lek. Izabela Rogalińska

prof. dr hab. n. med. Jarosław Kocięcki

Katedra i Klinika Okulistyki Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Adres do korespondencji:

lek. Izabela Rogalińska

Katedra i Klinika Okulistyki, Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego

UM im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu

ul. A. Szamarzewskiego 84, 60-659 Poznań

e-mail: kurzyp@wp.pl

Small rogali%c5%84ska izabela opt

lek. Izabela Rogalińska

Small koci%c4%99cki opt

prof. dr hab. n. med. Jarosław Kocięcki

  • W artykule omówiono zagadnienia związane z choroidopatią punkcikowatą wewnętrzną, będącą rzadką chorobą zapalną obejmującą tylny odcinek błony naczyniowej i nabłonek barwnikowy
  • Mimo stosunkowo rozległych zmian obejmujących tylny biegun rokowanie co do widzenia jest relatywnie dobre, gdy jednak dojdzie do powikłania w postaci poddołkowej neowaskularyzacji naczyniówkowej, dysponujemy kilkoma możliwościami leczenia farmakologicznego, które zostało przedstawione w artykule

Po raz pierwszy termin choroidopatia punkcikowata wewnętrzna (PIC – punctate inner choroidopathy) pojawił się w piśmiennictwie w 1984 r. w opisie pacjentów z krótkowzrocznością i wieloogniskowymi, dobrze odgraniczonymi małymi zmianami naczyniówki bez podłoża infekcyjnego1. Dotychczas nie ustalono etiologii tego schorzenia, uważa się, że może być wariantem wieloogniskowego zapalenia naczyniówki z zapaleniem całej błony naczyniowej(MFCPU – multifocal choroiditis and panuveitis) lub też oddzielną jednostką chorobową należącą do tzw. zespołów białoplamistych. Jest to choroba rzadka, której objawy często są mylone z innymi jednostkami chorobowymi (np. sarkoidozą, retinochoroidopatią typu birdshot), przy czym należy pamiętać, że dotyczy to zarówno zgłaszanych objawów subiektywnych, jak i zmian stwierdzanych w badaniu klinicznym.

Epidemiologia

Choroba typowo występuje u krótkowzrocznych kobiet rasy białej między 24 a 52 rokiem życia2.

Objawy

Najczęściej zgłaszanym objawem jest pogorszenie widzenia centralnego w postaci mroczka (91%) lub widzenia za mgłą (86%). Często występują fotopsje (73%) i światłowstręt (69%), a także męty w polu widzenia (69%) i metamorfopsje (65%), rzadziej pogorszenie widzenia obwodowego (26%). Średnia ostrość wzroku to 0,5 lub lepsza, jednak u ok. 15% pacjentów może być 0,1 lub gorsza3.

Badanie okulistyczne

W badaniu okulistycznym charakterystyczny jest brak objawów zapalnych. Nie stwierdza się komórek w komorze przedniej, zrostów tęczówki, objawów zapalenia części pośredniej błony naczyniowej ani zapalenia ciała szklistego.

Small obraz56035 opt

Rycina 1. Fotografia dna oka pacjenta z PIC powikłaną poddołkową neowaskularyzacją naczyniówkową

Na dnie oka widoczne są żółtobiałe ogniska o średnicy 100-300 µm, zlokalizowane głównie w biegunie tylnym na poziomie wewnętrznych warstw naczyniówki i nabłonka barwnikowego (RPE – retinal pigment epithelium). Zmiany rzadko przekraczają główne arkady naczyniowe (ryc. 1).

W 80% przypadków zmiany są obustronne, ale mogą być asymetryczne. Dochodzi do powstawania zanikowych blizn, które po latach ulegają pigmentacji lub zmniejszeniu i stają się trudne do rozpoznania w badaniu klinicznym. Powikłaniem powodującym znaczne obniżenie ostrości wzroku jest poddołkowa neowaskularyzacja naczyniówkowa (CNV – choroidal neovascularization)2 prowadząca do włóknienia podsiatkówkowego. Choroba ta występuje u 40-80% pacjentów, a jej pojawienie się w jednym oku zwiększa trzykrotnie ryzyko jej wystąpienia w drugim4.

Small obraz56043 opt

Rycina 2. Badanie autofluorescencji pacjenta z PIC powikłaną poddołkową neowaskularyzacją naczyniówkową

Badanie autofluorescencji dna oka w fazie aktywnej wykazuje często hiperautofluorescencyjne halo, natomiast w zmianach przewlekłych, nieaktywnych widoczna jest hipoautofluorescencja (ryc. 2).

Small obraz56052 opt

Rycina 3. Badanie angiografii fluoresceinowej pacjenta z PIC. Widoczna poddołkowa neowaskularyzacja

Badanie za pomocą angiografii fluoresceinowej w ostrej fazie choroby wykazuje wczesną hiperfluorescencję z następującym późnym przeciekiem. W przypadku CNV może być widoczna charakterystyczna koronkowa neowaskularyzacja (ryc. 3).

Angiografia indocyjaninowa pokazuje hipofluorescencyjne ogniska we wszystkich fazach badania, korespondujące z jasnymi zmianami widocznymi w badaniu oftalmoskopowym.

Small obraz56060 opt

Rycina 4. OCT plamki pacjenta z PIC powikłaną poddołkową neowaskularyzacją naczyniówkową

Do góry