Chirurdzy z I Oddziału Chirurgii Onkologicznej Narodowego Instytutu Onkologii w Gliwicach przeprowadzili rozległą operację u 75-letniej pacjentki z zaawansowanym rakiem podstawnokomórkowym skóry policzka, który naciekał okolicę oczodołu. Nowotwór usunięto z zachowaniem gałki ocznej. Po resekcji konieczne było odtworzenie dolnej ściany oczodołu oraz przedniej ściany zatoki szczękowej. Ze względu na rozległość ubytku lekarze zastosowali wirtualne planowanie operacji. Na podstawie tomografii komputerowej przygotowano trójwymiarowy model anatomii pacjentki, który posłużył do zaprojektowania indywidualnie dopasowanego implantu.
Do rekonstrukcji rozległego ubytku tkanek miękkich wykorzystano również wolny płat tkankowy z przedramienia.
Celem rekonstrukcji było nie tylko odtworzenie ubytku po usunięciu nowotworu, ale także zachowanie funkcji oka. Prawidłowe odtworzenie kształtu i objętości oczodołu ma znaczenie dla położenia gałki ocznej i jej ruchomości. Zaburzenia anatomii oczodołu mogą prowadzić m.in. do zapadnięcia gałki ocznej (enoftalmu) oraz podwójnego widzenia (diplopii).
Rak podstawnokomórkowy zwykle łagodny
Rak podstawnokomórkowy jest najczęstszym nowotworem złośliwym człowieka. Zwykle rośnie powoli i bardzo rzadko daje przerzuty odległe. Jego głównym problemem jest jednak miejscowa destrukcja tkanek i możliwość nawrotu. Szczególnie trudne są zmiany zlokalizowane w obrębie twarzy, w pobliżu oka, nosa czy innych ważnych struktur anatomicznych.
W zaawansowanych przypadkach rak podstawnokomórkowy może naciekać głębiej położone tkanki, w tym kości. W przypadku zajęcia okolicy oczodołu choroba może prowadzić do znacznych następstw funkcjonalnych i estetycznych, w skrajnych przypadkach nawet do utraty widzenia.
Właśnie dlatego w opisanej operacji istotne było jednoczesne usunięcie nowotworu i możliwie dokładne odtworzenie anatomii twarzy.
Technologie 3D w rekonstrukcji oczodołu
Wykorzystanie modeli trójwymiarowych i implantów dopasowanych do anatomii konkretnego pacjenta jest coraz częściej stosowane w rekonstrukcyjnej chirurgii szczękowo-twarzowej. Badania wskazują, że takie rozwiązania mogą zwiększać dokładność odtworzenia objętości i kształtu oczodołu oraz ułatwiać uzyskanie prawidłowego położenia gałki ocznej.
W przypadku pacjentki leczonej w Gliwicach indywidualne zaplanowanie rekonstrukcji pozwoliło chirurgom przygotować implant odpowiadający ubytkowi powstałemu po usunięciu nowotworu.
Za resekcję nowotworu odpowiadała dr n. med. Agnieszka Piotrowska-Seweryn. Rekonstrukcję przeprowadzili dr n. med. Daniel Bula i dr n. med. Artur Sandelewski. Za znieczulenie odpowiadała dr Anna Kozakiewicz, a w zespole anestezjologicznym uczestniczyła mgr piel. Barbara Hinc. Instrumentariuszkami były mgr piel. Daria Lis, piel. Ewa Watoła i mgr piel. Monika Fojcik.
Źródło: gliwice.nio.gov.pl
