Badania

Instrumenty dęte – jak wpływają na układ stomatognatyczny?

Dr hab. med. Joanna Bagińska1

1Zakład Propedeutyki Stomatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku

Współautorzy: Barbara Malicka, Izabela Matyszkiewicz, Rafał Mateuszuk2

2Studenckie Koło Naukowe „StuDentio” przy Zakładzie Propedeutyki Stomatologii UMB

Pokazujemy, z jakimi problemami stomatologicznymi muszą się liczyć muzycy i jak te zmiany w dłuższej perspektywie mogą oddziaływać na dalszą karierę artysty

Podczas gry na instrumentach dętych dochodzi do licznych zaburzeń dotyczących układu stomatognatycznego. Obejmują one tkanki twarde i miękkie, staw skroniowo-żuchwowy oraz zęby. Z drugiej strony ten rodzaj aktywności może mieć pozytywne działanie na narząd żucia – odpowiedni dobór instrumentu zwiększa szansę na korekcję niektórych wad zgryzu.

W trakcie gry na instrumencie dętym angażowanych jest wiele struktur układu stomatognatycznego, takich jak zęby, wargi i mięśnie. Instrumenty dęte dzielimy w zależności od budowy ustnika na cztery klasy, różniące się między sobą sposobem zadęcia i obciążeniem poszczególnych struktur twarzy.[1] Znajomość tych klas jest pomocna w diagnozowaniu dolegliwości pacjenta oraz w profilaktyce i leczeniu wad zgryzu. Szczegółowa ich charakterystyka została przedstawiona w tabeli 1.

Siły wywierane na zęby w trakcie gry mogą dochodzić nawet do 500 g, znacznie przekraczając siły stosowane w ortodoncji. Największe są w przypadku instrumentów klasy A, a najmniejsze dla klasy D.

W przypadku amatorów oddziaływanie na tkanki jest za krótkie, by wywołać niepożądane efekty. Natomiast u profesjonalistów grających ponad trzy godziny dziennie może dochodzić do rozwoju różnorodnych nieprawidłowości.[1] Z badań przeprowadzonych w USA wynika, że dentystom brakuje wiedzy o zależnościach, jakie występują pomiędzy grą na instrumentach dętych a jamą ustną. Tylko niewielki odsetek zapisuje w karcie, czy pacjenci są muzykami; nie robią tego nawet ci lekarze, którzy sami grają na instrumentach. Tymczasem nawet niewielkie zmiany w układzie stomatognatycznym wpływają na jakość dźwięku, tak więc mogą decydować o karierze zawodowej instrumentalisty.

Dolegliwości ze strony URNŻ

Do najczęstszych dolegliwości występujących u artystów grających na instrumentach dętych zalicza się problemy dotyczące stawu skroniowo-żuchwowego. Predysponowane są szczególnie osoby, które posługują się instrumentami blaszanymi (klasa A). Zgłaszane problemy dotyczą:

  • ograniczonego otwierania ust,
  • dyskomfortu i objawów akustycznych w trakcie ruchów otwierania i zamykania ust,
  • bólów stawu, twarzy, ucha i głowy.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Dolegliwości ze strony URNŻ

Do najczęstszych dolegliwości występujących u artystów grających na instrumentach dętych zalicza się problemy dotyczące stawu skroniowo-żuchwowego. Predysponowane są szczególnie osoby, które [...]

Ochrona warg

W trakcie gry na instrumentach dętych kluczowym aspektem zadęcia jest skierowanie całego strumienia powietrza w stronę ustnika. Występowanie zgryzu otwartego w [...]

Zmiany w obrębie zębów i przyzębia

Gra na instrumentach dętych może doprowadzić do szeregu zmian w obrębie zębów, np. do starć patologicznych, szczególnie w przypadku siekaczy centralnych. [...]

Uwaga na dzieci

Wpływ gry na instrumentach dętych na budowę szczęki i żuchwy jest bardzo złożony i zależy od rodzaju instrumentu, wieku muzyka oraz [...]

Podsumowanie

Problemy stomatologiczne występujące u muzyków grających na instrumentach dętych mogą dotyczyć wszystkich elementów układu stomatognatycznego, a ich leczenie wymaga dobrej komunikacji [...]