Dermatologia

Alergia kontaktowa

prof. zw. dr. hab. n. med. Anna Woźniacka

lek. Marek Kot

Klinika Dermatologii i Wenerologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź

Adres do korespondencji: prof. zw. dr. hab. n. med. Anna Woźniacka, Klinika Dermatologii i Wenerologii UM w Łodzi, pl. Hallera 1, budynek nr 6, 90-647 Łódź.

OPIS PRZYPADKU

44-letnia pacjentka została przyjęta do Kliniki Dermatologii z powodu zmian rumieniowo-złuszczających, grudek obrzękowych i nadżerek zlokalizowanych na skórze twarzy, szyi, małżowinach usznych oraz skórze owłosionej głowy (ryc. 1, 2).

Pierwsze wykwity pojawiły się 2 tygodnie przed hospitalizacją, po użyciu nowej farby do włosów. Zmianom towarzyszył silny świąd. Chora była leczona w warunkach ambulatoryjnych preparatami antyhistaminowymi w niskich dawkach, jednak nie osiągnięto oczekiwanego efektu klinicznego. Pacjentka nie była obciążona żadnymi schorzeniami dodatkowymi. Podczas pobytu na oddziale zastosowano ogólne i miejscowe glikokortykosteroidy oraz leki przeciwhistaminowe, uzyskując całkowite wchłonięcie się zmian i ustąpienie świądu. W wynikach przeprowadzonych badań dodatkowych nie stwierdzono odchyleń od stanu prawidłowego.


Diagnostyka różnicowa obejmuje dermatozy zlokalizowane w obrębie skóry owłosionej głowy i twarzy:

  • Kontaktowe zapalenie skóry
  • Łuszczycę
  • Łojotokowe zapalenie skóry
  • Grzybicę

Kontaktowe zapalenie skóry

Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry rozwija się na skutek bezpośredniego kontaktu z alergenem, na który osoba wytworzyła uprzednio nadwrażliwość. Alergeny będące przyczyną choroby charakteryzują się niską masą cząsteczkową i są nazywane haptenami. Hapteny uzyskują pełną zdolność antygenową dopiero po związaniu się z białkiem w skórze. Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry jest wynikiem IV typu mechanizmu alergii według Gella i Coombsa. Nadwrażliwość typu późnego jest przykładem odpowiedzi komórkowej, która odbywa się z udziałem limfocytów Th1 odpowiadających za aktywację innych komórek reakcji immunologicznej.

Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry twarzy może być spowodowane przez bezpośredni kontakt z haptenami, takimi jak metale (ryc. 3), substancje chemiczne, składniki kosmetyków (ryc. 4), alergeny powietrznopochodne (ryc. 5), a także antygeny, które dopiero w skojarzeniu ze słońcem powodują reakcje zapalne, tzw. reakcje fotoalergiczne.

Nikiel jest obecnie najczęstszym alergenem kontaktowym we wszystkich krajach rozwiniętych. Do grupy zwiększonego ryzyka wystąpienia alergii na ten metal należą kobiety i osoby młode. Przyczyną nadwrażliwości kontaktowej najczęściej są przedmioty n...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Łuszczyca

Należy do najczęstszych dermatoz. Cechuje się zwiększoną proliferacją komórek naskórka. Czas trwania cyklu komórkowego, czyli czas przejścia keratynocytu z warstwy podstawnej do [...]

Łojotokowe zapalenie skóry

Łojotokowe zapalenie skóry (ŁZS) jest częstą dermatozą zapalną o przewlekłym i nawrotowym przebiegu. Zmiany zwykle lokalizują się na skórze owłosionej głowy, okolicach wyprzeniowych [...]

Grzybica

Odmiana powierzchowna grzybicy skóry owłosionej głowy wywołana jest przez grzyby antropofilne z rodzaju Trichophyton i Microsporum. Choroba częściej występuje u dzieci.