Spis treści

Częstość występowania zakażeń przenoszonych drogą płciową (sexually transmitted infections, STI) jest nieproporcjonalnie większa wśród młodzieży. Zgodnie z Youth Risk Behavior Surveilance z 2011 roku 47% uczniów liceum jest aktywnych seksualnie. Wśród nastolatków powszechnymi zjawiskami są niestosowanie bądź niewłaściwe stosowanie metod barierowych oraz częsta zmiana partnerów. 1 Optymalne leczenie i zapobieganie powikłaniom STI zależą od dostosowania badań skriningowych i diagnostycznych do

unikalnych potrzeb młodzieży.

Jakie STI najczęściej występują u nastolatek?

Zakażenia wywołane przez Chlamydia trachomatis i Neisseria gonorrhoeae znajdują się na 2 miejscu najczęściej zgłaszanych bakteryjnych STI w Stanach Zjednoczonych i najczęściej występują wśród dziewcząt między 15 a 24 rokiem życia. Dane statystyczne z 2010 r. wykazały nieznacznie częstsze występowanie rzeżączki w grupie wiekowej 15-19 lat, zaś zakażenia chlamydią obserwowano nieznacznie częściej w grupie 20-24 lat. 2 Zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (human papillomavirus, HPV), wirusem opryszczki pospolitej (human simplex virus, HSV) oraz rzęsistkiem pochwowym również są powszechne wśród młodzieży. 2, 3, 4, 5 Nastolatki z uwagi na ryzykowne zachowania seksulane są ponadto narażone na zakażenie krętkiem kiły bądź ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV).

Kiedy należy przeprowadzać badania skriningowe w kierunku STI u młodzieży?

Podczas każdej wizyty u lekarza należy zebrać poufny wywiad na temat aktywności seksualnej nastolatka. 5, 6 Centers for Disease Control and Prevention (CDC) rekomenduje coroczne badania przesiewowe u aktywnych seksualnie kobiet poniżej 25 roku życia w kierunku chlamydiozy oraz celowane badania przesiewowe w kierunku rzeżączki (u bardziej narażonych). 5 Badania przesiewowe w kierunku zakażenia HIV są zalecane u aktywnej seksualnie młodzieży z grupy ryzyka i powinny być powtarzane co roku u tych, którzy są najbardziej narażeni na zakażenie. 7 Badnia skriningowe w kierunku innych STI, takich jak kiła czy wirusowe zapalenie wątroby, powinny być wykonywane w przypadku wystąpienia objawów bądź obecności dodatkowych czynników ryzyka (prostytucja, narkomania, pobyt w więzieniu). Powinny być wykonywane rutynowo u osób z grup dużego ryzyka seropozytywności.

Skrining należy powtórzyć wraz z rozpoczęciem współżycia z nowym partnerem. CDC zaleca, aby pacjenci, u których zdiagnozowano i leczono rzeżączkę lub chlamydiozę, mieli wykonane ponowne badania przesiewowe po 3 miesiącach z uwagi na bardzo częste występowanie reinfekcji.

Czy należy przeprowadzić pełne badanie ginekologiczne w celu wykonania badań w kierunku rzeżączki i chlamydiozy?

Nie. Rutynowo wymaz z kanału szyjki macicy wykonuje się u aktywnych seksualnie nastolatek, które zgłaszają objawy i wymagają pełnego badania ginekologicznego. Badania przesiewowe w kierunku rzeżączki i chlamydiozy metodą amplifikacji kwasów nukleinowych (nucleic acid amplification test, NAAT) mogą być wykonane również z wykorzystaniem wymazu z pochwy (pobrany przez lekarza lub pacjentkę) czy próbki moczu (charakteryzuje się nieznacznie mniejszym stopniem wykrywalności niż badanie wymazu z kanału szyjki macicy czy pochwy). 7, 8, 9

Kiedy i w jaki sposób należy badać młode osoby pod kątem opryszczki genitalnej?

