Niewydolność serca

Redaktor działu: prof. dr hab. n. med. Jadwiga Nessler, Klinika Choroby Wieńcowej, Instytut Kardiologii, Collegium Medicum, UJ, Kraków

Krótkoterminowe mechaniczne wspomaganie pracy serca w ostrej niewydolności układu krążenia

dr hab. n. med. Jaroslaw Zalewski

prof. dr hab. n. med. Jadwiga Nessler

Klinika Choroby Wieńcowej i Niewydolności Serca, Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II

Adres korespondencyjny: dr hab. n. med. Jaroslaw Zalewski, Klinika Choroby Wieńcowej i Niewydolności Serca, ul. Prądnicka 80, 31-202 Kraków, e-mail: jzalews@szpitaljp2.krakow.pl

Kardiologia po Dyplomie 2015; 14 (3-4): 26-33

Wprowadzenie

Mimo postępu w farmakoterapii ostra niewydolność serca (acute heart failure, AHF) jest nadal obarczona wysoką śmiertelnością, dlatego w jej leczeniu coraz częściej sięgamy po systemy do krótkoterminowego mechanicznego wspomagania pracy serca (short-term mechanical circulatory support, sMCS). Służą one do czasowego odciążenia lub zastąpienia niewydolnej pracy komór serca w celu adekwatnego pokrycia zapotrzebowania tkanek i narządów w krew. Ponadto zmniejszając zapotrzebowanie serca na tlen i poprawiając perfuzję wieńcową, urządzenia te zapobiegają dalszemu uszkodzeniu komór serca i stwarzają optymalne warunki do ewentualnego powrotu wydolnej mechanicznie funkcji. W prezentowanej pracy zostaną przedstawione wskazania do stosowania sMCS, praktyczne aspekty postępowania z pacjentem z wszczepionym sMCS oraz wyniki kliniczne stosowania sMCS w leczeniu AHF.

Przyczyny ostrej niewydolności serca

Ostra niewydolność serca to stan kliniczny charakteryzujący się nieadekwatną perfuzją tkankową wskutek gwałtownie upośledzonej funkcji mięśnia sercowego. Jest stanem zagrożenia życia wymagającym hospitalizacji. Objawy AHF najczęściej są konsekwencją zaostrzenia już istniejącej niewydolności serca, niemniej AHF może być także pierwszą manifestacją procesu patologicznego [1].

Najczęstszymi przyczynami AHF de novo są: ostry zespół wieńcowy z towarzyszącymi powikłaniami mechanicznymi (ostrą niedomykalnością zastawki mitralnej, pęknięciem przegrody międzykomorowej lub wolnej ściany) lub bez tych powikłań, zawał prawej komory, zapalenie mięśnia sercowego, rozwarstwienie aorty wstępującej z tamponadą worka osierdziowego lub bez niej, zator tętnicy płucnej, powikłanie okołooperacyjne lub okołoporodowe, kryza nadciśnieniowa i rzadziej zatrucie lub przedawkowanie leków (np. antracykliny, β-adrenolityki, leki antyarytmiczne lub psychotropowe) czy uraz serca. Z kolei u pacjentów z rozpoznaną niewydolnością serca związaną np. z wrodzoną wadą serca, nabytą wadą zastawkową czy kardiomiopatią istotny jest czynnik wyzwalający zaostrzenie objawów. Mogą nim być: infekcja, zaburzenia rytmu lub przewodzenia, zaprzestanie stosowania leków, interakcje z nowo użytymi lekami, wystąpienie lub zaostrzenie niewydolności nerek lub oddechowej czy przedawkowanie alkoholu lub narkotyków.

Mechanizmy kompensacyjne ostro niewydolnego układu krążenia

Podstawową funkcją serca jest dostarczenie odpowiedniej objętości krwi w jednostce czasu do tkanek i narządów w celu zabezpieczenia ich metabolizmu w spoczynku i podczas aktywności. Pojemność minutowa serca jest wypadkową częstości pracy serca i o...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Wskazania do wszczepienia sMCS w ostrej niewydolności serca

Pacjenci we wstrząsie kardiogennym w przebiegu świeżego zawału serca odnoszą korzyść z rewaskularyzacji przezskórnej lub chirurgicznej [6]. Po 6 miesiącach w grupie poddanej [...]

Kliniczne doświadczenia z sMCS

Najczęściej stosowanym systemem do mechanicznego wspomagania pracy serca od lat 80. ubiegłego stulecia jest kontrapulsacja wewnątrzaortalna (intra-aortic baloon pump, IABP). Napełniany [...]

Praktyczne aspekty związane ze stosowaniem sMCS

Pacjenci, którym wszczepiono system do wspomagania pracy serca i którzy są mechanicznie wentylowani, jeśli są stabilni hemodynamicznie i wyrównani metabolicznie po [...]

Powikłania związane ze stosowaniem sMCS

Powikłania związane ze stosowaniem systemów do wspomagania pracy serca mogą być związane z urządzeniem lub pacjentem [31]. Najczęstszymi są powikłania krwotoczne, zakrzepowe [...]

Podsumowanie

Wstrząs kardiogenny nieodpowiadający na konwencjonalne sposoby terapii, wywołany potencjalnie odwracalną przyczyną, jest wskazaniem do stabilizacji hemodynamicznej z zastosowaniem systemu do krótkoterminowego [...]