Praktyka kliniczna

Liszaj pasmowaty – aktualne poglądy na temat patogenezy i terapii

Lek. Tomasz Turcza

Dr n. med. Maciej Pastuszczak

Prof. dr hab. med. Anna Wojas-Pelc

Katedra i Klinika Dermatologii Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie

Adres do korespondencji: Dr n. med. Maciej Pastuszczak, Katedra i Klinika Dermatologii UJ CM, ul. Skawińska 8, 31-066 Kraków, tel. 12 430 52 66 wew. 74-21, faks 12 430 52 66 wew. 74-00, tel. kom. +48 602 228 796, e-mail: mpastuszczak@wp.pl

Liszaj pasmowaty (ang. lichen striatus – LS) jest rzadką dermatozą wieku dziecięcego o charakterystycznym układzie zmian skórnych wzdłuż linii Blaschko. Etiologia schorzenia pozostaje niewyjaśniona, jednak na podstawie obserwacji klinicznych jako hipotetyczne czynniki patogenetyczne wymienia się predyspozycje genetyczne oraz występowanie postzygotycznych mutacji somatycznych. Jest także duże prawdopodobo charakterystycznym układzie zmian skórnych wzdłuż linii Blaschko. Etiologia schorzenia pozostaje niewyjaśniona, jednak na podstawie obserwacji klinicznych jako hipotetyczne czynniki patogenetyczne wymienia się predyspozycje genetyczne oraz występowanie postzygotycznych mutacji somatycznych. Jest także duże prawdopodobieństwo istnienia swoistego czynnika prowokującego pod postacią infekcji wirusowej oraz nieswoistych czynników, takich jak urazy mechaniczne czy stres. Przebieg naturalny schorzenia jest łagodny i samoograniczający, w większości przypadków niewymagający leczenia. Istotna natomiast pozostaje diagnostyka różnicowa w celu wykluczenia schorzeń wymagających odmiennego postępowania.


Liszaj pasmowaty został wyodrębniony jako samodzielna jednostka chorobowa w 1941 roku przez Seneara i Caro. LS jest rzadką zapalną dermatozą o nieznanej etiologii. Charakteryzuje się układem zmian skórnych przebiegających zgodnie z liniami Blaschko.[1] Schorzenie to dotyka głównie dzieci, najczęściej między 5. a 15. r.ż., może jednak wystąpić w każdym wieku. LS występuje z podobną częstością u obu płci.[1]

LS charakteryzuje się obecnością drobnych, rumieniowych lub brązowych, płasko-wyniosłych grudek, przyjmujących wyraźny układ ciągłego lub przerywanego pasma, z obecnością niewielkiego powierzchownego złuszczania; czasem z tendencją do zlewania się...

Obraz histologiczny liszaja pasmowatego charakteryzuje się naciekiem limfocytów na granicy skórno-naskórkowej oraz obecnością apoptotycznych keratynocytów i jest podobny do tego obserwowanego w przebiegu liszaja płaskiego. Jednak występowanie nask...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Przypadek 1

Do poradni dermatologicznej zgłosiła się matka z dotychczas zdrowym 6-letnim chłopcem z powodu trwających od kilku miesięcy nieswędzących zmian o typie [...]

Przypadek 2

Do poradni dermatologicznej zgłosiła się 27-letnia pacjentka z powodu nieswędzących zmian skórnych o typie grudek ułożonych linijnie wzdłuż wyprostnej powierzchni przedramienia [...]

Dyskusja

Liszaj pasmowaty w większości przypadków prezentuje dużą zgodność lokalizacji zmian skórnych z przebiegiem linii Blaschko (ang. Blaschko lines – BL). Linie [...]

Podsumowanie

Liszaj pasmowaty jest schorzeniem wieku dziecięcego o łagodnym, samoograniczającym się przebiegu w większości przypadków niedającym objawów podmiotowych, w związku z czym [...]