Wpływ operacji bariatrycznych na ryzyko sercowo-naczyniowe

prof. dr hab. n. med. Magdalena Olszanecka-Glinianowicz

Zakład Promocji Zdrowia i Leczenia Otyłości Katedry Patofizjologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

Adres korespondencyjny: prof. dr hab. n. med. Magdalena Olszanecka-Glinianowicz, Zakład Promocji Zdrowia i Leczenia Otyłości Katedry Patofizjologii, Śląski Uniwersytet Medyczny, ul. Medyków 18, 40-752 Katowice; e-mail: magols@esculap.pl

Skuteczność leczenia zachowawczego otyłości zmniejsza się proporcjonalnie do jej stopnia. Obecnie za najbardziej skuteczną metodę leczenia otyłości III stopnia uważa się leczenie operacyjne.

Wprowadzenie

Otyłość jest przyczyną licznych chorób, w tym sercowo-naczyniowych, oraz wzrostu śmiertelności w każdym wieku. Wyniki 10-letniej obserwacji osób z rozpoznaniem nadwagi nigdy niepalących w wieku 50-71 lat wykazały zwiększenie ryzyka śmierci o 20-40%; a osób z rozpoznaniem otyłości o 200-300%.1 Ryzyko rozwoju powikłań otyłości i śmierci zwiększa się wraz ze stopniem otyłości. Z tego powodu otyłość III stopnia nazywana jest śmiertelną.

Główne przyczyny otyłości

Otyłość jest spowodowana dodatnim bilansem energetycznym, czyli przewagą energii pobieranej z pokarmem nad energią wydatkowaną przez organizm. W miarę wzrostu jej stopnia coraz większy udział w powstawaniu dodatniego bilansu energetycznego ma zmniejszenie wydatku energetycznego w wyniku obniżającej się aktywności fizycznej. Czynniki wpływające na zwiększenie poboru energii są złożone. Z jednej strony to wynik zmian kulturowych i struktury spożycia żywności. Globalizacja i przenikanie się różnych kuchni oraz niskie koszty żywności wysokoprzetworzonej o dużej gęstości energetycznej (zawartość energii wyrażona w kilokaloriach w 1 g pokarmu), a także industrializacja życia zawodowego i prywatnego to główne przyczyny zwiększającej się częstości zachorowań na otyłość. Badania prowadzone przez Instytut Żywności i Żywienia wykazały, że w latach 1990-2008 spożycie tłuszczów w Polsce zwiększyło się o 30%, a cukru w latach 1950-2007 o 18,7 kg per capita. Z drugiej strony na pobór pokarmu wpływają zaburzenia osi fizjologicznych regulujących odczuwanie sytości i głodu oraz czynniki psychologiczne powiązane z apetytem.

W regulacji poboru pokarmu istotną rolę odgrywają bodźce wzrokowe, węchowe i smakowe. Liczne peptydy wydzielane w przewodzie pokarmowym stanowią tzw. krótką oś regulacji poboru pokarmu, informującą mózg o aktualnym stanie sytości lub głodu. Jedyny...

Mówiąc o przyczynach zachorowania na otyłość, nie można również pominąć czynników psychologicznych, takich jak zespół kompulsywnego jedzenia (BED – binge eating disorder), zespół nocnego jedzenia (NES – night eating syndrome), zajadanie stresu i n...

Otyłość a ryzyko sercowo-naczyniowe

Mechanizmy patogenetyczne łączące nadmiar tkanki tłuszczowej w organizmie, zwłaszcza trzewnej, i rozwój chorób układu sercowo-naczyniowego są złożone. Obejmują one przewlekły układowy stan zapalny o niewielkim nasileniu, dysfunkcję hormonalną tkan...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Otyłość a ryzyko sercowo-naczyniowe

Mechanizmy patogenetyczne łączące nadmiar tkanki tłuszczowej w organizmie, zwłaszcza trzewnej, i rozwój chorób układu sercowo-naczyniowego są złożone. Obejmują one przewlekły układowy [...]

Kiedy otyłość powinna być leczona operacyjnie?

Operacje bariatryczne dzielą się na:

Rodzaje operacji bariatrycznych i ich efektywność w zakresie redukcji masy ciała

Operacje bariatryczne dzielą się na:

Wpływ leczenia operacyjnego otyłości na ryzyko sercowo-naczyniowe

W metaanalizie 73 badań z udziałem 19 543 osób, spośród których 44% chorowało na nadciśnienie tętnicze, 24% na cukrzycę typu 2, a [...]

Podsumowanie

Wyniki dotychczasowych badań wskazują, że operacyjne leczenie otyłości jest efektywne krótko- i długoterminowo. Zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego jest proporcjonalne do uzyskanej redukcji [...]