Nie zaleca się rutynowych badań w kierunku zakażenia HSV. Badania należy przeprowadzić w przypadku wystąpienia owrzodzeń na narządach płciowych lub innych zmian na błonach śluzowych lub skórze. Metodą z wyboru jest hodowla wirusa, ale czułość jest mała. Coraz częściej stosowane są badania PCR (reakcja łańcuchowa polimerazy) charakteryzujące się większą czułością niż hodowla wirusa. Dostępne są także badania molekularne oparte na amplifikacji kwasów nukleinowych (NAAT).

Wskaźnik reaktywacji opryszczki narządów płciowych wywołanej HSV1 jest znacznie mniejszy niż wywołanej HSV2. CDC wraz z American College of Obstretricians and Gynecologists (ACOG) zalecają badanie przeciwciał przeciwko HSV u pacjentów bez objawów narażonych na ekspozycję, u pacjentów, których partnerzy w wywiadzie zgłaszają opryszczkę narządów płciowych, oraz jeśli objawy z wywiadu mogą sugerować występowanie opryszczki. 7, 10

Kiedy wskazane jest wykonanie testu w kierunku HPV u młodzieży?

Nie ma konieczności wykonywania testów w kierunku zakażenia HPV u młodzieży. Rozpoznanie kłykcin kończystych opiera się na badaniu wzrokowym. W wątpliwych przypadkach, a także w przypadku atypowych lub pogarszających się zmian wykonuje się biopsję. 7 Najnowsze zalecenia ACOG przychylają się do rekomendacji wykonywania badań cytologicznych szyjki macicy od 21 roku życia u pacjentek immunokompetentnych. 11 Jeśli badanie cytologiczne zostanie wykonane przed 21 rokiem życia, badanie w kierunku HPV nie powinno wpływać na dalsze postępowanie. Ponadto nie ma konieczności wykonania testów na obecność HPV przed podaniem szczepionki.

Jak rozpoznać rzęsistkowicę?

Diagnostykę w kierunku rzęsistkowicy można przeprowadzić w gabinecie lekarskim, wykonując preparat bezpośredni wydzieliny z pochwy, choć czułość tego badania jest mała. W przypadku podejrzenia zakażenia i ujemnego wyniku badania bezpośredniego dostępne są inne metody diagnostyczne (hodowla, szybki test diagnostyczny wykrywający antygen, NAAT). 12

Jakie są następstwa nieleczonego STI?

Nieleczone STI mogą prowadzić do zespołu stanu zapalnego miednicy mniejszej (pelvic inflammatory disease, PID, a w konsekwencji do niepłodności), powikłań u ciężarnych, 13, 14 raka okolicy anogenitalnej czy raka szyjki macicy. 11 Ponadto obecność innych STI zwiększa prawdopodobieństwo zarówno przeniesienia, jak i zakażenia HIV. 15, 16

W jaki sposób STI mogą prowadzić do niepłodności?

Nawet jedna trzecia przypadków nieleczonej chlamydiozy lub rzeżączki prowadzi do PID, czyli zapalenia górnego odcinka dróg rodnych. Tworzenie się w wyniku stanu zapalnego zrostów w jajowodach może prowadzić do niepłodności, przewlekłego zespołu bólowego i większego odsetka ciąż pozamacicznych. 17 Upowszechnienie badań skriningowych w kierunku rzeżączki i chlamydiozy wiąże się z rzadszymi hospitalizacjami związanymi z PID i ciążą pozamaciczną. 14

Czy STI u matki może wpływać na stan noworodka?

Tak. Okołoporodowe zakażenie dwoinką rzeżączki lub chlamydią może prowadzić do zapalenia spojówek, noworodkowego zapalenia płuc i, rzadko, do rozsianego zakażenia gonokokowego u noworodków. 7 Zakażenie HSV u noworodków może być ograniczone lub rozsiane, lub wystąpić w postaci zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. 18 Okołoporodowe zakażenie HPV może przyczynić się do powstania brodawczaków na skórze i w krtani u niemowląt i dzieci. 7 Kiła wrodzona może prowadzić do wewnątrzmacicznego obumarcia płodu, wcześniactwa i różnorodnych objawów klinicznych, w tym upośledzenia umysłowego czy napadów padaczkowych. 19

Czy stosowanie prezerwatyw chroni przed wszystkimi chorobami przenoszonymi drogą płciową?

