Nowości w praktyce

Zalecenia British Association for the Study of Headache

prof. dr hab. n. med. Adam Stępień

Klinika Neurologiczna WIM, Warszawa

Opracowano na podstawie: Headaches. Diagnosis and management of headaches in young people and adults. NICE clinical guidelines 150, September 2012. Published online: guidance.nice.org.uk/cg150.

W opracowanych przez BASH zaleceniach dotyczących diagnostyki i leczenia poszczególnych rodzajów bólu głowy zwrócono uwagę na odrębności bólu głowy u dzieci oraz u chorych, których dolegliwości są wywołane nadużywaniem leków przeciwbólowych.

Co kilka lat krajowe towarzystwa naukowe na całym świecie przedstawiają zalecenia dotyczące postępowania z osobami dotkniętymi różnymi chorobami i ich leczenia. Często są one zgodne z zaleceniami towarzystw międzynarodowych; pewne odmienności wynikają z doświadczenia nabytego przez specjalistów danego kraju w wykorzystaniu określonych leków w terapii, a także z uwzględniania polityki zdrowotnej lokalnego ministerstwa zdrowia. Podobnie jest z zaleceniami dotyczącymi leczenia bólów głowy opublikowanymi przez Brytyjskie Towarzystwo Badań nad Bólami Głowy (British Association for the Study of Headache).

Bóle głowy są istotnym problemem zdrowotnym na całym świecie. Brytyjskie badania epidemiologiczne dowodzą, że u znacznego odsetka osób w populacji występują różne postacie epizodycznych bólów głowy. Najczęstszym z nich jest epizodyczny napięciowy ból głowy, na który uskarża się blisko 80% populacji, a u blisko 15% ujawnia się migrena. Klasterowy ból głowy i polekowe bóle głowy stwierdza się rzadziej i trudniej poddają się one leczeniu. Na podstawie dostępnych materiałów autorzy omawianego opracowania obliczyli, że na Wyspach Brytyjskich codziennie występuje 190 000 napadów migreny, a 100 000 osób nie przychodzi do pracy z tego powodu. Obciąża to budżet państwa na 1,5 biliona funtów rocznie. Podobne koszty generuje napięciowy ból głowy. Bóle głowy są zatem nie tylko problemem zdrowotnym, lecz także społecznym i ekonomicznym. Na marginesie tych uwag trzeba dodać, że w Polsce nie znamy wprawdzie dokładnych danych dotyczących kosztów ponoszonych z powodu bólów głowy, można jednak sądzić, że są one również odpowiednio duże.

Opracowanie jednolitych metod leczenia o udokumentowanej skuteczności, akceptowanych zarówno przez lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, jak i neurologów oraz specjalistów zajmujących się bólami głowy, odgrywa bardzo ważną rolę w prawidłowym prowadzeniu leczenia i zmniejszaniu jego kosztów. Problemem obserwowanym na całym świecie jest to, że chorzy z bólem głowy najczęściej sami kupują leki dostępne bez recepty (tzw. OTC – over-the-counter) i przyjmują je bez zasięgania opinii lekarskiej. U wielu z nich ból głowy staje się przez to przewlekły, pojawia się też polekowy ból głowy.

Omawiane zalecenia opracowano na podstawie międzynarodowej klasyfikacji bólów głowy (The International Classification of Headache Disorders, ICHD-II) opublikowanej w 2004 r. Od kilku miesięcy jest dostępna kolejna jej wersja, ICHD-III. Zasadniczo ...