Chirurgia stomatologiczna

Chirurgiczne leczenie przetoki ustno-zatokowej u pacjenta geriatrycznego

Dr n. med. Olga Preuss1

Lek. dent. Magda Aniko- Włodarczyk1

Dr n. med. Grzegorz Trybek2

1Zakład Chirurgii Stomatologicznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, p.o. kierownik: dr n. med. Grzegorz Trybek

2p.o. kierownik Zakładu Chirurgii Stomatologicznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie

Adres do korespondencji: Lek. dent. Magda Aniko-Włodarczyk, Zakład Chirurgii Stomatologicznej PUM w Szczecinie, al. Powstańców Wlkp. 72/18, 70-111 Szczecin, tel. 91 466 17 36

Połączenie ustno-zatokowe jest powikłaniem, które nierozpoznane lub nieprawidłowo leczone może prowadzić do powstania licznych komplikacji. Jego przyczyną może być uraz lub choroba zatok szczękowych, jednak najczęściej jest to zabieg rutynowo wykonywany w gabinetach stomatologicznych – ekstrakcja zęba trzonowego.

Choć to drugi ząb trzonowy zlokalizowany jest najbliżej zachyłka zębodołowego zatoki szczękowej, jednak połączenie ma miejsce częściej po ekstrakcji pierwszego trzonowca.[1,2] Prawdopodobieństwo wystąpienia tego powikłania jest szacowane na 1:180 po usunięciu zęba szóstego oraz 1:280 w przypadku zęba siódmego.[3] Leczenie połączenia należy wdrożyć natychmiast po rozpoznaniu, gdyż jego odroczenie może spowodować zapalenie zatoki szczękowej oraz powstanie przetoki ustno-zatokowej. Definiowana jest ona jako kanał wyścielony nabłonkiem, mogący zawierać tkankę ziarninową, który łączy jamę ustną z zatoką szczękową.[4-6] Według doniesień naukowych przetoka jest wytwarzana już po kilku dniach od powstania połączenia, inni autorzy czas jej powstania szacują na dwa tygodnie. Mimo że jej występowanie jest najczęstsze pomiędzy 30. a 60. r.ż., to im starszy pacjent, tym większe prawdopodobieństwo powstania przetoki po ekstrakcji zęba.[7] Jest to istotne, ponieważ coraz większą grupę w gabinetach stomatologicznych stanowią pacjenci geriatryczni. Spowodowane jest to wydłużeniem życia, co ma z kolei związek z rozwojem medycyny. Obecnie w Polsce średnia długość życia wynosi dla mężczyzn 73 lata, a dla kobiet 81,5 roku.[8] Wzrastają tym samym potrzeby lecznicze pacjentów w wieku senioralnym.[9] Podeszły wiek predysponuje do powstania połączenia ustno-zatokowego po pojedynczym zębie trzonowym w obrębie kości szczękowej, która ulega naturalnej atrofii wraz z wiekiem. Zanik kości części wyrostka zębodołowego szczęki zwiększa jej pneumatyzację, stąd większe ryzyko wystąpienia tego powikłania.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Diagnozowanie i leczenie

Leczenie przetoki ustno-zatokowej jest tym trudniejsze, im dłuższy czas minął od powstania połączenia. Można ją stwierdzić w badaniu klinicznym, sondując niezagojony [...]

Opis przypadku

Pacjentka, lat 84, zgłosiła się do Zakładu Chirurgii Stomatologicznej z powodu utrudnionego gojenia rany poekstrakcyjnej. Odczuwała dyskomfort podczas spożywania płynnych pokarmów. [...]

Podsumowanie

Leczenie pacjentów geriatrycznych wymaga od lekarza szerokiej wiedzy i dużych umiejętności nie tylko manualnych podczas zabiegu operacyjnego, lecz i współpracy z [...]