Czy jedna ampułka fentanylu i jedna ampułka morfiny wystarczą, by zabezpieczyć potrzeby pacjentów podczas wyjazdów zespołu ratownictwa medycznego? Zdaniem Rzecznika Praw Pacjenta – nie.
Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec wydał decyzję wobec jednego z dysponentów zespołów ratownictwa medycznego po analizie zasad wyposażenia karetek w silne leki przeciwbólowe. Postępowanie wykazało, że zespoły tej jednostki były co do zasady wyposażone tylko w jedną ampułkę fentanylu i jedną ampułkę morfiny.
Sprawa dotyczy prawa pacjenta do leczenia bólu, które zostało zapisane w art. 20a ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Przepisy nakładają na podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych obowiązek oceny natężenia bólu, jego leczenia oraz monitorowania skuteczności terapii. Prawo to przysługuje każdemu pacjentowi niezależnie od przyczyny bólu, wieku czy miejsca udzielania świadczenia.
Jak podkreśla Rzecznik, problem ma szczególne znaczenie w ratownictwie medycznym. Zespoły ratownictwa są bowiem kierowane do osób znajdujących się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, w tym m.in. ofiar wypadków komunikacyjnych, u których szybkie i skuteczne leczenie bólu stanowi element właściwego postępowania medycznego.
W wydanej decyzji RPP zwrócił uwagę, że Dobre Praktyki opracowane przez Ministerstwo Zdrowia przy współudziale konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny ratunkowej zalecają, aby zespół ratownictwa posiadał po cztery ampułki fentanylu i morfiny. Tymczasem w badanej jednostce karetki dysponowały jedynie pojedynczymi ampułkami tych leków.
Zdaniem Rzecznika takie zabezpieczenie nie gwarantuje ciągłości terapii przeciwbólowej. Jeśli ampułka zostanie wykorzystana podczas wcześniejszej interwencji albo ulegnie uszkodzeniu, zespół nie dysponuje lekiem zapasowym. W efekcie kolejny pacjent wymagający pilnego leczenia przeciwbólowego może pozostać bez odpowiedniej terapii do czasu uzupełnienia wyposażenia.
Stanowisko Rzecznika podzielają również inne instytucje uczestniczące w postępowaniu. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny, Narodowy Fundusz Zdrowia, wojewoda świętokrzyski, konsultanci krajowi w dziedzinie medycyny ratunkowej i pielęgniarstwa ratunkowego oraz Ministerstwo Zdrowia zgodnie wskazali, że właściwe zabezpieczenie zespołu ratownictwa medycznego powinno obejmować po cztery ampułki fentanylu i morfiny.
Dodatkowym argumentem były ustalenia kontroli prowadzonej równolegle przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W jej trakcie stwierdzono przypadki, w których pacjenci oceniający natężenie bólu na 7–8 punktów w 10-stopniowej skali nie otrzymywali leczenia przeciwbólowego, mimo że zastosowanie silnych opioidowych leków przeciwbólowych mogło być medycznie uzasadnione.
Rzecznik Praw Pacjenta uznał więc, że wyposażenie karetek w badanej jednostce nie zapewniało pacjentom realizacji prawa do leczenia bólu. W wydanej decyzji nakazał usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Obecnie oczekuje na stanowisko podmiotu leczniczego i informację o podjętych działaniach naprawczych.
