Badania

Rola mikroflory jamy ustnej w świetle najnowszych doniesień

Dr n. med. Agnieszka Machul-Żwirbla

Kierownik laboratorium mikrobiologicznego Prolab

Adres do korespondencji: Dr n. med. Agnieszka Machul-Żwirbla, Prolab Sp. z o.o., Sp. komandytowa, ul. Daliowa 4/8, 30-612 Kraków, e-mail: machul@pro-lab.pl, tel. 12 625-20-00, 507-064-968

Jama ustna jest środowiskiem bogato skolonizowanym przez około 700 drobnoustrojów, które w warunkach równowagi fizjologicznej są odpowiedzialne za oporność na patogeny, utrzymanie homeostazy i modulowanie układu odpornościowego. Zaburzenia homeostazy jamy ustnej skutkują pojawieniem się różnych chorób, takich jak próchnica, choroby przyzębia i rak jamy ustnej. Naukowcy przywiązują coraz większą wagę do roli mikrobioty jamy ustnej w procesach karcynogenezy odległych narządów, szczególnie przewodu pokarmowego. Autorka przegląda wyniki ostatnich badań na ten temat i na ich podstawie przedstawia rolę mikroflory jamy ustnej w nowotworach przewodu pokarmowego.

Mikroflora jamy ustnej stanowi jeden z najbardziej złożonych ekosystemów w organizmie człowieka. Zęby, bruzdy dziąseł, policzki, podniebienie, język i migdałki to siedliska, które są bogato skolonizowane przez wirusy, pierwotniaki, archeony, grzyby i bakterie.[1]

Mikroflora jamy ustnej

Mikroflorę jamy ustnej tworzą złożone społeczności, które utrzymują homeostazę ekosystemu jamy ustnej, umożliwiając tym samym zachowanie równowagi pomiędzy drobnoustrojami patogennymi i komensalami. Każde zaburzenie homeostazy spowodowane czynnikami wewnętrznymi (genetycznymi) lub zewnętrznymi (dietą, substancjami toksycznymi, antybiotykami) może zwiększyć potencjał patogenny mikroflory jamy ustnej, przyspieszając rozwój chorób samej jamy ustnej i odległych narządów.

Najliczniejszą, a jednocześnie najlepiej poznaną grupę taksonomiczną mikroflory jamy ustnej stanowią bakterie. Wśród nich do najważniejszych rodzajów zaliczają się:

  • Firmicutes (głównie Streptococcus),
  • Bacteroidetes (głównie Prevotella),
  • Proteobacteria (głównie Haemophilus),
  • Actinobacteria,
  • Fusobacteria.[2]


Wśród archeonów obecnych w jamie ustnej wymienia się:

  • Methanobrevibacter oralis,
  • Methanobacterium curvum/congolese,
  • Metanosarcina mazeii.[2]

Badania wykazały, że liczebność archeonów zwiększa się u pacjentów z zapaleniem przyzębia i infekcjami endodontycznymi. Ich obecność może ponadto odgrywać istotną rolę w chorobach błony śluzowej jamy ustnej, sprzyjając rozwojowi pewnych grup bakte...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Mikroflora jamy ustnej a rak przełyku

Badania przeprowadzone przez Chen i wsp. (2015) wykazały, że istnieje dodatnia korelacja pomiędzy dysbiozą w jamie ustnej a ryzykiem wystąpienia raka [...]

Mikroflora jamy ustnej a rak jelita grubego

Rolę mikroflory jamy ustnej w patogenezie CRC potwierdzono w retrospektywnym badaniu przeprowadzonym przez Momen-Heravi i wsp. Autorzy wykazali, że osoby z [...]

Mikroflora jamy ustnej a rak trzustki

Skład mikroflory jamy ustnej znacząco różni się pomiędzy pacjentami z rakiem trzustki a zdrowymi osobami. Jednym z markerów mogących zróżnicować obie [...]

Podsumowanie

Wyniki przedstawionych badań wskazują, że mikroflora jamy ustnej może odgrywać kluczową rolę w patogenezie nowotworów przewodu pokarmowego. Niektóre drobnoustroje wchodzące w [...]