Nowości w praktyce

Prewencja nadmiernej masy ciała (wytyczne NICE 2015)

dr n. zdr. Matylda Kręgielska-Narożna
dr hab. n. med. Paweł Bogdański prof. UM

Zakład Edukacji i Leczenia Otyłości oraz Zaburzeń Metabolicznych, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Adres do korespondencji: dr hab. n. med. Paweł Bogdański prof. UM, Zakład Edukacji i Leczenia Otyłości oraz Zaburzeń Metabolicznych, Uniwersytet Medycznym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, ul. Szamarzewskiego 82/84, Poznań 60-569.

W marcu 2015 r. National Institute for Health and Care Excellence (NICE) opublikował wytyczne dotyczące prewencji otyłości wśród pacjentów z prawidłową masą ciała. Zalecenia są odpowiedzią na stale narastający problem zwiększenia masy ciała, z którym wiążą się pogorszenie zdrowia społeczeństw, a także wzrost wydatków na opiekę medyczną.

Wprowadzenie

Obesogenne środowisko, w jakim żyjemy, zmusza do kierowania zaleceń profilaktycznych do szerokiego grona odbiorców. Informacje i wytyczne powinny być rozpowszechniane nie tylko przez ochronę zdrowia, ale także pracowników szkół, urzędów, organizacji pozarządowych, zajmujących się szeroko rozumianą profilaktyką zdrowotną. Na tym poziomie polega ona na zapobieganiu chorobom przez kontrolowanie czynników ryzyka ich rozwoju. Wytyczne udostępniono na stronie internetowej organizacji, co ułatwia ich rozpowszechnienie.

Opracowanie podzielono na 10 rozdziałów. Szczególnie istotne informacje zawarto w rozdziale pierwszym „Recomendation”. Starano się przekazać trafne i konkretne zalecenia dotyczące zminimalizowania ryzyka nadmiernego zwiększenia masy ciała u pacjentów. W kolejnych omówiono motywację autorów wytycznych NICE, czyli Public Health Advisory Comittee (PHAC), do podjęcia tematu profilaktyki otyłości. Szczegółowo przedstawiono tzw. pytania kluczowe oraz metodologię zastosowaną w trakcie opracowania zaleceń. Co bardzo cenne, pojawia się tam refleksja dotycząca ograniczeń zaleceń. W opracowaniu znalazł się również przydatny rozdział „Glossary”, czyli klucz definicji. Zawiera informacje na temat wskaźnika BMI, rozpoznawania nadmiernej masy ciała, gęstości energetycznej, aktywności fizycznej, dopuszczalnej dziennej dawki alkoholu itp. Ułatwia on korzystanie z zaleceń bez konieczności sięgania po inne dokumenty NICE poświęcone otyłości.

Rekomendacje – marzec 2015

Rekomendacje dotyczą zachęcania pacjentów do zmiany zachowań zdrowotnych. Autorzy wytycznych zwracają uwagę na konieczność połączenia stosowania się do zaleceń żywieniowych oraz aktywności fizycznej. Zwracają uwagę, że odpowiednia dieta i ruch prz...

  • unikanie płynów energetycznych i innych słodkich płynów, w tym soków owocowych, podczas aktywności fizycznej (zalecają wodę)
  • właściwą ocenę swojej aktywności fizycznej oraz unikanie zwiększania ilości pokarmu po aktywności fizycznej
  • zwiększenie ogólnej aktywności fizycznej każdego dnia, w tym w święta i weekendy
  • nietraktowanie słodyczy jako nagrody lub prezentu
  • uważne i umiejętne czytanie etykiet na produktach spożywczych
  • umiar w stosowaniu tzw. zdrowej żywności, np. olej lniany, oliwa z oliwek, orzechy, które poprzez dużą gęstość energetyczną zwiększają kaloryczność dziennej racji pokarmowej.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Zmiany w aktywności fizycznej

Zgodnie z wytycznymi w trosce o utrzymanie masy ciała w normie powinno się zwiększyć swoją dzienną aktywność fizyczną poprzez wplatanie jej w zwykłe czynności dnia codziennego [...]

Zmiany w diecie

Podstawowym celem zaleceń jest zmniejszenie gęstości energetycznej pokarmów poprzez unikanie:

Zalecenia dotyczące postępowania z dziećmi i młodzieżą

Uwzględniają one wskazówki dla rodziców i opiekunów, które mogą pomóc we wprowadzeniu zmian wśród młodych odbiorców. Autorzy zachęcają do:

Zalecenia dotyczące świadomej samooceny

Twórcy wytycznych wychodzą z założenia, że bardzo ważną rolę w prewencji masy ciała odgrywa szeroko rozumiana świadomość żywieniowa. Należy zatem wzmacniać nawyki sprzyjające [...]

Zalecenia dotyczące komunikacji z pacjentem

Pacjenci powinni być świadomi korzyści wynikających z utrzymania prawidłowej masy ciała (zdrowotnych i psychospołecznych). Edukatorzy muszą podkreślać wpływ prawidłowej masy ciała na stan [...]

Komentarz

Punktem wyjścia do stworzenia wytycznych jest stale narastający problem zwiększania masy ciała obserwowany na całym świecie. Angielskie wytyczne NICE oparto na [...]