Neurologia

Rwa kulszowa

dr hab. n. med. Izabela Domitrz

Katedra i Klinika Neurologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Adres do korespondencji: dr hab. n. med. Izabela Domitrz, Katedra i Klinika Neurologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny, ul. Banacha 1a, 02-097 Warszawa; e-mail: idomitrz@wum.edu.pl

Ból kręgosłupa to choroba cywilizacyjna i najczęstsza przyczyna wizyt u lekarza. Na bóle pleców, najczęściej w okolicy lędźwiowo-krzyżowej (L-S), skarży się nawet 80% populacji ogólnej. Przeciążenie, narażenie na wibracje, brak aktywności fizycznej są czynnikami ryzyka rwy kulszowej. Do czynników ryzyka zalicza się także nadużywanie alkoholu i palenie papierosów.

Wprowadzenie

Rwa kulszowa to korzeniowy zespół bólowy, tzw. radikulopatia związana z patologią korzeni rdzeniowych tworzących nerw kulszowy. Ból pojawia się w okolicy lędźwiowo-krzyżowej kręgosłupa i promieniuje wzdłuż korzeni do dermatomów L4-L5-S1.

Rwa kulszowa jest związana z procesem patologicznym w krążkach międzykręgowych, pierścieniu włóknistym lub stawach. Może on powodować ucisk na korzeń nerwowy. Najczęściej, bo aż w 80% przypadków, bóle korzeniowe występują w lędźwiowo-krzyżowym odcinku kręgosłupa. Najczęstszą przyczyną rwy kulszowej są zmiany zwyrodnieniowe i dyskopatyczne kręgosłupa. Nie należy jednak zapominać o możliwości występowania guza, najczęściej o charakterze przerzutowym, dającego objawy rwy kulszowej.

Objawy kliniczne

Objawy kliniczne korzeniowych zespołów bólowych, do których należy rwa kulszowa, występują ostro lub przewlekle. Typowymi przyczynami ostrych zespołów korzeniowych są:

  • przepuklina jądra miażdżystego
  • uraz/złamanie kręgu tej okolicy
  • krwiaki zaotrzewnowe
  • guzy (najczęściej przerzutowe) w tej okolicy.


Przewlekłe zespoły korzeniowe mogą powstawać na podłożu spondylozy. Występują wówczas: zwyrodnienie granicznych krawędzi trzonów z obecnością wyrostków kostnych, zmiany jądra miażdżystego i pierścienia włóknistego oraz zwyrodnienie stawów lub kręgozmyk, czyli przemieszczenie kręgu w stosunku do kręgu położonego poniżej. Do przyczyn przewlekłego bólu o charakterze korzeniowym z odcinka L-S kręgosłupa należą:

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Różnicowanie

Różnicowanie przyczyn objawów zespołu korzeniowego z odcinka L4-S1 jest ważne ze względu na dalsze prawidłowe postępowanie. Korzeniowy zespół bólowy w odcinku L-S może [...]

Diagnostyka

W przypadku nagłego początku lub przebytego urazu konieczne są badania obrazowe wykonane w trybie pilnym. Przy przewlekłym charakterze dolegliwości badania neuroobrazowe powinno się [...]

Leczenie

Postępowanie przy rwie kulszowej jest złożone. Obejmuje leczenie farmakologiczne i niefarmakologiczne, a w niektórych przypadkach operacyjne.

Podsumowanie

Korzeniowe zespoły bólowe (w tym rwa kulszowa) to choroba cywilizacyjna związana w dużej mierze z trybem życia i brakiem ruchu. Jednym z najważniejszych elementów profilaktyki jest [...]