Medycyna estetyczna

Toksyna botulinowa – poszerzanie horyzontów stomatologii

Lek. dent. Teresa Szupiany-Janeczek1

Lek. dent. Aleksandra Paruzel-Pliskowska1

Dr n. med. Iwona Tomaszewska2

1Zakład Stomatologii Zintegrowanej, Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum, kierownik: dr hab. med. Jolanta Pytko-Polończyk, prof. UJ

2Zakład Dydaktyki Medycznej, Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum, kierownik: dr n. med. Michał Nowakowski

Adres do korespondencji: Lek. dent. Teresa Szupiany-Janeczek, Zakład Stomatologii Zintegrowanej, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, ul. Montelupich 4/58, 31-155 Kraków, tel. 12 424 54 65, e-mail: teresa.szupiany@uj.edu.pl

Toksyna botulinowa jest z powodzeniem stosowana w medycynie od blisko 40 lat. Choć pierwszy raz została opisana znacznie wcześniej, przez lata jej zastosowanie budziło kontrowersje bądź było znacznie ograniczone. Obecnie jest wykorzystywana w wielu dziedzinach medycyny, m.in. okulistyce, neurologii, urologii, laryngologii, ortopedii.

Coraz szersze zastosowanie znajduje też w stomatologii, w której początkowo służyła głównie do leczenia bruksizmu, a obecnie lista jej możliwych zastosowań rośnie. Powszechnie znana jest użyteczność botuliny w medycynie estetycznej, a w związku z szybkim rozwojem zarówno tej dziedziny, jak i stomatologii estetycznej oraz bezsprzecznym przenikaniem się rejonów terapeutycznych można mówić o powstawaniu nowego pojęcia, jakim jest estetyka zębowo-twarzowa.

Po raz pierwszy botulizm opisał niemiecki lekarz Justyn Kerner w 1817 roku. Zebrał on dane na temat kilkuset przypadków zatruć tak zwanym jadem kiełbasianym, nie znał jednak bezpośredniej przyczyny ciężkich zachorowań i zgonów po spożyciu nieświeżych przetworów mięsnych. Wyizolowanie Gram-dodatniej laseczki Clostridium botulinum miało miejsce dopiero w 1897 roku i dokonał tego E.P. van Ermengem. Od tamtego czasu prowadzone były liczne badania nad tą jedną z najsilniejszych znanych człowiekowi neurotoksyn.[1,2]

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Mechanizm działania i zastosowanie

Mechanizm działania toksyny botulinowej obejmuje blokadę transdukcji sygnału α-motorycznych neuronów obwodowych poprzez hamowanie uwalniania acetylocholiny z pęcherzyków presynaptycznych płytki nerwowo-mięśniowej (motorycznej) [...]

Przeciwwskazania i objawy uboczne

Pomimo licznych możliwości stosowania toksyny botulinowej w medycynie należy zwrócić uwagę na przeciwwskazania. Są nimi:

Podsumowanie

Zastosowanie toksyny w leczeniu chorób okolicy twarzy, takich jak zez, neuralgie, porażenia nerwów, bruksizm i inne, od dawna wydaje się naturalnym [...]