Barierowe metody antykoncepcji zmniejszają ryzyko przeniesienia STI. 20 Prawidłowe i konsekwentne stosowanie prezerwatyw lateksowych bardzo skutecznie zapobiega zakażeniu HIV. Stosowanie prezerwatyw redukuje również ryzyko zakażenia innymi STI, w tym przenoszonymi w wydzielinie narządów rodnych, zaś w mniejszym stopniu chorób przebiegających z owrzodzeniem na narządach płciowych i HPV.

Badania wykazały, że przeszkodą w stosowaniu prezerwatyw może być młody wiek, brak możliwości zakupu czy zdobycia prezerwatyw, sposób postrzegania zagrożenia związanego z STI, liczba partnerów, nastawienie partnera, wykształcenie oraz stosowanie innych krótko- i długodziałających środków antykoncepcyjnych. 21, 22 W Stanach Zjednoczonych prezerwatywy są stosowane rzadziej niż w krajach Europy Zachodniej niezależnie od tego, czy praktykowane są inne metody antykoncepcji. 23

Co mogę zrobić jako lekarz, by pomóc nastolatkom uniknąć STI?

Podczas każdej wizyty należy poufnie zebrać od młodej osoby wywiad dotyczący aktywności seksualnej, partnerów seksualnych i ich płci oraz zachowań seksualnych. Należy edukować odpowiednio do wieku na temat życia płciowego, antykoncepcji i zapobiegania STI. Niektóre organizacje, takie jak Society for Adolescent Health and Medicine (SAHM) oraz CDC oferują na swoich stronach internetowych przykładowe kwestionatiusze przydatne w praktyce lekarskiej (tabela). 24, 25

Tabela. Przykładowe pytania pomocne w zbieraniu wywiadu dotyczącego życia płciowego

Tabela. Przykładowe pytania pomocne w zbieraniu wywiadu dotyczącego życia płciowego

W przypadku rozpoznania choroby pacjent oraz jego partner bądź partnerzy powinni być leczeni zgodnie z najnowszymi wytycznymi CDC w celu uniknięcia reinfekcji i dalszego przenoszenia zakażenia. Ponadto ACOG i CDC zalecają szczepienia przeciwko HPV u wszystkich między 9 a 26 rokiem życia. Największą skuteczność szczepionek wykazano u osób, które uprzednio nie miały kontaktu z HPV, chociaż nawet aktywne seksualnie nastolatki mogą odnieść korzyści ze szczepienia. 26, 27

W jaki sposób można zapobiec reinfekcji i dalszemu szerzeniu się STI?

Należy zachęcać nastolatki, u których rozpoznano STI, aby powiadomiły swojego partnera bądź partnerów seksualnych o możliwym zakażeniu i nakłoniły do wizyty u lekarza w celu zbadania i ewentualnego leczenia. Istnieje możliwość objęcia leczeniem profilaktycznym (expedited partner therapy, EPT) partnera bądź partnerów pacjenta z STI bez konieczności przeprowadzenia badania. 28 Takie postępowanie jest zgodne z wytycznymi CDC w przypadku małego prawdopodobieństwa, że heteroseksualny partner bądź partnerzy osoby, u której zdiagnozowano zakażenie Chlamydia trachomatis lub Neisseria gonorrhoeae, zgłoszą się na badanie lekarskie. Włączenie leczenia odbywa się zazwyczaj za pośrednictwem pacjenta. Dopuszcza się wydanie mu recepty dla partnera, jednak leczenie profilaktyczne partnera za pośrednictwem pacjenta ma sens jedynie w przypadku zastosowania leków doustnych.

