Opis przypadku

Ciąża obciążona cukrzycą

Prof. dr hab. med. Katarzyna Cypryk
Dr n. med. Monika Żurawska-Kliś

Klinika Diabetologii i Chorób Przemiany Materii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

Adres do korespondencji: Prof. dr hab. med. Katarzyna Cypryk, Dr n. med. Monika Żurawska-Kliś, Klinika Diabetologii i Chorób Przemiany Materii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, ul. Pomorska 251, 92-213 Łódź

30-letnia pacjentka została przyjęta do Kliniki Ginekologii Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi w 6. tygodniu ciąży pierwszej. Na cukrzycę typu 2 chorowała od 14 lat, do 6. tygodnia ciąży stosowała metforminę, wildagliptynę (lek z grupy inhibitorów dipeptydylopeptydazy) i gliklazyd MR (pochodna sulfonylomocznika). Do tej pory nie stwierdzono u pacjentki przewlekłych powikłań cukrzycy o charakterze mikroangiopatii, natomiast od kilku lat leczona była z powodu nadciśnienia tętniczego – do końca 4. tygodnia ciąży pacjentka przyjmowała preparat indapamidu, który zastąpiono preparatem metylodopy. U ciężarnej stwierdzono ponadto niedoczynność tarczycy (pacjentka przyjmowała preparat L-tyroksyny w dawce dobowej 50 ug) oraz hepatopatię nieznanego pochodzenia – chora pozostawała pod stałą opieką w Poradni Hepatologicznej i Endokrynologicznej. Negowała stosowanie używek. Od wczesnej młodości chora była otyła – BMI przed ciążą 32,8 kg/m2.

W wykonywanej w domu samokontroli od początku ciąży stężenia glikemii na czczo sięgały do około 150 mg/dL, w ciągu dnia do około 220 mg/dL. Nie stwierdzono epizodów hipoglikemii.

W badaniu fizykalnym nie było też istotnych odchyleń od stanu prawidłowego, ciśnienie tętnicze 128/82 mmHg, tętno 78/min, masa ciała 85 kg. W wykonanych badaniach dodatkowych stwierdzono prawidłowe wyniki morfologii krwi i badania ogólnego moczu (nie stwierdzono mikroalbuminurii), lipidogramu i funkcji nerek. HbA1c – 6,01 proc., TSH – 2,12 uIU/ml, AST – 61 U/l, ALT – 103 U/l. Krzywa EKG prawidłowa.

Schemat wielokrotnych wstrzyknięć

Odstawiono leki doustne i włączono leczenie insuliną ludzką w schemacie wielokrotnych wstrzyknięć, co było podyktowane kilkoma przesłankami – niedostatecznym wyrównaniem cukrzycy, brakiem akceptacji do stosowania doustnych leków przeciwcukrzycowych w ciąży (zalecenia Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, ponadto w Polsce żaden z doustnych leków hipoglikemizujących nie ma rejestracji do stosowania w okresie ciąży), koniecznością odstawienia leku z grupy gliptyn oraz upośledzoną funkcją wątroby. Należy podkreślić, że pomimo leczenia aż trzema lekami doustnymi, u chorej nie udało się uzyskać zadowalającego wyrównania cukrzycy. Przeszkolono ją w zakresie samokontroli, diety cukrzycowej oraz dopuszczalnego przyrostu masy ciała w okresie ciąży, zasad i zagrożeń insulinoterapii oraz przyczyn, objawów i postępowania w przypadku hipoglikemii. Z uwagi na brak normalizacji glikemii pomimo intensywnej modyfikacji dawek insuliny, w 13. tygodniu ciąży włączono leczenie ciągłym wlewem krótko działającego analogu insuliny za pomocą osobistej pompy insulinowej. Początkowa dawka dobowa wyniosła 48 U, po modyfikacji 66 U. W wyniku zastosowanego leczenia profil glikemii uległ normalizacji, epizody hiperglikemii oraz hipoglikemii zdarzały się sporadycznie (przykładowy dobowy profil glikemii przedstawiono na ryc. 1).

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Redukcja dawki insuliny

W wynikach badań kontrolnych (w 13. tygodniu ciąży) oznaczony odsetek HbA1c wyniósł 5,74 proc., pozostałe wyniki badań dodatkowych mieściły się w [...]

Komentarz

Ciąża obciążona cukrzycą wiąże się z istotnie podwyższonym ryzykiem powikłań zarówno dla matki, jak i dla rozwijającego się płodu. Rodzaj obserwowanych [...]