Zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego u dzieci

prof. dr hab. n. med. Barbara Iwańczak

II Katedra i Klinika Pediatrii, Gastroenterologii i Żywienia, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu

Adres do korespondencji: prof. dr hab. n. med. Barbara Iwańczak

II Katedra i Klinika Pediatrii, Gastroenterologii i Żywienia, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu

ul. Marii Skłodowskiej-Curie 50/52, 50-369 Wrocław; e-mail: barbara@iwanczak.com

  • Co nowego w najnowszych IV kryteriach rzymskich?
  • Omówienie najczęstszych zaburzeń u niemowląt i małych dzieci, takich jak: regurgitacje, kolka niemowlęca i zaparcia czynnościowe – zarówno kryteriów diagnostycznych, jak i metod leczenia
  • Rola objawów ostrzegawczych w diagnostyce różnicowej zaburzeń czynnościowych

W 2016 roku opublikowano zmodyfikowane kryteria diagnostyczne i terapeutyczne zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego u dzieci i młodzieży, określone jako IV kryteria rzymskie1,2. Podobnie jak w poprzednich wytycznych z 2006 roku zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego podzielono ze względu na objawy dominujące, takie jak: wymioty, biegunka, bóle brzucha i zaburzenia defekacji, oraz w zależności od wieku, w jakim występują te dolegliwości, na zaburzenia czynnościowe u dzieci do 4 roku życia oraz u dzieci w wieku 4-18 lat3,4. W ostatnich kryteriach rzymskich dokonano zmian w zakresie nazewnictwa niektórych zaburzeń czynnościowych i czasu trwania objawów oraz dodatkowo u dzieci starszych wprowadzono kryteria diagnostyczne czynnościowych nudności i czynnościowych wymiotów, a w dyspepsji czynnościowej wydzielono zespół dolegliwości poposiłkowych oraz zespół bólowy w nadbrzuszu1,2.

Zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego u dzieci

Zaburzeniem czynnościowym przewodu pokarmowego u dzieci nazywamy stan kliniczny, w którym występują przewlekłe lub nawracające objawy ze strony przewodu pokarmowego. Obserwowane objawy nie mogą być przypisane innemu stanowi klinicznemu ani nim wytłumaczone, w tym chorobą organiczną, nieprawidłowościami anatomicznymi lub biochemicznymi5. Patomechanizm zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego jest złożony, wieloczynnikowy i nie został dotychczas w pełni wyjaśniony. Zasadniczą rolę w patogenezie i przebiegu klinicznym odgrywają zaburzenia regulacji w obrębie osi mózgowo-jelitowej, zmieniona reaktywność motoryczna na różne bodźce, nadwrażliwość trzewna, mikroflora jelitowa, przepuszczalność bariery jelitowej, czynniki dietetyczne i inne5. Zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego występują w każdym wieku. W tabeli 1 przedstawiono objawy obserwowane u dzieci do 4 roku życia, a w tabeli 2 zestawiono zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego u pacjentów w wieku 4-18 lat.

W porównaniu z poprzednimi kryteriami zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego u pacjentów pediatrycznych w aktualnych zaleceniach w grupie dzieci powyżej 4 roku życia wprowadzono następujące rozpoznania: nudności czynnościowe oraz wymioty czy...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego u dzieci

Zaburzeniem czynnościowym przewodu pokarmowego u dzieci nazywamy stan kliniczny, w którym występują przewlekłe lub nawracające objawy ze strony przewodu pokarmowego. Obserwowane [...]

Regurgitacje u niemowląt

Regurgitacje charakteryzują się cofaniem się treści pokarmowej z żołądka do przełyku, jamy ustnej i często wydalaniem treści żołądkowej na zewnątrz1.

Kolka niemowlęca

Kolka niemowlęca jest zaburzeniem czynnościowym, którego częstość występowania wynosi nawet do 40%. Pojawia się w pierwszych tygodniach życia dziecka i ma [...]

Zaparcia czynnościowe u dzieci do 4 roku życia

Zaparcie u niemowląt i dzieci do 4 roku życia charakteryzuje się oddawaniem 2 lub mniej stolców w tygodniu bądź z oddawaniem [...]

Podsumowanie

Zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego u pacjentów pediatrycznych występują często i są przyczyną licznych wizyt rodziców z dziećmi w gabinetach lekarskich. Ich [...]