Ponieważ leczenie doustne rzeżączki nie jest już zalecane przez CDC, partnerzy seksualni powinni być przebadani i otrzymać odpowiednie leczenie domięśniowe. 29 CDC dopuszcza leczenie profilaktyczne partnerów za pośrednictwem pacjenta, jeśli partnerzy nie mogą stawić się na badanie, z uwagi na większe ryzyko w przypadku niepodjęcia leczenia niż wynika z włączenia EPT. EPT jest zakazane w niektórych stanach Stanów Zjednoczonych, w innych zaś jest przedmiotem prac legislacyjnych, dlatego aktualne informacje na temat dostępności EPT dla danego stanu są dostępne na stronie www.cdc.gov/std/ept. 2, 28

Z jakimi problemami spotykają się nastolatki, chcąc uzyskać pomoc w zakresie STI?

Jak wykazało jedno z badań, za główne przeszkody w szukaniu pomocy przez młodzież w związku z STI uznane zostały: piętno społeczne, lęk przed dodatnimi wynikami, negatywne skutki badań, płeć lekarza, brak wiedzy na temat STI i metod ich leczenia oraz relacja z lekarzem. 30 Nastolatki są mniej otwarte w rozmowie z lekarzem i mniej skłonne do kontynuowania współpracy, jeśli lekarz nie zdobędzie ich zaufania. 31 Niektóre młode osoby nie są w stanie same pokryć kosztów opieki medycznej poza ubezpieczeniem rodziców.

Czy możliwe są odstępstwa od zasady zachowania poufności w przypadku młodzieży z STI?

We wszystkich stanach Stanów Zjednoczonych nieletni mają prawo uzyskać pomoc w zakresie STI bez zgody rodzica. W 11 ustalono limit wieku, w 18 lekarze mają prawo powiadomić rodziców, że nastolatek zgłosił się na badanie. 32 W związku z prowadzeniem dokumentacji medycznej (karta przyjęcia i wypisu pacjenta, wpis w bazie danych, przekazanie broszur informacyjnych) czy odpłatnością za udzielone świadczenia zapewnienie anonimowości danych może być niemożliwe.

Od ubezpieczyciela zależy, czy informacje umieszczone na rachunku za opiekę medyczną będą poufne. Podmioty opieki medycznej uczestniczące w programach federalnych, takich jak Title X czy Medicaid zapewniają ochronę danych, która w odniesieniu do prywatnych planów ubezpieczeniowych podlega prawu stanowemu. Lekarz może skierować pacjenta do kliniki objętej programem Title X i gwarantującej poufność danych. Na stronie internetowej SAHM (www.adolescenthealth.org/Clinical_Care_Resources/4032.htm) zamieszczono formularze przydatne do oceny, czy dany podmiot opieki medycznej zapewnia anonimowość danych pacjenta, oraz informacje na temat odpłatności za świadczenia medyczne związane z antykoncepcją udzielone młodzieży. 24

Contemporary OB/GYN, Vol. 58, No. 4, April 2013, p. 46. Sexually transmitted infections in adolescents.

