Profilaktyka

Ksylitol i jego znaczenie dla zdrowia jamy ustnej

Lek. dent. Natalia Stefanik

    

Zakład Chorób Przyzębia i Błony Śluzowej Jamy Ustnej Katedry Stomatologii Zachowawczej z Endodoncją, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Adres do korespondencji: Lek. dent. Natalia Stefanik, ul. Ogrodowa 9 a, 43-502 Czechowice-Dziedzice, e-mail: stefanik.natalia@gmail.com

Ksylitol to naturalny środek słodzący, znany także pod nazwą cukru brzozowego. Z chemicznego punktu widzenia należy do wielowodorotlenowych alkoholi cukrowych (polialkoholi, polioli) o pięciu atomach węgla.[1-6] Naturalnie występuje w wielu owocach, warzywach i drzewach, np. kukurydzy, brzozie, śliwkach, truskawkach, malinach, kalafiorze, a nawet grzybach.[1,5,6] Wytwarzany jest także przez nasz organizm w procesach metabolizmu glukozy, w dawce ok. 15 g na dzień.[5-7] Cechuje go słodki smak (porównywalny z sacharozą), niska kaloryczność (2,4 kcal/g – o ok. 40 proc. mniejsza od cukru białego) oraz zdolność absorpcji ciepła podczas rozpuszczania w jamie ustnej dająca wrażenie miłego chłodzenia.[2,5,6] Wyglądem przypomina tradycyjny cukier – jest białym, krystalicznym proszkiem.[6] Cukier brzozowy znajduje zastosowanie jako substytut cukru w wielu środkach do higieny jamy ustnej: gumach do żucia, tabletkach do ssania, pastach do zębów, płynach do płukania jamy ustnej, a także produktach żywnościowych i farmaceutycznych – jako środek słodzący, emulgator, stabilizator, substancja pochłaniająca wilgoć i środek zagęszczający.[1,2,5,6]

Pozytywny wpływ na stan jamy ustnej i organizmu

Ksylitol zyskuje coraz większe uznanie wśród lekarzy dentystów, przede wszystkim dzięki działaniu przeciwpróchnicowemu.[1-4,6] Pierwsze fińskie badania kliniczne nad właściwościami ksylitolu z 1969 roku wykazały, że jego przyjmowanie znacznie redukuje rozwój płytki nazębnej.[1,4] Kraje skandynawskie już w latach 80. i 90. ubiegłego wieku szczyciły się najlepszą efektywnością w zwalczaniu próchnicy dzięki promowaniu zasady, aby biały cukier zastępować słodkim i niskokalorycznym ksylitolem.[7]

Liczne badania wykazały jego istotny wpływ na opóźnienie wzrostu bakterii płytki nazębnej i tym samym potwierdziły skuteczność w prewencji próchnicy.[1-4,6] Cukier brzozowy nie jest metabolizowany przez drobnoustroje jamy ustnej (nie ulega ferment...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Pozytywny wpływ na stan jamy ustnej i organizmu

Ksylitol zyskuje coraz większe uznanie wśród lekarzy dentystów, przede wszystkim dzięki działaniu przeciwpróchnicowemu.[1-4,6] Pierwsze fińskie badania kliniczne nad właściwościami ksylitolu z [...]

Podsumowanie

Ksylitol jest naturalną substancją słodzącą. Znajduje zastosowanie w profilaktyce i leczeniu choroby próchnicowej, a także ma wpływ na ogólny stan jamy [...]