Stosowanie leków immunomodulujących u osób planujących rodzinę lub kobiet ciężarnych ze stwardnieniem rozsianym – leki pierwszej linii

dr n. med. Karol Jastrzębski1
lek. Piotr Nadratowski2

1Klinika Neurologii i Udarów Mózgu, Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Wojskowej Akademii Medycznej – Centralny Szpital Weteranów w Łodzi

2Oddział Neurologii, III Miejski Szpital im. dr. Karola Jonschera w Łodzi

Adres korespondencyjny: lek. Piotr Nadratowski, Oddział Neurologii, III Miejski Szpital im. dr. Karola Jonschera w Łodzi; e-mail: nadratowskip@gmail.com

Istnieje duża rozbieżność pomiędzy informacjami zawartymi w ulotkach leków immunomodulujących pierwszej linii (zgodnie z którymi powinno się przerwać leczenie przed planowaną ciążą i nie stosować leku w ciąży niezależnie od sytuacji klinicznej) a zaleceniami ekspertów (którzy zalecają odstawienie niektórych leków immunomodulacyjnych w postaciach choroby o dużej aktywności dopiero w chwili potwierdzenia ciąży lub dopuszczają podawanie leku tylko w przypadkach, w których korzyści ze stosowania przewyższają ryzyko).

Wprowadzenie

Jeden z autorów jeszcze jako student medycyny podczas praktyki na oddziale położniczym spotkał pacjentkę ze stwardnieniem rozsianym (SM). W uznanej klinice zajmującej się leczeniem stwardnienia rozsianego rekomendowano jej aborcję z obawy przed istotnym pogorszeniem stanu neurologicznego w czasie połogu. Kobieta nie brała jednak takiego rozwiązania pod uwagę. Takie podejście lekarzy było pochodną zaleceń z krajów zachodnich, w których chore na SM zniechęcano do posiadania potomstwa.1

Stwardnienie rozsiane pojawia się najczęściej u osób w młodym wieku.2 Zazwyczaj to wtedy ludzie planują swoją przyszłość. Podejmują decyzje dotyczące pracy, nauki, założenia rodziny i macierzyństwa.3-6 Lekarze prowadzący pacjentów ze stwardnieniem rozsianym coraz częściej muszą odpowiadać na pytania związane z tym aspektem życia, zwłaszcza że kobiety chorują na SM częściej niż mężczyźni (2,4:1).2 Ciąża jest okresem remisji choroby,7-9 bywają jednak takie postacie SM, które postępują nawet w tym czasie. Zgodnie z wynikami badania PRIMS są tylko trzy czynniki ryzyka wystąpienia rzutu po urodzeniu dziecka:

  • doświadczenie rzutu choroby w roku poprzedzającym koncepcję (ryzyko wzrasta 1,7 razy)
  • przebycie rzutu w trakcie ciąży (ryzyko wzrasta 1,8 razy)
  • wysoki stopień niepełnosprawności (w skali EDSS) przed koncepcją (ryzyko wzrasta 1,3 razy).1

Znakiem dzisiejszych czasów jest ciągłe rejestrowanie preparatów farmakologicznie czynnych zmieniających przebieg choroby.10 Niestety nowości niosą ze sobą niepewność, a w tym przypadku pytania o wpływ nowych leków na ciążę. Żaden z preparatów do...

Octan glatyrameru (GA – glatiramer acetate)

GA jest polimerem aminokwasów: kwasu glutaminowego, lizyny, alaniny i tyrozyny. Pierwotnie był stworzony jako kopolimer imitujący białko zasadowe mieliny (BMP – bone morphogenetic protein). Miał on indukować eksperymentalne autoimmunologiczne zapa...

Stosowanie podczas ciąży

W klasyfikacji FDA octan glatyrameru ma kategorię B – w badaniach na zwierzętach nie wykazano ryzyka stosowania w czasie ciąży, a u ludzi nie przeprowadzono wystarczających obserwacji. Taki wniosek wysnuto na podstawie obserwacji efektów działania...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

IFNβ-1b

IFNβ-1b jest stosowany do leczenia stwardnienia rozsianego od wielu lat, dokładny mechanizm jego działania nie został jednak poznany. Immunomodulujący wpływ na [...]

IFNβ-1a

W badaniach przeprowadzonych na kręgowcach (małpy, szczury) podawanie dawek nawet 100-krotnie większych niż zalecane u ludzi (w przeliczeniu na powierzchnię ciała) [...]

Metyloprednizolon

W trakcie połogu mogą wystąpić rzuty choroby. Stosuje się wówczas bardzo często metyloprednizolon i.v. Same steroidy jako grupa leków są często [...]

Podsumowanie

Istnieje duża rozbieżność pomiędzy informacjami zawartymi w ulotkach leków immunomodulujących pierwszej linii (zgodnie z którymi powinno się przerwać leczenie przed planowaną [...]