Piśmiennictwo
  1. 1. Eaton DK, Kann L, Kinchen S, et al; Centers for Disease Control and Prevention (CDC). youth risk behavior surveillance – United States, 2011. MMWR Surveill Summ. 2012;61(4):1-162.
  2. 2. Centers for Disease Control and Prevention. Sexually Transmitted Disease Surveillance 2010. Atlanta: US Department of Health and Human Services; 2011.
  3. 3. Krashin JW, Koumans EH, Bradshaw-Sydnor AC, et al. Trichomonas vaginalis prevalence, incidence, risk factors and antibiotic-resistance in an adolescent population. Sex Transm Dis. 2010;37(7):440-444.
  4. 4. Forhan SE, Gottlieb SL, Sternberg MR, et al. Prevalence of sexually transmitted infections among female adolescents aged 14 to 19 in the United States. Pediatrics. 2009;124(6):1505-1512.
  5. 5. Huppert JS, Biro FM. Adolescents and sexually transmitted infections. In: Sanfilipo JS, Lara-Torre E, Edmonds K, Templeman C, eds. Clinical Pediatric and Adolescent Gynecology. new york: Informa Healthcare; 2009:263-276.
  6. 6. Committee opinion no. 460: the initial reproductive health visit. Obstet Gynecol. 2010;116(1):240-243.
  7. 7. Workowski KA, Berman S; Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Sexually transmitted diseases treatment guidelines, 2010. MMWR Recomm Rep. 2010;59(RR-12):1-110.
  8. 8. Cook RL, Hutchison SL, Østergaard L, Braithwaite RS, ness RB. Systematic review: noninvasive testing for Chlamydia trachomatis and Neisseria gonorrhoeae. Ann Intern Med. 2005;142(11):914-925.
  9. 9. Shrier LA. Sexually transmitted infections: chlamydia, gonorrhea, pelvic inflammatory disease, and syphilis. In: Emans SJ, Laufer MR. Emans, Laufer, Goldstein’s Pediatric and Adolescent Gynecology. 6th ed. Philadelphia, PA: Wolters Kluwer/Lippincott, Williams & Wilkins; 2012:325-348.
  10. 10. ACOG Committee on Practice Bulletins-Gynecology. ACOG practice bulletin: clinical management guidelines for obstetriciangynecologists, number 57, november 2004. Gynecologic herpes simplex virus infections. Obstet Gynecol. 2004;104(5 pt 1):1111-1118.
  11. 11. American College of Obstetricians and Gynecologists. ACOG committee opinion no. 463: cervical cancer in adolescents: screening, evaluation, and management. Obstet Gynecol. 2010;116(2 pt 1):469-472.
  12. 12. Pattullo L, Griffeth S, Ding L, et al. Stepwise diagnosis of Trichomonas vaginalis infection in adolescent women. J Clin Microbiol. 2009;47(1):59-63.
  13. 13. Haggerty CL, Gottlieb SL, Taylor BD, Low n, Xu F, ness RB. Risk of sequelae after Chlamydia trachomatis genital infection in women. J Infect Dis. 2010;201(suppl 2):S134-S155.
  14. 14. Anschuetz GL, Asbel L, Spain CV, et al. Association between enhanced screening for Chlamydia trachomatis and Neisseria gonorrhoeae and reductions in sequelae among women. J Adolesc Health. 2012;51(1):80-85.
  15. 15. HIV prevention through early detection and treatment of other sexually transmitted diseases—United States. Recommendations of the Advisory Committee for HIV and STD prevention. MMWR Recomm Rep. 1998;47(RR-12):1-24.
  16. 16. Fleming DT, Wasserheit Jn. From epidemiological synergy to public health policy and practice: the contribution of other sexually transmitted diseases to sexual transmission of HIV infection. Sex Transm Infect. 1999;75(1):3-17.
  17. 17. Soper DE. Pelvic inflammatory disease. Obstet Gynecol. 2010;116(2 pt 1):419-428.
  18. 18. Straface G, Selmin A, Zanardo V, De Santis M, Ercoli A, Scambia G. Herpes simplex virus infection in pregnancy. Infect Dis Obstet Gynecol. 2012;2012:385697.
  19. 19. De Santis M, De Luca C, Mappa I, et al. Syphilis infection during pregnancy: fetal risks and clinical management. Infect Dis Obstet Gynecol. 2012;2012:430585.
  20. 20. Centers for Disease Control and Prevention. Condoms and STDs: Fact Sheet for Public Health Personnel. www.cdc.gov/condomeffectiveness/latex.htm. Updated March 6, 2013. Accessed March 14, 2013.
  21. 21. Joffe A. Adolescents and condom use. Am J Dis Child. 1993;147(7):746-754.
  22. 22. Kaplan DW, Feinstein RA, Fisher MM,et al; Committee on Adolescence. Condom use by adolescents. Pediatrics. 2001;107(6):1463-1469.
  23. 23. Higgins JA, Cooper AD. Dual use of condoms and contraceptives in the USA. Sex Health. 2012;9(1):73-80.
  24. 24. Society for Adolescent Health and Medicine. Clinical Care Resources. www.adolescenthealth.org/Clinical_Care_Resources/4032.htm. Accessed March 14, 2013.
  25. 25. Centers for Disease Control and Prevention. A Guide to Taking a Sexual History. www.cdc.gov/std/treatment/SexualHistory.pdf. Accessed March 14, 2013.
  26. 26. Committee opinion no. 467: human papillomavirus vaccination. Obstet Gynecol. 2010;116(3):800-803.
  27. 27. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). FDA licensure of bivalent human papillomavirus vaccine (HPV2, Cervarix) for use in females and updated HPV vaccination recommendations from the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2010;59(20):626-629. Erratum in: MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2010;59(36):1184.
  28. 28. Centers for Disease Control and Prevention. Expedited partner therapy in the management of sexually transmitted diseases. Atlanta, GA: US Department of Health and Human Services; 2006.
  29. 29. Centers for Disease Control and Prevention. Guidance on the use of expedited partner therapy in the treatment of gonorrhea. http://www.cdc.gov/std/ept/GC-Guidance.htm. Updated november 19, 2012. Accessed March 13, 2013.
  30. 30. Chacko MR, von Sternberg K, Velasquez MM, Wiemann CM, Smith PB, DiClemente R. young women’s perspective of the pros and cons to seeking screening for chlamydia and gonorrhea: an exploratory study. J Pediatr Adolesc Gynecol. 2008;21(4):187-193.
  31. 31. Ford CA, Millstein SG, Halpern-Felsher BL, Irwin CE Jr. Influence of physician confidentiality assurances on adolescents’ willingness to disclose information and seek future health care. A randomized controlled trial. JAMA. 1997;278(12):1029-1034.
  32. 32. Guttmacher Institute. State policies in brief: minors’ access to STI services. http://www.guttmacher.org/statecenter/spibs/spib_MASS.pdf. Published March 1, 2013. Accessed March 14, 2013.
Komentarz
prof. dr hab. n. med. Krzysztof Drews Kierownik

