Program edukacyjny

Osteogeneza dystrakcyjna żuchwy u noworodków i niemowląt – doświadczenia własne

Dr n. med. Rafał Pokrowiecki

Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy im. prof. dr. Stanisława Popowskiego w Olsztynie, Oddział Chirurgii Głowy i Szyi w zakresie chirurgii szczękowo-twarzowej, otolaryngologii i okulistyki, koordynator oddziału: dr n. med. Krzysztof Dowgierd

Prywatna Praktyka Lekarsko-Dentystyczna

Adres do korespondencji: Dr Rafał Pokrowiecki, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy im. prof. Stanisława Popowskiego w Olsztynie, Oddział Chirurgii Głowy i Szyi w zakresie chirurgii szczękowo-twarzowej, otolaryngologii i okulistyki, ul. Żołnierska 18a, 10-561 Olsztyn, tel. 48 89 539 32 61, faks 48 89 533 77 01

Osteogeneza dystrakcyjna (OD) jest zabiegiem polegającym na tworzeniu nowej kości pomiędzy odłamami kostnymi na skutek rozciągania powstałej pomiędzy nimi kostniny po wykonanej osteotomii. Technika ta została po raz pierwszy opisana przez Codovillę w 1905 roku, natomiast za ojca współczesnej OD uważa się Ilizarowa, który stosował ją w leczeniu mnogich złamań kości długich. Jego badania wykazały, że przyłożenie siły z zewnątrz, która powoduje rozsuwanie odłamów kostnych, nasila metabolizm nowo powstałej niedojrzałej tkanki kostnej i umożliwia jej tworzenie de novo, bez zastosowania biomateriałów kostnych. Od kilkunastu lat osteogeneza dystrakcyjna jest techniką pomocną w leczeniu wielu wad wrodzonych lub nabytych w obrębie twarzoczaszki, którym towarzyszy niedobór lub brak odpowiedniej ilości tkanek twardych. W niniejszym artykule zostaną opisane wskazania i technika osteogenezy dystrakcyjnej mikrognatycznej żuchwy (MDO, mandibular distraction osteogenesis) u noworodków i niemowląt, która jest wskazaniem nie tylko estetycznym, lecz przede wszystkim funkcjonalnym.

Wybrane zespoły ze współtowarzyszącym małożuchwiem i jego implikacje

Niekiedy zdarza się, że dziecko rodzi się z małą żuchwą. W niektórych przypadkach małożuchwie jest na tyle nasilone, że wraz z zapadnięciem języka w stronę gardła (glosoptoza) powoduje zaburzenie funkcji oddychania (ryc. 1).

Inne powikłania to powtarzające się stany zapalne górnych dróg oddechowych (GDO) i płuc, zaburzenia przyjmowania pokarmów i opóźnienie prawidłowego rozwoju dziecka, co przyczynia się do długotrwałego pobytu w szpitalu i koniecznej dodatkowej suplementacji dietetycznej.[1,2] W przypadkach ekstremalnych, gdy spadki saturacji są znaczne, ryzyko uduszenia się dziecka jest pilnym wskazaniem do wykonania tracheostomii lub adhezji językowo-wargowej (TLA, tongue-lip adhesion) według Douglasa. Zabieg tracheostomii jest jednak obarczony dużym ryzykiem powstawania przetok tchawiczo-przełykowych, zaburzeń połykania, stanów zapalnych i rozwoju ziarniny wokół stomy, zwężenia krtani lub tchawicy, opóźnionego rozwoju mowy i innych.[3] Należy zaznaczyć, że śmiertelność wśród dzieci z powodu tracheostomii oceniana jest na 0-8,5 proc. i wynika najczęściej z przypadkowej dekaniulacji lub niedrożności rurki tracheostomijnej.[4]

Zespoły lub sekwencje genetyczne, którym towarzyszy małożuchwie wymagające dystrakcji żuchwy w pierwszych miesiącach życia, to Pierre Robin (PRS, Pierre Robin syndrome), Treachera-Collinsa (TCS, Treacher-Collins syndrome), Nagera (NS, Nager syndro...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Wybrane zespoły ze współtowarzyszącym małożuchwiem i jego implikacje

Niekiedy zdarza się, że dziecko rodzi się z małą żuchwą. W niektórych przypadkach małożuchwie jest na tyle nasilone, że wraz z [...]

Technika operacyjna

Zabieg jest przeprowadzany w znieczuleniu ogólnym. Cięcie skórne z dojścia podżuchwowego wykonywane jest ok. 1,5-2 cm poniżej dolnego brzegu żuchwy lub [...]

Protokół dystrakcji i okres konsolidacji

Zabiegi dystrakcji żuchwy u niemowląt przeprowadzane są ze wskazań życiowych, dlatego pacjent pozostaje w opiece szpitalnej do momentu poszerzenia dróg oddechowych [...]

Możliwe powikłania

Do możliwych powikłań należy zaliczyć krwawienie śród- lub pozabiegowe z naczyń twarzowych bądź pęczka naczyniowego kanału żuchwy albo możliwość uszkodzenia gałęzi [...]

Podsumowanie

Zabieg dystrakcji żuchwy u noworodków i niemowląt jest sprawdzoną i bezpieczną metodą zapewnienia dziecku prawidłowej wentylacji i w wielu przypadkach stanowi [...]