Laryngologia

Wskazania do operacji przegrody nosa

dr n. med. Wojciech Gawęcki

Klinika Otolaryngologii i Onkologii Laryngologicznej, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Adres do korespondencji: dr n. med. Wojciech Gawęcki, Klinika Otolaryngologii i Onkologii Laryngologicznej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, ul. Przybyszewskiego 49, 60-355 Poznań; e-mail: wojgaw@interia.pl

Skrzywienie przegrody nosa (SPN) jest częstą przyczyną upośledzenia jego drożności. Jedyny sposób leczenia to zabieg operacyjny, określany jako septoplastyka. Nie jest on jednak konieczny w każdym przypadku.

Wprowadzenie

Badania przeprowadzone na zwłokach wykazały, że różnego stopnia SPN dotyczy nawet 75% mieszkańców USA, znacznie częściej mężczyzn.1 W większości przypadków jest ono jednak bezobjawowe. SPN obserwowane jest już u noworodków. Zdarza się u 22% dzieci urodzonych drogą naturalną i zaledwie u 4% cięciem cesarskim.2 Przyczyną skrzywienia bywa czynnik genetyczny (predyspozycja do niesymetrycznego rozwoju w czasie wzrostu nosa i twarzoczaszki) lub przebyty uraz nosa. SPN jest spowodowane zniekształceniem lub przemieszczeniem chrząstki czworobocznej przegrody nosa poza ramy kostne i/lub deformacją części kostnych przegrody, czyli lemiesza lub blaszki pionowej kości sitowej. SPN występuje w postaci:

  • zniekształcenia przegrody o różnym kształcie (wklęsłym, wypukłym, w kształcie litery C lub S)
  • listwy chrzęstnej lub kostnej – powstającej w dolnej części przegrody w miejscu połączenia chrząstki czworobocznej z grzebieniem kostnym
  • kolca – obecnego zwykle w miejscu połączenia chrząstki czworobocznej, lemiesza i blaszki pionowej kości sitowej
  • przemieszczenia przedniego brzegu chrząstki czworobocznej poza słupek nosa, określanego jako tzw. zwichnięcie chrząstki przegrody.3


Różne postacie skrzywienia przegrody nosa przedstawiono na rycinach 1-3.

Jedynym sposobem leczenia SPN jest zabieg operacyjny, określany jako septoplastyka. Stanowi ona trzecią najczęstszą operację w obrębie głowy i szyi wykonywaną w USA.4 Często jest łączona z operacją zniekształconych elementów nosa zewnętrznego (septorynoplastyka), przerośniętych małżowin nosowych dolnych (septoplastyka z konchoplastyką) lub objętych przewlekłym procesem zapalnym zatok przynosowych (operacja FESS – functional endoscopic sinus surgery).

Operacja przegrody nosa, jak każdy zabieg, powinna być wykonywana wyłącznie przy stosownych wskazaniach. Samo rozpoznanie SPN nie jest równoznaczne z kwalifikacją do zabiegu. Celem artykułu jest przedstawienie aktualnego panelu wskazań oraz zasad kwalifikacji do operacji przegrody nosa.

Technika operacji przegrody nosa w przeszłości i obecnie

Pierwsze próby leczenia skrzywienia przegrody nosa podejmowano już w starożytnym Egipcie. W przypadku złamania nosa wkładano do nozdrzy rolki lnu w celu stabilizacji przegrody, a następnie nakładano na nos zewnętrzną szynę.5 W XIX w. SPN leczono z...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Wskazania

Stanowią najczęstszą grupę wskazań i dotyczą sytuacji, w której SPN ogranicza przepływ powietrza przez jedną lub obie jamy nosowe, a więc upośledza funkcję nosa. [...]

Kwalifikacja do operacji przegrody nosa

Skrzywiona przegroda nosa może istotnie pogarszać jakość życia pacjenta i powodować negatywne konsekwencje dla jego stanu zdrowia, ale może też objawiać się [...]

Powikłania

Operacja przegrody nosa uważana jest za zabieg bezpieczny, ponieważ przegroda nie leży w bezpośrednim sąsiedztwie ważnych życiowo struktur. Opisywane są natomiast różne [...]