Zakażenia przenoszone drogą płciową (sexually transmitted infections, STI) są jednym z najistotniejszych zagadnień zdrowotnych kobiet. Autorzy artykułu podnoszą szczególne znaczenie i specyfikę tego rodzaju zakażeń u młodzieży. Zgodnie z danymi ze Stanów Zjednoczonych 47% uczniów liceum jest aktywnych seksualnie. Jak odnieść te dane do realiów polskich? Wiemy, że wiek inicjacji seksualnej obniża się, a napięcie seksualne i fizjologiczna dojrzałość do jego rozładowania wyprzedza dojrzałość psychiczną młodych ludzi. Podejmowane wcześnie współżycie może prowadzić do różnego rodzaju konfliktów i problemów zdrowotnych, które w większym stopniu dotyczą dziewcząt i młodych kobiet. Z badań prowadzonych w Polsce wiemy, że w latach 2000-2010 inicjację seksualną przeszło 21% dziewcząt 16-letnich i 47% 18-letnich, a prawie co piąta dziewczyna odbyła stosunek w wieku 15 lat lub wcześniej. Spośród dziewcząt w wieku 16-18 lat 18,5% przyznaje się do dwóch partnerów, a 13,1% do więcej niż trzech. Jeśli uznamy ryzykowne zachowania seksualne i liczbę partnerów za główny czynnik ryzyka chorób przenoszonych drogą płciową, to przedstawione dane epidemiologiczne odzwierciedlają nasze realia. Wydaje się zatem, że jest to zjawisko na tyle powszechne, że poza edukacją zdrowotną i seksualną nastolatki należy objąć szczególną opieką medyczną. Autorzy artykułu zachęcają do działań, które złamią pewne naturalne opory i przeszkody w szukaniu pomocy przez młodzież w związku z STI. Jest to uzupełnianie braków w wiedzy na temat chorób przenoszonych drogą płciową, pomoc w pokonywaniu obaw przed kontaktem z lekarzem, przed piętnem społecznym, barierą finansową oraz lęku przed dodatnimi wynikami badań. Autorzy poruszają też kwestie zasady poufności i problemów prawnych związanych z wizytą nieletniej u lekarza. Jeśli nawet badanie w kierunku STI nie wymaga pełnego badania ginekologicznego, to nasuwa pewne problemy prawne.

