ArtykuŁy

Cięcie cesarskie – oparte na faktach

Eric A. Strand, MD1
Shelby M. Dickinson, MD2

1Associate Professor, Department of Obstetrics and Gynecology; Division Director, General Obstetrics and Gynecology; Residency Program Director, Department of Obstetrics and Gynecology, Washington University School of Medicine, St. Louis, Missouri

2Associate Professor, Division of General Obstetrics and Gynecology, Washington University School of Medicine, St. Louis, Missouri

Na podstawie informacji zebranych z niedawno przeprowadzonych badań wprowadzono nowe zalecenia dotyczące postępowania podczas cięcia cesarskiego.

ZAGADNIENIA KLUCZOWE

  • Cięcie cesarskie jest najczęściej wykonywaną operacją w Stanach Zjednoczonych
  • Nowe badania weryfikują standardy stosowane dotychczas podczas cięcia cesarskiego, takie jak: cięcie Pfannenstiela, wytwarzanie fałdu z części otrzewnej okrywającej pęcherz moczowy oraz zamknięcie otrzewnej i zszycie tkanki podskórnej.


Cięcie cesarskie (CC) jest najczęściej wykonywaną operacją w Stanach Zjednoczonych. Rocznie przeprowadza się blisko 1,3 mln takich zabiegów. Po trwającym kilka dziesięcioleci wzroście wskaźnika CC jako metody zakończenia ciąży obecnie wynosi on około 32% wszystkich porodów.1 Niektóre elementy tej procedury zostały przeanalizowane w piśmiennictwie, a niektóre nie. Niniejsza publikacja ma na celu analizę poszczególnych kroków podczas CC oraz ocenę najlepszych dostępnych dowodów i rekomendacji dotyczących tej procedury.

Przygotowanie skóry

Zakażenia miejsca operowanego (SSIs – surgical site infections) stanowią istotny czynnik zwiększający koszt opieki nad pacjentką, a rozwiązanie ciąży przez CC wiąże się z 10-krotnym wzrostem ryzyka zakażenia w porównaniu z porodem drogami natury.2 Udowodniono, że przygotowanie powłok brzusznych z użyciem preparatów bakteriobójczych zmniejsza ryzyko SSIs. Do najczęściej stosowanych preparatów należą: jodopowidon (PI – povidone-iodine), alkoholowy roztwór jodopowidonu (PI-alkohol) i alkoholowy roztwór glukonianu chloroheksydyny (CHG-alkohol).

W opublikowanym w 2012 roku przeglądzie Cochrane3 wykazano brak wystarczających dowodów świadczących o wyższości którejkolwiek z metod przygotowania skóry do operacji, ale jednocześnie nie było danych dotyczących położnictwa. Huang i wsp.4 przeprowadzili bardziej współczesną metaanalizę, w której porównano zastosowanie PI i CHG (obu preparatów jako roztworów wodnych i alkoholowych). Nie wykazała ona różnicy w częstości występowania SSIs. Taki sam wniosek wyciągnięto na podstawie porównania roztworu CHG-alkohol z PI-alkohol (ryzyko względne [RR – relative risk] 0,59; przedział ufności [CI – confidence interval] 0,33-1,06). Autorzy zwracali jednak uwagę na brak jakościowych badań w tej dziedzinie oraz różnice między poszczególnymi badaniami (zastosowanie odmiennych stężeń roztworów czy wykorzystanie dodatkowych substancji, np. alkoholu izopropylowego).

W 2016 roku Tuuli i wsp.5 przeprowadzili badanie, w którym ciężarne poddawane CC randomizowano do grup, w których stosowano roztwory PI-alkohol oraz CHG-alkohol. Wykazano istotnie niższy wskaźnik występowania SSIs w grupie, w której stosowano rozt...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Przygotowanie pochwy przed cięciem cesarskim

Przygotowanie pochwy z użyciem roztworu bakteriobójczego zostało zbadane jako metoda zmniejszająca śmiertelność po porodzie metodą cięcia cesarskiego. Oczyszczenie pochwy przy użyciu [...]

Antybiotykoterapia

CC jest najważniejszym pojedynczym czynnikiem ryzyka infekcji poporodowych u matki. Co prawda istnieją ogólne zalecenia dotyczące stosowania profilaktycznej antybiotykoterapii, ale niedawno [...]

Cięcie brzuszne

W większości przypadków podczas CC stosuje się cięcie Pfannenstiela, które wiąże się z lepszym gojeniem ran i mniejszymi dolegliwościami bólowymi po [...]

Pęcherz moczowy

Przed wprowadzeniem do powszechnego użytku antybiotyków podczas CC z części otrzewnej okrywającej pęcherz moczowy wytwarzano fałd (bladder flap), który fizycznie oddzielał [...]

Nacięcie macicy

Typowo wykonuje się nacięcie poprzeczne w okolicy dolnych segmentów macicy, ze względu na zwiększone ryzyko jej pęknięcia związane z klasycznym CC. [...]

Poród łożyska

Poród łożyska powinien nastąpić spontanicznie po urodzeniu dziecka. W przeglądzie Cochrane z 2008 roku wykazano, że ręczne wydobycie łożyska wiąże się [...]

Zamknięcie macicy

Macica może zostać zszyta na kilka sposobów, ale najczęściej stosuje się jedną lub kilka warstw szwów. Zalety zszycia pojedynczą warstwą to: [...]

Zamknięcie otrzewnej

Obecność zrostów może utrudniać kolejne porody metodą CC przez wydłużenie czasu operacji, zwiększenie utraty krwi lub uszkodzenie narządów, ale znaczenie zamykania [...]

Zapobieganie powstawaniu zrostów

W zapobieganiu tworzeniu się zrostów mogą mieć zastosowanie takie preparaty jak sól sodowa kwasu hialuronowego lub karboksymetyloceluloza, jednak randomizowane badania z [...]

Zszycie tkanki podskórnej

Metaanaliza wykonana w 2004 roku wykazała, że tkanka podskórna powinna być zszyta, jeśli jej grubość wynosi więcej niż 2 cm,24 ponieważ [...]

Zszycie skóry

Metody zszycia skóry przeanalizowano w 2013 roku w randomizowanym badaniu, w którym porównano zastosowanie szwu podskórnego i wykorzystanie staplera. W przypadku [...]

Podsumowanie

Autorzy nie zgłaszają żadnych potencjalnych konfliktów interesów odnoszących się do treści niniejszego artykułu.