Czy szczepienie przeciw RSV jest skuteczne u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc? Najnowsze dane z Danii przynoszą odpowiedź: żadna z zaszczepionych osób z POChP nie trafiła do szpitala z powodu RSV.
Szczepienia osób z POChP w Danii
Dane pochodzą z badania RESP-DK, czyli ogólnokrajowej analizy prowadzonej w Danii w sezonie RSV 2024/2025. Objęto nią osoby w wieku co najmniej 60 lat z rozpoznaną POChP. Duńskie władze wprowadziły dla tej grupy refundację adiuwantowanej szczepionki RSVPreF3.
Badacze analizowali dane dotyczące szczepień i hospitalizacji w okresie od 5 sierpnia 2024 r. do 30 kwietnia 2025 r. Wykorzystali przy tym połączone ogólnokrajowe rejestry zdrowotne. Pozwoliło to zidentyfikować pacjentów z POChP, ich status szczepienia, hospitalizacje, choroby współistniejące, wcześniejsze zaostrzenia choroby oraz inne informacje dotyczące korzystania z opieki zdrowotnej. Zastosowano również dopasowanie osób zaszczepionych i niezaszczepionych pod względem m.in. wieku, płci, chorób współistniejących, wcześniejszych zaostrzeń POChP i wcześniejszych hospitalizacji.
100 proc. skuteczności
W badanej populacji znalazło się 126 249 osób z POChP w wieku od 60 lat. Szczepionkę RSVPreF3 otrzymało 7448 osób, czyli 5,9 proc. całej grupy.
W okresie obserwacji wśród zaszczepionych nie odnotowano żadnej hospitalizacji z powodu RSV. W odpowiadającej grupie osób niezaszczepionych wystąpiło 115 hospitalizacji. Skuteczność szczepionki przeciw hospitalizacji z powodu RSV oszacowano na 100 proc.
Jaki jest wniosek autorów pracy? Szczepienie przeciw RSV może być elementem rutynowej opieki nad pacjentami z POChP.
Warto dodać, że jest to badanie kohortowe oparte na danych rzeczywistych, a nie randomizowane badanie kliniczne.
Czym jest RSV to dla chorego na POChP?
Badania z Danii mają ogromne znaczenie, ponieważ pacjenci z POChP należą do grupy szczególnie narażonej na ciężki przebieg zakażenia RSV. Zakażenie wirusem może u nich prowadzić do zaostrzenia choroby i pogorszenia stanu układu oddechowego.
Potwierdza to systematyczny przegląd badań dotyczących zakażeń RSV u dorosłych z POChP i astmą. W analizowanych badaniach zaostrzenie POChP występowało u 56,8 do co najmniej 83 proc. pacjentów, zależnie od charakterystyki badanej grupy i przyjętej definicji zaostrzenia. Wśród hospitalizowanych 17,9 proc. chorych wymagało leczenia na oddziale intensywnej terapii, a 9–21,1 proc. – wentylacji mechanicznej.
Podobne wnioski płyną z analizy dużych baz danych dotyczących dorosłych zakażonych RSV, opublikowanej w JAMA Network Open. Osoby w wieku co najmniej 65 lat oraz pacjenci z POChP, astmą lub niewydolnością serca stanowili zdecydowaną większość hospitalizowanych z powodu RSV.
Co jest ważne dla lekarza?
Dane z Danii mają szczególne znaczenie przed sezonem jesienno-zimowym. W przypadku pacjentów z POChP w wieku co najmniej 60 lat warto podczas wizyty sprawdzić, czy pacjent został uodporniony przeciw RSV.
Zgodnie z polskimi zaleceniami szczepienia przeciw RSV należą do szczepień zalecanych osobom dorosłym ze zwiększonym ryzykiem zachorowania; PZH wskazuje m.in. osoby starsze oraz osoby z przewlekłymi chorobami.
Od trzech lat w Polsce
Pierwsza szczepionka przeciw RSV dla osób starszych – Arexvy firmy GSK – pojawiła się na polskim rynku w lipcu 2023 r. Była wówczas wskazana dla osób w wieku co najmniej 60 lat.
W 2025 r. szczepienie przeciw RSV zostało objęte pełną refundacją dla osób w wieku 65 lat i starszych. Dla osób w wieku 60–64 lat obowiązuje refundacja 50 proc.
Ponad 600 tys. zaszczepionych
Wprowadzenie refundacji przełożyło się na gwałtowny wzrost liczby szczepień. Według danych przedstawionych w Sejmie w sezonie 2025/2026 przeciw RSV zaszczepiło się w Polsce 612 tys. osób, w tym około 490 tys. osób w wieku powyżej 60 lat. W poprzednim sezonie było to około 71 tys. osób.
Jednocześnie liczby te pokazują, że znaczna część populacji, która może odnieść korzyść z ochrony, nadal nie jest zaszczepiona. Szacuje się, że na POChP w Polsce choruje około 2 mln osób, z czego znaczna część pozostaje niezdiagnozowana, z kolei 10 milionów pacjentów jest uprawnionych do szczepienia. Oprócz POChP do grupy ryzyka należą pacjenci z astmą, włóknieniem płuc, rozstrzeniami oskrzeli oraz innymi przewlekłymi chorobami płuc.
Dla lekarzy POZ i specjalistów zajmujących się chorobami płuc nadchodzący sezon infekcyjny może więc być dobrym momentem na przypomnienie pacjentom z POChP o profilaktyce RSV.
Źródła:
· Fonseca MJ et al., Adjuvanted-RSVPreF3 vaccine uptake and effectiveness in individuals with COPD: a nationwide Danish cohort study, Expert Review of Vaccines, 2026.
· Systematic review dotyczący obciążenia RSV u dorosłych z astmą i POChP.
· JAMA Network Open – hospitalizacje po RSV u dorosłych, ze szczególnym uwzględnieniem grup wysokiego ryzyka.
· Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – informacje dotyczące szczepień przeciw RSV i ich finansowania w Polsce.
· Dane o liczbie szczepień w sezonie 2025/2026 przedstawione w Sejmie.
