Podyplomie

Ostre niedokrwienie kończyny

Grzegorz Madycki

Klinika Chirurgii Naczyń i Angiologii CMKP w Warszawie

Wstęp

Definicja. Ostre niedokrwienie kończyn to zespół objawów klinicznych, które powstają w następstwie całkowitego nagłego przerwania dopływu krwi do kończyny. Często zjawisko to występuje również przy znacznie zmniejszonym dopływie krwi, który nie wystarcza do utrzymania spoczynkowej przemiany materii tkanek kończyny.

! Ostre niedokrwienie kończyny jest stanem zagrażającym jej utratą, może być stanem bezpośredniego zagrożenia życia.


Przyczyny ostrego niedokrwienia kończyn

Ostre urazowe niedokrwienie kończyn:

• urazy jatrogenne (stan po cewnikowaniu np. PTCA, w trakcie zabiegu operacyjnego, przy repozycji złamania)

• urazy penetrujące (rany kłute, postrzałowe)

• złamania.

Ostre nieurazowe niedokrwienie kończyn:

• choroby serca (np. migotanie przedsionków, zawał mięśnia sercowego)

• stan nadkrzepliwości

• tętniak rozwarstwiający

• zakrzep tętniaka (np. tętnicy podkolanowej)

• zakrzep tętniczy (np. na blaszkach miażdżycowych)

• zakrzep przeszczepu naczyniowego.


Epidemiologia

Zapadalność – 4 przypadki na 10 tys. osób rocznie. Śmiertelność – 7-37%; zależy od przyczyn ostrego niedokrwienia kończyny oraz stopnia samego niedokrwienia i związanych z tym zaburzeń metabolicznych. Odsetek amputacji – 10-30%.

Obraz kliniczny

Typowe objawy (w piśmiennictwie anglosaskim 5 × P)

1. Ból (pain).

2. Brak tętna dystalnie do miejsca przerwania napływu (pulselessness).

3. Zblednięcie skóry (palor).

4. Parestezje (paresthesias).

5. Brak ruchów czynnych mięśni (paralysis).


Objawy dodatkowe

• wczesne – słabe wypełnienie żył powierzchownych i osłabiona gra naczyniowa oraz oziębienie kończyny

• późne – obrzęk, stężenie lub przykurcz mięśni, zmiany martwicze.