Geriatria

Suplementacja diety u osób w podeszłym wieku

prof. dr hab. n. farm. Iwona Wawer1
dr hab. n. farm. Katarzyna Paradowska2

1Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie

2Katedra Farmacji Fizycznej i Bioanalizy, Zakład Chemii Fizycznej, Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Adres do korespondencji: prof. dr hab. n. farm. Iwona Wawer
Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa, im. Stanisława Pigonia w Krośnie, Rynek 1, 38-400 Krosno

  • Fakty dotyczące żywienia seniorów i roli mikroskładników w ich diecie oraz konsekwencje społeczne niedożywienia tej populacji osób
  • Wskazania do suplementacji diety seniorów oraz dawki witamin stosowane w suplementach diety
  • Działania niepożądane składników suplementów diety i ich interakcje z lekami

Społeczeństwo Europy starzeje się! W krajach Unii Europejskiej (UE) 37% populacji ma ponad 60 lat, a 16% ponad 65. Prognozy pokazują, że w najbliższych dekadach liczba ludności mająca ponad 65 lat będzie stanowić blisko 30% całej populacji UE, a odsetek ludności najstarszej (>80 r.ż.) osiągnie poziom 12%. Podobne tendencje demograficzne zauważamy w Polsce, a nasze społeczeństwo może się stać jednym z najstarszych w Europie1. Wzrost populacji osób starszych ma konsekwencje dla całego społeczeństwa, ale także dla najbliższej rodziny. Jak wiadomo, z wiekiem rozwijają się choroby degeneracyjne. Ponad 20% osób w zaawansowanym wieku nie jest w stanie funkcjonować samodzielnie, trzeba zapewnić im opiekę, warunki do życia i odpowiednią dietę. Potrzeby seniorów to wyzwanie dla systemu ochrony zdrowia2,3, ale również dla firm farmaceutycznych i spożywczych. Starzejąca się populacja stwarza ogromny rynek konsumentów żywności funkcjonalnej o zwiększonej zawartości witamin i składników mineralnych, a także suplementów diety.

Badania naukowe prowadzone na komórkach i zwierzętach dostarczają interesujących informacji o roli różnych składników w opóźnianiu procesów starzenia się. Nawet jeśli nie są to jeszcze składniki ze wskazaniami zdrowotnymi zaakceptowanymi przez European Food Safety Authority (EFSA), mogą być zastosowane jako suplement diety pomagający „starzeć się zdrowo”, a także wspomagać leczenie farmakologiczne. Należą do nich, oprócz witamin i składników mineralnych, takie związki, jak: resweratrol, antocyjany, procyjanidyny, kwas rozmarynowy, kurkumina, karotenoidy (luteina, likopen) i wiele innych.

Według raportu Komisji Europejskiej4 liczba substancji stosowanych do produkcji suplementów diety wynosi ok. 400, z czego 50% rynku suplementów diety w Unii Europejskiej stanowią witaminy i składniki mineralne.

Żywienie seniorów

Dieta seniora powinna być lekkostrawna i urozmaicona, z dużą ilością warzyw i owoców, odpowiednią porcją białka, nienasyconych kwasów tłuszczowych i witamin. Starsi ludzie mogą jeść mniej tłuszczów i węglowodanów, ale ich zapotrzebowanie na witaminy i składniki mineralne jest podobne jak młodszych. W diecie seniorów potrzebne są produkty nutrient dense, czyli o dużej zawartości składników odżywczych w przeliczeniu na 100 g lub 100 kcal.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Przyczyny niedoboru mikroskładników

Główną przyczyną niedoborów jest nieprawidłowa dieta, cechuje ją zbyt duża ilość tłuszczów, cukru, soli, a zbyt mała ilość świeżych owoców i warzyw. Niedostateczne [...]

Polipragmazja a niedobór witamin

Ważny problem osób >60 r.ż. to tzw. polipragmazja, czyli jednoczesne przyjmowanie wielu leków na różne choroby. Osoby starsze przyjmują leki zapisane [...]

Witaminy dla seniora

Pokrycie potrzeb w zakresie witamin może wpływać na zdolności poznawcze i pracę mózgu. Dowodów dostarczyły badania roli witamin B; witaminy B6 i B12 uczestniczą [...]

Koenzym Q10

Nie jest witaminą, czasem określa się go mianem witaminoidu. Bierze udział w procesie oksydacyjnej fosforylacji, a przy jego niedoborze organizm ma mniej energii. [...]

Suplementacja a wzrok

Starzejąca się część populacji jest zagrożona utratą wzroku z powodu degeneracji plamki żółtej związanej z wiekiem (AMD – age related macular degeneration), katarakty [...]

Inne składniki

Kwasy omega-3 są spożywane w niewystarczających ilościach, podczas gdy typowa dieta jest zbyt bogata w kwasy omega-6. Ta proporcja nie jest korzystna, sprzyja [...]

Podsumowanie

Biorąc pod uwagę powszechne niedobory dietetyczne, seniorom można polecać preparaty witaminowe zawierające witaminy D3, C, K2, B1, B2, B6, B12 i kwas [...]