Farmakoterapia

Cykl „Farmakoterapia” koordynowany przez prof. dr. hab. n. med. Marka Droździka, Kierownika Katedry Farmakologii Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie

Zagrożenia związane z niezasadnymi próbami farmakologicznego wspomagania redukcji masy ciała – hormony tarczycy i inne

dr n. med. Jan Ruxer

Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii, Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Wojskowej Akademii Medycznej – Centralny Szpital Weteranów, Łódź

Adres do korespondencji: dr n. med. Jan Ruxer, Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii, Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Wojskowej Akademii Medycznej – Centralny Szpital Weteranów, Żeromskiego 113, 90-549 Łódź.

Sięganie przez osoby otyłe po różnego rodzaju środki wspomagające redukcję masy ciała staje się obecnie powszechne. Determinacja, aby zredukować masę ciała, czasem bez związku z zaleceniami medycznymi, może prowadzić do narażenia własnego zdrowia lub życia.

CELE ARTYKUŁU

Po przeczytaniu artykułu Czytelnik powinien umieć:

  • wymienić środki niewłaściwie stosowane przy wspomaganiu redukcji masy ciała
  • omówić zagrożenia związane z niewłaściwym stosowaniem środków wspomagających redukcję masy ciała
  • rozpoznać przypadki pacjentów stosujących niewłaściwie środki wspomagające redukcję masy ciała


Skuteczne „leki odchudzające” są wyczekiwane przez otyłych pacjentów z wielką niecierpliwością. Te, którymi obecnie dysponujemy, bardzo rozczarowują. Brak im skuteczności, przystępności albo ich toksyczność przewyższa korzyść z ich przyjmowania. Chorzy tak bardzo pragną leku, który uwolni ich od konieczności stosowania diety, że nie wahają się sięgnąć nawet po dostępne w nieoficjalnym obiegu środki, które nie tylko nie działają, ale są wręcz niebezpieczne.

Leki jako element wspomagający kurację odchudzającą mogą być stosowane u osób otyłych lub pacjentów z nadwagą z BMI >27 kg/m2, u których istnieją dodatkowe czynniki ryzyka związane z otyłością. Tak więc pierwszym odstępstwem od ustalonych zasad jest przyjmowanie leków zmniejszających masę ciała przez tych, którzy tego wcale nie potrzebują, czyli pacjentów z BMI <27 kg/m2. W mojej praktyce zdarzały się młode kobiety z BMI <24 kg/m2, które twierdziły, że ważą zbyt wiele i chciały się odchudzić. Nie można im było wytłumaczyć szkodliwości takiego postępowania. To z takich osób rekrutują się zagorzali entuzjaści „terapii” odchudzających prowadzących do głębokich patologii.

Obecnie w Polsce trudno skorzystać z farmakoterapii odchudzającej, bo jest ona praktycznie niedostępna. Jedynym lekiem zarejestrowanym ze wskazań do redukcji masy ciała jest orlistat, wszystkie inne nie są dopuszczone do obrotu na terenie naszego kraju, a przynajmniej nie jako leki odchudzające. Determinacja ludzi, aby zredukować masę ciała, powoduje, że sięgają oni po środki, które już dawno zostały wycofane z rynku, jeszcze nie zostały do niego dopuszczone lub istnieją w nieoficjalnym obiegu. Dostęp do tych środków w internecie stał się stosunkowo prosty dzięki portalom społecznościowym, grupom dyskusyjnym i blogom. W tym zakresie proceder kwitnie na miarę dopalaczy.

Aby uporządkować tematykę, podejmijmy próbę usystematyzowania środków farmaceutycznych, które mogą powodować redukcję masy ciała.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Leki hamujące łaknienie

Wskazaniem do stosowania tych leków są trudności w utrzymaniu diety. Bezpośrednim powodem wdrożenia leków anorektycznych jest najczęściej uczucie niepohamowanego głodu, co dotyczy [...]

Leki hamujące wchłanianie tłuszczu

Substancje hamujące trawienie pokarmu wpływają na zmniejszenie wchłaniania składników żywieniowych w jelitach.

Leki termogenne

Jedną z nieprawidłowości metabolizmu mogącą prowadzić do otyłości są zaburzenia termogenezy. Mogą być one nasilane przez sam proces odchudzania. Zwiększenie termogenezy jako [...]

Leczenie alternatywne

Na rynku istnieje ogromna liczba innych substancji leczniczych lub suplementów diety ze wskazaniami do leczenia otyłości. Należą do nich np. substancje [...]