W świetle polskiego ustawodawstwa wizyta osoby nieletniej u ginekologa powinna odbywać się w obecności rodzica lub opiekuna prawnego, a u dziewczynek przed ukończeniem 16 roku życia badanie ginekologiczne i prowadzenie procedur diagnostycznych oraz leczniczych wymaga zgody i odpowiedniej adnotacji przedstawiciela ustawowego. Fakt rozpoczęcia współżycia płciowego nie powinien być tajony przed rodzicami czy opiekunami dziewczynki i lekarz zobowiązany jest powiadomić o tym odpowiednie władze w przypadku osób, które nie ukończyły 15 roku życia. Trudno zatem zachować poufność i oczekiwać otwartości od młodzieży zgłaszającej problemy związane z STI oraz zdobyć zaufanie przez lekarza udzielającego porady.

Dane epidemiologiczne dotyczące chorób przenoszonych drogą płciową w Polsce są jednak niepełne, ponieważ zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), wirusem opryszczki pospolitej (HSV) czy wywołane przez Chlamydia trachomatis nie należy do chorób wenerycznych i nie podlegają zgłaszaniu. Badania w Polsce są wyrywkowe i prowadzone w małych populacjach.

Częstość występowania bezobjawowego zakażenia Chlamydia trachomatis w populacji europejskiej określa się na 1,7-17%, dla kobiet polskich od 4,3% (co wydaje się niewiarygodne, ale poparte badaniami przeprowadzonymi w Łodzi) do 50%! Najbardziej zagrożone są nastolatki (46%) oraz kobiety między 20 a 24 rokiem życia (33%). Wobec poważnych konsekwencji nieleczonych zakażeń Chlamydia trachomatis i prostego, skutecznego leczenia wydaje się rzeczowy postulat, aby u nastolatek i kobiet aktywnych seksualnie przed 25 rokiem życia prowadzić badania profilaktyczne – raz w roku.

W odniesieniu do zakażeń HSV sytuacja wydaje się prostsza, ponieważ choroba ta daje przykre objawy, których trudno nie zauważyć. U blisko 50% chorych z opryszczką genitalną nawroty zmian skórnych pojawiają się w ciągu kilku pierwszych lat od zakażenia pierwotnego, a u 20% występują kilka razy w roku i trwają około 5 dni.

Autorzy dokonują też przeglądu skutecznych metod diagnostycznych w odniesieniu do STI. Należy się zgodzić, że najskuteczniejsze i wiarygodne są obecnie techniki molekularne oparte na badaniu PCR (reakcja łańcuchowa polimerazy) lub NAAT (amplifikacja kwasów nukleinowych). Są one kosztowne, ale w Polsce już powszechnie dostępne.

Choroby przenoszone drogą płciową u młodzieży, jak widać, są związane z określoną specyfiką, pewną odrębnością medyczną, na którą powinniśmy pozostać szczególnie otwarci w naszej codziennej praktyce. Stanowią też nierozwiązane do tej pory wyzwania dla organizatorów służby zdrowia w Polsce.

Następny artykuł:

Zakażenia przenoszone drogą płciową u młodzieży

Roshanak Mansouri
Xiomara M. Santos
Facebook Podziel się LinkedIn Dodaj do Linkedin Wyślij mailem Wyślij mailem
Ulubione Dodaj do ulubionych
ginekologia i położnictwo , zakażenia , pediatria , zdrowie publiczne , profilaktyka