Nowości w praktyce

Praktyczne wytyczne postępowania w chorobach przenoszonych drogą płciową

dr n. med. Beata Młynarczyk-Bonikowska
dr n. med. Iwona Rudnicka
prof. dr hab. n. med. Sławomir Majewski

Katedra i Klinika Dermatologii i Wenerologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Adres do korespondencji: dr n. med. Beata Młynarczyk-Bonikowska, Katedra i Klinika Dermatologii i Wenerologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny, ul. Koszykowa 82A, 02-008 Warszawa; e-mail: beata.mlynarczyk@wum.edu.pl

W czerwcu 2015 r. ukazały się najnowsze rekomendacje Centers for Disease Control and Prevention dotyczące zapobiegania, diagnostyki i leczenia chorób przenoszonych drogą płciową (STD – sexually transmitted diseases). W tym bardzo obszernym opracowaniu przedstawiono zasady postępowania w przypadkach podejrzenia lub rozpoznania różnych zakażeń i chorób.

Wprowadzenie

Najnowsze zalecenia dotyczą m.in. zakażenia HIV (human immunodeficiency virus), chorób charakteryzujących się owrzodzeniami w okolicy anogenitalnej – opryszczka, wrzód miękki (chancroid), ziarnica weneryczna pachwin (lymphogranuloma venereum), ziarniniak pachwinowy (granuloma inguinale). Oddzielnie omówiono problematykę kiły. Kolejnym zagadnieniem są stany zapalne cewki moczowej i/lub szyjki macicy, chlamydioza, rzeżączka oraz choroby z upławami z pochwy (bakteryjna waginoza, trichomonioza, drożdżyca), a także choroby pasożytnicze (wszawica łonowa i świerzb). W rekomendacjach opisano również zakażenia i choroby wirusowe, takie jak: zmiany łagodne, przednowotworowe i nowotwory związane z zakażeniem wirusami brodawczaka ludzkiego (HPV – human papillomavirus) oraz zakażenia wirusami hepatitis A, hepatitis B i hepatitis C.

Rekomendacje CDC z 2015 r. stanowią aktualizację wytycznych z 2010 r. Najważniejsze przyjęte zmiany dotyczą kilku zagadnień: schematów leczenia rzeżączki, brodawek płciowych związanych z zakażeniem HPV, rekomendacji szczepień przeciw HPV, postępowania w przypadkach STD u osób transseksualnych, diagnostyki zakażeń wirusami hepatotropowymi u osób z HIV. Zalecenia CDC są skierowane do lekarzy różnych specjalności, a także do lekarzy pierwszego kontaktu oraz osób związanych z kreowaniem polityki zdrowotnej.

Zalecenia CDC-2015 stanowią obszerny, 140-stronicowy dokument, o charakterze interdyscyplinarnym. Niektóre z omówionych chorób rzadko występują w Polsce, jednak ze względu na ogromne otwarcie się naszego kraju na świat, zwiększoną imigrację (legalną i nielegalną), a także coraz częstsze podróże do innych krajów, należy liczyć się z pojawieniem się sporadycznych ognisk zachorowań. W artykule nie omówiono wszystkich chorób i problemów zawartych z zaleceniach CDC. Skoncentrowano się na wybranych STD najczęściej spotykanych w Polsce, których schematy leczenia zmieniły się w ostatnich latach (kiła, zapalenie cewki moczowej i szyjki macicy, opryszczka, zmiany wywoływane przez HPV).

Czytelników zainteresowanych innymi STD odsyłamy do oryginalnego opracowania zaleceń CDC-2015 oraz piśmiennictwa do niniejszej publikacji.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Rekomendacje CDC dotyczące leczenia kiły

Lekiem z wyboru w terapii wszystkich postaci kiły pozostaje podawana parenteralnie penicylina G. Jej skuteczność udowodniono w badaniach i kilkudziesięcioletnich obserwacjach klinicznych. Brakuje badań porównawczych, [...]

Zapalenie cewki moczowej i szyjki macicy

CDC oraz inne organizacje, takie jak IUSTI (International Union against Sexually Transmitted Infections), od wielu lat publikują rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia [...]

Zapalenie szyjki macicy

Zapalenie szyjki macicy jest według CDC wskazaniem do badań w kierunku N. gonorrhoeae i C. trachomatis. Ze względu na zapalenie szyjki macicy u dużego [...]

Leczenie zakażenia C. trachomatis

W diagnostyce chlamydiozy CDC zaleca NAATs. Ze względu na wysoką częstość występowania w Stanach Zjednoczonych chlamydii u młodych osób i często bezobjawowy przebieg zakażenia, zalecane [...]

Leczenie rzeżączki

W Stanach Zjednoczonych zalecane są badania przesiewowe u aktywnych seksualnie kobiet <25 r.ż. Ze względu na niższą częstość występowania rzeżączki w Europie IUSTI nie [...]

Opryszczka narządów płciowych

Zakażenie w okolicy genitalnej wywołuje najczęściej drugi typ wirusa opryszczki (HSV-2 – herpes simplex virus 2), jednak w ostatnim czasie proporcja ta zaczęła [...]

Zakażenia HPV (human papillomavirus)

Znanych jest ponad 130 typów HPV, z których ok. 40 zakaża preferencyjnie okolicę narządów płciowych. Większość zakażeń ma charakter samoograniczający lub bezobjawowy. [...]

Brodawki płciowe

To miękkie, białawe lub różowe wykwity o średnicy 1-10 mm, zwykle uszypułowane, o nierównej powierzchni. Powstają w miejscach narażonych na mechaniczne drażnienie podczas stosunku [...]

Leczenie

Imikwimod 5% krem jest preparatem pobudzającym miejscowy stan zapalny (produkcję cytokin, m.in. interferonu) oraz swoistą odpowiedź immunologiczną. Stosowany jest 3 razy [...]

Zmiany powodowane przez onkogenne HPV

Neoplazja śródnabłonkowa (VIN, PIN) ma charakter zmian typu bowenoid papulosis (BP) lub choroby Bowena (CB). BP wywołane jest przez HPV16, rzadziej [...]