Nowości

Nowoczesne poglądy na temat leczenia ostrej zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych

prof. dr hab. n. med. Dariusz Janczak1,2
lek. Michał Leśniak1
lek. Małgorzata Mimier3
lek. Dawid Janczak4

1Klinika Chirurgiczna 4. Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką we Wrocławiu

2Zakład Specjalności Zabiegowych, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu

3SKN przy Zakładzie Specjalności Zabiegowych Wydziału Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu

4Zakład Pielęgniarskiej Opieki Paliatywnej, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu

Adres do korespondencji: prof. dr hab. n. med. Dariusz Janczak, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, Zakład Specjalności Zabiegowych, Wydział Nauk o Zdrowiu, Klinika Chirurgiczna, 4. WSK z Polikliniką, ul. Rudolfa Weigla 5, 50-981 Wrocław

Mimo stosowania na szeroką skalę profilaktyki przeciwzakrzepowej i coraz doskonalszego leczenia przeciwkrzepliwego skuteczne zapobieganie zakrzepicy i jej powikłaniom jest wciąż aktualnym problemem współczesnej medycyny.

Wstęp

Zakrzepowe zapalenie żył głębokich (ZZŻG) kończyn dolnych jest jedną z najczęstszych patologii układu sercowo-naczyniowego, z którą od lat zmagają się lekarze wszystkich specjalności. Częstość występowania choroby oceniana jest na 100-200 przypadków na 100 000 osób1 i rośnie z wiekiem – 70% chorych na ZZŻG ukończyło 60 r.ż.2 Często skąpoobjawowy i podstępny przebieg ZZŻG znacznie utrudnia rzetelną ocenę epidemiologiczną, a publikowane dane wydają się niedoszacowane. Ze względu na wczesne i odległe powikłania choroba stanowi duży problem zdrowotny, społeczny i ekonomiczny na całym świecie.

Do powszechnie znanych czynników ryzyka zakrzepicy zaliczamy m.in.:

  • wiek
  • otyłość
  • unieruchomienie
  • duże zabiegi operacyjne (zwłaszcza na kończynach dolnych, miednicy i w jamie brzusznej)
  • aktywną lub przebytą chorobę nowotworową
  • przebyty w przeszłości epizod żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.2


Odpowiednia kwalifikacja pacjentów do grup ryzyka pozwala w dużej mierze zapobiegać chorobie. Najgroźniejszym powikłaniem ZZŻG jest zatorowość płucna (ZP), której cechy w badaniach obrazowych stwierdza się nawet u połowy pacjentów z zakrzepicą.3 Śmiertelność w zatorowości płucnej sięga 25%, choroba odpowiada za 10% zgonów szpitalnych.4 Nagły zgon spowodowany zatorem tętnicy płucnej może być pierwszym objawem choroby, dlatego tak duży nacisk kładzie się na profilaktykę pierwotną. U części pacjentów po przebytej zatorowości płucnej może rozwinąć się w przyszłości przewlekłe nadciśnienie płucne. Innym ciężkim powikłaniem zakrzepicy żył głębokich jest bolesny siniczy obrzęk kończyny. Dochodzi do niego, gdy droga odpływu żylnego z kończyny dolnej ulegnie wykrzepnięciu. Nadciśnienie żylne uniemożliwia prawidłową perfuzję tkankową i prowadzi do ostrego niedokrwienia z wysokim ryzykiem utraty kończyny. Najczęstszym powikłaniem odległym zakrzepicy jest zespół pozakrzepowy, który rozwija się u 20-50% chorych w ciągu 2 lat po przebyciu zakrzepicy żył głębokich.5 Objawia się przetrwałym bólem, obrzękiem i uczuciem ciężkości kończyny, a w bardziej zaawansowanych stadiach choroby – zmianami troficznymi skóry i przewlekłymi owrzodzeniami. Zespół pozakrzepowy znacznie pogarsza jakość życia pacjentów,6 a w skrajnych przypadkach prowadzi do inwalidztwa.6

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Leczenie zachowawcze

Podstawą leczenia zachowawczego zakrzepicy żył głębokich jest terapia przeciwzakrzepowa, która w połączeniu z metodami fizykalnymi pozwala na rozpuszczenie skrzeplin i stopniową rekanalizację naczyń żylnych. [...]

Leczenie zabiegowe

Zakrzepicę żył kończyn dolnych możemy podzielić na:

Podsumowanie

Mimo stosowania na szeroką skalę profilaktyki przeciwzakrzepowej i coraz doskonalszego leczenia przeciwkrzepliwego skuteczne zapobieganie zakrzepicy i jej powikłaniom jest wciąż aktualnym problemem dla [...]