Nadciśnienie tętnicze

Redaktor działu: prof. dr hab. n. med. Andrzej Januszewicz Klinika Nadciśnienia Tętniczego, Instytut Kardiologii, Warszawa

Zmiany w leczeniu nadciśnienia tętniczego w nowych wytycznych ESH-ESC 2013

Danuta Czarnecka, Katarzyna Stolarz-Skrzypek

I Klinika Kardiologii i Elektrokardiologii Interwencyjnej oraz Nadciśnienia Tętniczego, Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Adres do korespondencji: Prof. dr hab. n. med. Danuta Czarnecka I Klinika Kardiologii i Elektrokardiologii Interwencyjnej oraz Nadciśnienia Tętniczego Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński, ul. Kopernika 17, 31-501 Kraków

Kardiologia po Dyplomie 2013; 12 (9): 11-18

Wprowadzenie

Dowody przemawiające za podawaniem leków hipotensyjnych w celu zmniejszenia ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych (takich jak zakończone i niezakończone zgonem udary mózgu, zawały mięśnia sercowego, niewydolność serca i inne zgony z przyczyn sercowo-naczyniowych) u osób z nadciśnieniem tętniczym pochodzą z wielu randomizowanych prób klinicznych, w większości przypadków kontrolowanych placebo, które przeprowadzono w latach1965-1995. Dowody przemawiające za celowością leczenia hipotensyjnego pochodzą również z obserwacji, że uzyskana w następstwie obniżenia ciśnienia regresja powikłań narządowych, takich jak przerost lewej komory serca i wydalanie białka z moczem, może się wiązać z redukcją częstości występowania zakończonych i niezakończonych zgonem incydentów sercowo-naczyniowych.

Ogłoszone w czerwcu 2013 r. wytyczne Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (European Society of Hypertension, ESH) oraz Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (European Society of Cardiology, ESC) [1] szeroko omawiają różne aspekty leczenia nadciśnienia tętniczego, poczynając od decyzji o włączeniu leczenia, przez docelowe wartości ciśnienia tętniczego, wybór leków hipotensyjnych w monoterapii lub w leczeniu skojarzonym, leczenie nadciśnienia w sytuacjach szczególnych, po postępowanie w nadciśnieniu opornym, z uwzględnieniem nowych metod zabiegowego leczenia nadciśnienia tętniczego. Nadmienić trzeba, że po raz pierwszy w zaleceniach dotyczących nadciśnienia tętniczego wprowadzono stopniowanie poziomu dowodów naukowych i siły zaleceń dotyczących głównych zagadnień diagnostycznych, podobnie jak w europejskich wytycznych dotyczących innych chorób, zgodnie z zaleceniami ESC (tab. 1 i 2).

Rozpoczynanie farmakoterapii hipotensyjnej

 W wytycznych z 2013 r. zwraca uwagę mocniejsze oparcie kryteriów włączania leczenia hipotensyjnego na dowodach z badań naukowych (tab. 3). Autorzy wytycznych podkreślają, że randomizowane kontrolowane próby kliniczne, które dostarczyły jednoznacznych dowodów przemawiających za stosowaniem leczenia hipotensyjnego [2], przeprowadzono głównie u osób z ciśnieniem skurczowym (SBP) ≥160 mm Hg lub ciśnieniem rozkurczowym (DBP) ≥100 mm Hg, które obecnie byłyby klasyfikowane jako pacjenci z nadciśnieniem 2 lub 3 stopnia, ale obejmowałyby one również niektórych pacjentów z nadciśnieniem 1 stopnia z dużym ryzykiem sercowo-naczyniowym. Mimo pewnych trudności z odnoszeniem nowych klasyfikacji do starszych prób klinicznych dowody przemawiające za farmakoterapią u osób ze znacznie podwyższonym ciśnieniem tętniczym lub u pacjentów z nadciśnieniem i dużym łącznym ryzykiem sercowo-naczyniowym wydają się rozstrzygające. Podwyższone ciśnienie w znacznym stopniu wpływa na łączne ryzyko u tych chorych, a więc wymaga niezwłocznej interwencji.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Docelowe ciśnienie tętnicze

Ważną zmianą w wytycznych jest ujednolicenie wartości ciśnienia uznanej za docelowe przy stosowanej farmakoterapii. U większości pacjentów z nadciśnieniem oraz zarówno [...]

Zmiany stylu życia

Wprowadzenie zmian stylu życia zaleca się u wszystkich pacjentów z nadciśnieniem jako metodę obniżenia ciśnienia oraz w celu ograniczenia liczby czynników [...]

Wybór leków hipotensyjnych

<<>> <<>>W myśl obecnie dostępnych danych, główne korzyści leczenia nadciśnienia tętniczego wynikają z samego obniżenia ciśnienia. W związku z [...]

Monoterapia i leczenie skojarzone

Niezależnie od tego, który lek się stosuje, monoterapia może skutecznie obniżać ciśnienie tętnicze tylko u ograniczonej liczby pacjentów z nadciśnieniem, a [...]

Sytuacje szczególne

W nowych zaleceniach postępowania w nadciśnieniu tętniczym rozbudowano rozdział poświęcony sytuacjom szczególnym w leczeniu nadciśnienia. Autorzy wytycznych zwracają uwagę, że chociaż [...]

Nadciśnienie oporne

Brak kontroli ciśnienia <140/90 mm Hg podczas stosowania trzech leków hipotensyjnych w odpowiednich dawkach, w tym diuretyku, pozwala na rozpoznanie opornego nadciśnienia. Szacuje [...]

Podsumowanie

Aktualizacja zaleceń jest dokumentem praktycznym, przekładającym dane z badań naukowych na postępowanie w codziennej praktyce. Wobec mnogości badań naukowych w dziedzinie [...]