Opis badania

Gøtsche i Johansen dokonali przeglądu systematycznego badań z randomizacją, których założeniem była ocena wpływu metod ograniczających narażenie chorych na alergeny kurzu domowego. Przeanalizowali wyniki 54 badań obejmujących 3002 pacjentów chorujących na astmę wywołaną alergią na

roztocza kurzu domowego. W 36 opisywanych badaniach oceniano metody mechaniczne, w tym w 26 skuteczność powlekania materacy pokrowcami, w 10 metody chemiczne, a w 8 kombinację dostępnych środków. Najczęściej ocenianym parametrem był szczytowy przepływ wydechowy (PEF – peak espiratory flow) (1565 pacjentów), dla którego standaryzowana średnia różnica między grupą poddaną interwencji i grupą kontrolną była nieistotna (95% CI, – 0,10-0,10). Nie stwierdzono również istotnej różnicy, analizując liczbę pacjentów zgłaszających poprawę kontroli astmy (względne ryzyko 1,01, 95% CI, 0,80-1,27), skalę oceny objawów astmy (standaryzowana średnia różnica –0,04, 95% CI –0,15-0,07) ani zużycie leków (standaryzowana średnia różnica –0,06, 95% CI, –0,18-0,07). Autorzy podsumowali swoją analizę stwierdzeniem, że żadna z dostępnych mechanicznych i chemicznych metod potencjalnie zmniejszających narażenie na alergeny roztoczy kurzu domowego nie jest skuteczna w tej grupie pacjentów i nie powinna być rekomendowana.

Komentarz
dr n. med. Maciej Kupczyk
dr n. med. Maciej Kupczyk
prof. dr hab. med. Piotr Kuna
prof. dr hab. med. Piotr Kuna

Zgodnie z wydawałoby się logicznym tokiem rozumowania, w przypadku chorób alergicznych, gdy kaskada zapalenia alergicznego i objawy są wywoływane przez kontakt z alergenem, unikanie ekspozycji na ten alergen jest celowe i powinno prowadzić do pozytywnych skutków, tj. zmniejszenia nasilenia objawów, zmniejszenia zużycia leków i poprawy jakości życia. Z tego powodu w wielu standardach takie postępowanie jest często wymieniane jako pierwsza z zalecanych metod. Początkowo opierano się na pracach, które wykazywały, że pewne metody mechaniczne (odkurzacze z filtrem HEPA, powłoki na materace, usunięcie dywanów, pranie w wysokiej temperaturze) lub chemiczne prowadzą do zmniejszenia stężenia alergenu w środowisku chorego. Jakie ma to jednak konsekwencje kliniczne? Czy wiąże się z poprawą kontroli astmy?

Wyniki przedstawionego powyżej przeglądu systematycznego dowodzą, że nie ma metod, które są skuteczne w praktyce klinicznej w grupie pacjentów z astmą oskrzelową i uczuleniem na roztocza kurzu domowego. Autorzy krytycznie ocenili jakość poddanych analizie prac, wytykając podstawowe błędy metodologiczne, w tym brak grup kontrolnych, jasnych metod randomizacji czy zaślepienia. Co warte podkreślenia, bez skrępowania skrytykowali również grupy ekspertów wydających zalecenia dotyczące postępowania w astmie oskrzelowej, cytując najnowsze standardy NHLBI w USA (z 2007 r.). W opracowaniu tym zalecono zmniejszenie narażenia na roztocza, m.in. stosowanie pokrowców na materace. Zalecenia te oparto na 10 pracach, w tym 1 pracy poglądowej, 1 artykule redakcyjnym i 1 pracy dotyczącej alergicznego nieżytu nosa, 1 pracy niespełniającej podstawowych kryteriów ze względu na brak jednoznacznego określenia typu uczulenia. W pozostałych po analizie wyników nie wykazano żadnego efektu zastosowanej metody.

W bardziej popularnych w Polsce zaleceniach GINA znacznie rozważniej sformułowano wnioski. Zgodnie z nimi żadna pojedyncza metoda mająca zmniejszyć ilość alergenów roztoczy nie jest skuteczna w zmniejszaniu objawów astmy. Jednocześnie autorzy wspominają badanie dotyczące zastosowania pokrowców, co prowadziło do zmniejszenia nadreaktywności dróg oddechowych u dzieci.

Podsumowując wyniki przeglądu systematycznego, jasno wskazują, że w praktyce klinicznej dostępne metody interwencji nie są skuteczne w tej grupie pacjentów. Niezbędne są więc dalsze prace nad nowymi metodami zmniejszającymi narażenie na alergeny roztoczy kurzu domowego.

Następny artykuł:

Ocena metod ograniczających narażenie chorych na alergeny kurzu domowego

prof. dr hab. med. Piotr Kuna
prof. dr hab. med. Piotr Kuna
dr n. med. Maciej Kupczyk
dr n. med. Maciej Kupczyk
Facebook Podziel się LinkedIn Dodaj do Linkedin Wyślij mailem Wyślij mailem
Ulubione Dodaj do ulubionych
Alergologia , profilaktyka , diagnostyka , zdrowie publiczne