Strukturalne choroby serca i kardiomiopatie

Redaktor działu: prof. dr hab. n. med. Zbigniew Gąsior Katedra i Klinika Kardiologii Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice

Przeznaczyniowe wszczepienie zastawki płucnej

dr hab. n. med., prof. nadzw. Elżbieta Katarzyna Biernacka, prof. dr hab. n. med. Witold Rużyłło, prof. dr hab. n. med. Marcin Demkow 

Instytut Kardiologii im. Prymasa Tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego, Warszawa

Adres korespondencyjny: dr hab. n. med., prof. nadzw. Elżbieta Katarzyna Biernacka, Klinika Wad Wrodzonych Serca, Instytut Kardiologii im. Prymasa Tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego, ul. Alpejska 42, 04-628 Warszawa, e-mail: k.biernacka@ikard.pl

Kardiologia po Dyplomie 2014; 13 (11-12): 36-40

STRESZCZENIE. Przeznaczyniowe wszczepienie zastawki płucnej jest nową metodą leczenia dysfunkcji drogi odpływu prawej komory (zwężenia i/lub niedomykalności zastawki płucnej) u chorych po operacjach wad wrodzonych serca. Kandydatami do zabiegu są pacjenci ze wskazaniami do reoperacji, u których istnieją warunki anatomiczne do przeprowadzenia zabiegu. Stosuje się dwa rodzaje zastawek biologicznych: Melody Medtronic (18-22 mm) i Edwards SAPIEN (23 i 26 mm). W wyniku skutecznego zabiegu uzyskuje się szczelność zastawki i istotne zmniejszenie gradientu płucnego. Poprawa wskaźników hemodynamicznych i wydolnościowych stwierdzana już po miesiącu, utrzymuje się w obserwacjach odległych.

Wprowadzenie

Dzięki postępom w pediatrii i kardiochirurgii dziecięcej 85% chorych z wadami wrodzonymi serca dożywa wieku dorosłego, a 50% z nich to pacjenci po chirurgicznej korekcji wady [1]. Przy większości operacji korygujących wadę serca wykorzystuje się materiał sztuczny lub biologiczny (zastawki mechaniczne lub biologiczne, łaty, konduity), który po kilku lub kilkunastu latach ulega degeneracji i chory musi być poddany kolejnemu zabiegowi operacyjnemu. Tak więc młody dorosły z wrodzoną wadą serca, kiedy przechodzi spod opieki pediatry pod opiekę kardiologa, jest już często po więcej niż jednej operacji serca, a czasami po kilku.

Najczęstszym problemem u dorosłych pacjentów po operacjach wad wrodzonych jest dysfunkcja drogi odpływu prawej komory po jej korekcji we wczesnym dzieciństwie. Chorzy z tetralogią Fallota lub atrezją tętnicy płucnej, wspólnym pniem tętniczym, przełożeniem wielkich pni tętniczych wymagają poszerzenia lub rekonstrukcji drogi odpływu prawej komory, prawie zawsze z użyciem materiału biologicznego lub sztucznego (korekcja całkowita, operacja Rastelliego i Réparation à l'Etage Ventriculaire [REV]). Poszerzenie drogi odpływu prawej komory może być wykonane przy użyciu łaty osierdziowej, goreteksowej lub z części homograftu płucnego. Ten sposób operacji wiąże się a priori z wytworzeniem różnego stopnia niedomykalności zastawki płucnej [2]. Użycie pełnego konduitu (homograftu płucnego, aortalnego lub wykonanego z materiału sztucznego, np. dakronu) na skutek degeneracji materiału skutkuje zwykle zwężeniem drogi odpływu prawej komory. W latach 70. ubiegłego wieku na świecie, a 80. w Polsce zaczęto stosować u dzieci i młodych pacjentów z wadą zastawki aortalnej operację Rossa, polegającą na wszczepieniu własnej zastawki płucnej w ujście aortalne i zastąpieniu jej w ujściu płucnym homograftem. Pacjenci ci obecnie stanowią kolejną grupę kandydatów do wymiany zastawki płucnej. Do ok. 35 roku życia pacjenci z przeprowadzoną w dzieciństwie rekonstrukcją drogi odpływu prawej komory są już zwykle po 2-4 zabiegach operacyjnych [3]. Trwałość biologicznych konduitów zastawkowych (homografty płucne i aortalne) nie przekracza 50-55% w ciągu 10 lat. Kolejny homograft odznacza się znacznie mniejszą trwałością. Nieznane są przyczyny tego zjawiska. Bierze się pod uwagę większe trudności techniczne w czasie operacji, cięższe zmiany hemodynamiczne lub zwiększoną wrażliwość na antygen.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Wskazania do wymiany zastawki płucnej

<<>>Wskazaniami do operacyjnej wymiany zastawki płucnej są: ciasne zwężenie zastawki płucnej (gdy ciśnienie w prawej komorze przekracza 2/3 systemowego przy [...]

Przeznaczyniowe wszczepienie zastawki płucnej

Przeznaczyniowe wszczepienie zastawki płucnej (transcatheter pulmonary valve implantation, TPVI) zostało wykonane po raz pierwszy w Paryżu w roku 2000 przez Phillipa Bonhoeffera [...]

Diagnostyka przed zabiegiem TPVI

Warunkiem dobrego wyniku TPVI jest precyzyjna diagnostyka, dzięki której zabieg może być przeprowadzony skutecznie i bezpiecznie. Najpierw ocenia się wskazania do [...]

Wyniki

<<>>W Instytucie Kardiologii do października 2014 wykonano 53 zabiegi TPVI. Zabieg trwa około 2,5 godziny, wykonuje się go w znieczuleniu ogólnym. [...]

Przyszłość

Największym ograniczeniem dla metody TPVI są rozmiary zastawek. Pacjenci, którzy przebyli operację poszerzenia tętnicy płucnej przy użyciu łaty, najczęściej mają bardzo [...]