Kardiologia

Zespół wypadania płatka zastawki mitralnej

prof. dr hab. n. med. Piotr Hoffman

Klinika Wad Wrodzonych Serca, Instytut Kardiologii w Warszawie

Adres do korespondencji: prof. dr hab. n. med. Piotr Hoffman, Klinika Wad Wrodzonych Serca, Instytut Kardiologii, ul. Alpejska 42, 04-628 Warszawa

Wypadanie płatka stanowi najczęstszą przyczynę niedomykalności zastawki mitralnej, która może prowadzić do licznych powikłań. Objawy zespołu wypadania płatka zastawki mitralnej zwykle są nietypowe. Terapia opiera się na leczeniu objawowym i zmianie trybu życia.


CELE ARTYKUŁU


Po przeczytaniu artykułu Czytelnik powinien umieć:

• rozpoznać objawy mogące wskazywać na zespół wypadania płatka zastawki mitralnej

• wdrożyć podstawową diagnostykę w kierunku zespołu wypadania płatka zastawki mitralnej

• opisać strategię postępowania terapeutycznego u chorego z zespołem wypadania płatka zastawki mitralnej


Wypadanie płatka zastawki mitralnej (MVP – mitral valve prolapse), będące wynikiem wrodzonego zwyrodnienia tkanki, jest najczęstszą przyczyną jej niedomykalności. Zespół wypadania płatka zastawki mitralnej jest pojęciem szerszym, które obejmuje zespół niespecyficznych objawów niezwiązanych zwykle z czynnościowymi następstwami niedomykalności zastawki. O ile niedomykalność mitralna jest dobrze zdefiniowaną chorobą, o tyle objawy zespołu są liczne i zróżnicowane, mają zwykle łagodny charakter i nie stanowią zagrożenia dla życia. W przeszłości sformułowano wiele opinii o ich istotności i niebezpieczeństwie, które w świetle współczesnych danych wymagają weryfikacji i są przedmiotem dalszych badań.

Dawniej częstość występowania MVP szacowano nawet do 35% w ogólnej populacji. Wynikało to z nieprzestrzegania kryteriów rozpoznania choroby oraz opierania się na szerokiej definicji patologii wykorzystywanej w echokardiografii jednowymiarowej. Po uwzględnieniu restrykcyjnej definicji echokardiograficznej występowanie MVP w populacji szacuje się na 0,6-2,4%.1,2 Ustalono również, że częstość występowania tej zmiany, wbrew wcześniejszym ustaleniom, u kobiet i mężczyzn jest podobna. Powikłania związane z MVP zestawiono w tabeli 1.

Najistotniejszym powikłaniem wypadania płatka zastawki mitralnej jest niedomykalność tej zastawki. Jej ciężka postać występuje u 2-7% chorych z MVP.1,3,4 Znaczenie innych zestawionych w tabeli powikłań zostanie omówione w dalszej części niniejszego opracowania.

Wypadanie płatka mitralnego może być pierwotne i wtórne. Wypadanie pierwotne charakteryzuje się śluzakowatym zwyrodnieniem płatków i aparatu podzastawkowego, może występować rodzinnie – u krewnych I° nawet u połowy z nich.5 W tych przypadkach opisuje się dziedziczenie dominujące z niepełną penetracją.6 MVP można też stwierdzić w przebiegu chorób tkanki łącznej, najczęściej zespołu Marfana. Do przyczyn, które mogą prowadzić do wtórnego MVP, zalicza się: chorobę niedokrwienną serca, chorobę reumatyczną oraz zmniejszenie objętości jamy lewej komory na tle zawężającej kardiomiopatii przerostowej, ubytku przegrody międzyprzedsionkowej, odwodnienia i ciężkiego nadciśnienia płucnego.7

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Podsumowanie

Wypadanie płatka jest najczęstszą przyczyną niedomykalności zastawki mitralnej. U 7% pacjentów ma ona istotne znaczenie czynnościowe. W tej grupie dochodzi do częstszych powikłań, [...]