Jak nie popełnić błędu

Medulloblastoma – trudności diagnostyczne

Dr n. med. Monika Drogosiewicz

Prof. nadzw. dr hab. med. Bożenna Dembowska-Bagińska

Klinika Onkologii Instytutu „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie

Adres do korespondencji: Dr n. med. Monika Drogosiewicz, Klinika Onkologii, Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”, Aleja Dzieci Polskich 20, 04-730 Warszawa, tel. 22 815 17 74, e-mail: m.drogosiewicz@ipczd.pl

Nowotwory ośrodkowego układu nerwowego (OUN) są najczęstszą po białaczkach chorobą nowotworową u dzieci i stanowią ponad 20 proc. wszystkich rozpoznań.[1-3] W Polsce rocznie diagnozuje się ok. 300 nowych przypadków guzów OUN u dzieci.[4] Nowotwory te stanowią niejednorodną grupę chorób zarówno pod względem lokalizacji, jak i histogenezy. Z tego względu schorzenia te mogą manifestować się szerokim wachlarzem objawów klinicznych i w konsekwencji stanowić trudności diagnostyczne wpływające na opóźnienie prawidłowego rozpoznania.[2,5] Późna diagnoza na ogół wiąże się ze stwierdzeniem zaawansowanej choroby i koniecznością przeprowadzenia u pacjenta intensywnego leczenia onkologicznego.

Mimo postępu, jaki dokonał się w ostatnim ćwierćwieczu w diagnostyce obrazowej, w dalszym ciągu pacjent z nowotworem OUN może stanowić wyzwanie diagnostyczne dla lekarzy. Przyczyn tych problemów można upatrywać w podstępnym przebiegu klinicznym nowotworów OUN u niektórych chorych, mylnym interpretowaniu pojawiających się objawów i badań obrazowych, a także nieuwzględnianiu w diagnostyce różnicowej choroby nowotworowej OUN. Przedstawiony przypadek jest tego przykładem.

Opis przypadku

14-letni chłopiec został przyjęty do Kliniki Onkologii z powodu medulloblastoma. Pierwsze objawy choroby pojawiły się w lutym 2012 roku w postaci okresowo występujących bólów i zawrotów głowy, niekiedy z następowymi wymiotami. 23 lutego chłopiec zasłabł w trakcie lekcji WF. Z tego powodu był hospitalizowany na oddziale pediatrycznym, gdzie w badaniu przedmiotowym stwierdzono niepewność chodu z zaznaczoną próbą Romberga oraz zawroty głowy nasilające się w pozycji pionowej. W wykonanych badaniach laboratoryjnych (morfologia, biochemia, jonogram, badanie ogólne moczu) nie stwierdzono żadnych odchyleń. Wykonano badanie EKG – zapis w granicach normy. W badaniu okulistycznym opisano obraz prawidłowego dna oka. W trakcie pobytu na oddziale pacjent czuł się dobrze, okresowo zgłaszał zawroty głowy.

Po trzech dniach został wypisany do domu z zaleceniem konsultacji neurologicznej oraz wykonania badania wideonystagmografii i konsultacji laryngologicznej. Badanie laryngologiczne nie uwidoczniło żadnych nieprawidłowości. W badaniu neurologicznym, które odbyło się 9 marca, neurolog stwierdził dyskretny oczopląs poziomy i zalecił poszerzenie diagnostyki w warunkach szpitalnych. W międzyczasie stan ogólny dziecka się pogarszał, nasiliły się bóle głowy z towarzyszącymi wymiotami. Pojawiły się trudności szkolne polegające na zaburzeniach koncentracji uwagi i pamięci świeżej.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Omówienie

Diagnostyka nowotworów ośrodkowego układu nerwowego u dzieci stanowi problem nie tylko w Polsce. Czas od momentu wystąpienia objawów do ustalenia rozpoznania [...]

Podsumowanie

1. Konieczne jest upowszechnianie wiedzy dotyczącej objawów nowotworów ośrodkowego układu nerwowego u dzieci. Szkolenia powinny dotyczyć przede wszystkim środowiska lekarskiego, w [...]