Najczęstsze błędy

Najczęstsze błędy w postępowaniu z chorymi z bólem w klatce piersiowej – punkt widzenia pulmonologa

lek. Michał Zieliński
prof. dr hab. n. med. Dariusz Ziora

Katedra i Klinika Chorób Płuc i Gruźlicy, Wydział Lekarski z Oddziałem Lekarsko-Dentystycznym w Zabrzu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Adres do korespondencji: lek. Michał Zieliński, Katedra i Klinika Chorób Płuc i Gruźlicy, Wydział Lekarski z Oddziałem Lekarsko-Dentystycznym w Zabrzu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, ul. Ks. Koziołka 1, 41-803 Zabrze; e-mail: michal.zielinski1@interia.pl

Ból w klatce piersiowej niezwiązany z urazem, niezależnie od jego nasilenia, stanowi istotny problem diagnostyczny. Zwiastuje stan bezpośredniego zagrożenia życia lub jest manifestacją choroby rozrostowej, objawiającej się dotychczas tylko subklinicznie.

CELE ARTYKUŁU

Po przeczytaniu artykułu Czytelnik powinien umieć:

  • przedstawić najczęstsze błędy w postępowaniu z chorym z bólem w klatce piersiowej
  • zapobiegać najczęstszym błędom w postępowaniu z chorym z bólem w klatce piersiowej
  • rozpoznać błędy popełniane przez innych lekarzy w postępowaniu z chorym z bólem w klatce piersiowej i je korygować

Wprowadzenie

Wśród przyczyn poszukiwania pomocy lekarskiej ból znajduje się na pierwszym miejscu. Ból w klatce piersiowej może być spowodowany patologią w obrębie wszystkich organów i struktur składających się na ten obszar anatomiczny, jak również być wynikiem promieniowania z narządów sąsiednich, np. z przewodu pokarmowego.

U połowy chorych zgłaszających się w czasie ostrego dyżuru po pomoc źródłem dolegliwości jest układ sercowo-naczyniowy. Najczęściej objawia się tak choroba niedokrwienna serca. W związku z możliwością ciężkich powikłań, a jednocześnie dobrym rokowaniem w przypadku podjęcia adekwatnych działań, u osób z bólem kardiogennym opracowano wiele strategii postępowania. Ukierunkowano je na szybkie potwierdzenie kardiologicznego tła dolegliwości. Przykładem jest skala HEART, dzięki której na podstawie 5 parametrów stratyfikuje się ryzyko zawału mięśnia sercowego, interwencji na naczyniach wieńcowych i śmierci z powodów sercowych (tab. 1). Umożliwia ona wyodrębnienie grupy chorych niewymagających poszerzonej diagnostyki w trybie pilnym. Narzędzia ułatwiające podejmowanie decyzji są istotne, zwłaszcza w kontekście badań, z których wynika, że zawał mięśnia sercowego zostaje przeoczony u 2-8% pacjentów poszukujących pomocy lekarskiej z powodu bólu kardiogennego.1-3

Wśród niekardiogennych przyczyn dolegliwości bólowych w klatce piersiowej na pierwsze miejsce wysuwają się: choroba refluksowa przełyku oraz choroby układu pokarmowego (np. choroba wrzodowa żołądka, zapalenie trzustki, kamica pęcherzyka żółciowego). Ponadto należy wymienić ból psychogenny oraz zespoły bólowe związane z kompresją korzeni nerwowych.4,5

U pacjentów poszukujących pomocy w trybie ambulatoryjnym, zgłaszających się do lekarzy specjalistów i lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, ostre zespoły wieńcowe stanowią przyczynę dolegliwości tylko u 1,5%. Najczęstszą przyczyną bólu w tej grup...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Zaostrzenie astmy maskujące zatorowość płucną

61-letni pacjent – od wielu lat choruje na astmę – pozostaje pod opieką poradni chorób płuc. Zgłosił się do lekarza podstawowej [...]

Komentarz:

W piśmiennictwie angielskim zatorowość płucną określa się jako „the great masquerader” (wielki oszust), ze względu na brak charakterystycznych objawów i wiele form manifestacji. [...]

Ból w klatce piersiowej jako pierwszy objaw raka płuca

57-letni pacjent, palacz od wielu lat, zgłosił się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej z powodu bólu w klatce piersiowej. W badaniu fizykalnym wykazano nasilenie [...]

Komentarz:

Dolegliwości bólowe w obrębie klatki piersiowej rzadko kojarzone są z rakiem płuca. Najczęstszą pierwszą manifestacją tego nowotworu są kaszel lub zmiana jego charakteru, [...]

Przepuklina rozworu przełykowego z objawami sugerującymi choroby serca i płuc

59-letni pacjent został przyjęty na oddział chorób płuc w celu diagnostyki napadowego bólu klatki piersiowej z towarzyszącą dusznością, pojawiającego się od kilku lat. [...]

Komentarz:

Przepuklina rozworu przełykowego jest patologią połączenia żołądkowo-przełykowego. Często pozostaje bezobjawowa, ale podobnie jak zatorowość płucna może przyjmować wiele masek klinicznych. Wiążą [...]